Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam (Đại hội XIV) là một dấu mốc quan trọng, theo đó các định hướng và ưu tiên được xác định tại Đại hội sẽ tác động trực tiếp đến môi trường phát triển khoa học, công nghệ, giáo dục, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế của Việt Nam trong nhiều năm tới.
Đây là nhận định của Tiến sỹ Trần Nam Nghiệp - Chủ tịch Chi hội Hội trí thức và chuyên gia Việt Nam tại Australia (VASEA) tại bang Nam Australia, hiện là Phó trưởng khoa phụ trách hợp tác quốc tế tại Đại học Adelaide, trong cuộc trao đổi với phóng viên về ý nghĩa của Đại hội XIV.
Tiến sỹ Trần Nam Nghiệp cho biết điều khiến ông quan tâm nhất là cách các định hướng phát triển đất nước được chuyển hóa thành những chính sách cụ thể thông qua Đại hội lần này. Ông hy vọng các chính sách này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà khoa học, các nhà giáo dục và doanh nghiệp cùng đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước trong kỷ nguyên mới sắp tới.
 |
Tiến sỹ Trần Nam Nghiệp, Chủ tịch Chi hội Hội trí thức và chuyên gia Việt Nam tại Australia (VASEA) tại bang Nam Australia, hiện là Phó trưởng khoa phụ trách hợp tác quốc tế tại Đại học Adelaide. |
Nhìn nhận một cách khách quan, Tiến sỹ Trần Nam Nghiệp cho rằng sau gần 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã đạt được những tiến bộ rất rõ rệt về kinh tế-xã hội, năng lực hội nhập quốc tế và chất lượng nguồn nhân lực. Đây là động lực rất mạnh mẽ để đưa đất nước chuyển mình. Với tư cách là một nhà giáo dục và phụ trách các hoạt động hợp tác quốc tế giữa Australia và Việt Nam, ông đánh giá Việt Nam ngày nay là một trong những nền kinh tế cực kỳ năng động, có khả năng thích ứng tốt với các biến động toàn cầu và ngày càng tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị trong khu vực và trên thế giới.
Điều Tiến sỹ Trần Nam Nghiệp ấn tượng nhất là sự thay đổi trong tư duy phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo của Việt Nam, đặc biệt là sự ưu tiên cho lĩnh vực kinh tế tư nhân, đầu tư trọng điểm vào giáo dục đào tạo. Theo ông, đây là những yếu tố then chốt cho sự tăng trưởng dài hạn và là một chiến lược đúng đắn của Đảng và Nhà nước ở thời điểm hiện tại.
Ông cho rằng Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân hay Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục đào tạo là những bằng chứng cho thấy Việt Nam đang tiệm cận dần đến các mô hình phát triển dựa trên tri thức mà nhiều nước phát triển đã và đang thực hiện. Đó là một tín hiệu rất đáng mừng.
Ông kỳ vọng Đại hội lần này sẽ tiếp tục củng cố và triển khai một cách nhất quán các định hướng phát triển dựa trên nền tảng những chính sách mà Đảng đã đề ra trong thời gian gần đây liên quan đến phát triển khoa học, giáo dục, phát triển khu vực kinh tế tư nhân…, có cơ chế thực thi rõ ràng, ổn định và những công cụ để có thể đánh giá được tác động của những chính sách này đối với kinh tế-xã hội của đất nước.
Theo ông, điều này đặc biệt quan trọng để tạo niềm tin cho giới học thuật, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế khi tham gia các chương trình hợp tác lâu dài với Việt Nam nhằm hướng đến một sự phát triển toàn diện, bền vững trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Với tư cách là một nhà giáo dục đã nhiều năm làm việc ở nước ngoài và có cơ hội tham gia nhiều chương trình nghị sự chính sách của cả Việt Nam và Australia, đồng thời đúc rút từ kinh nghiệm làm việc trong môi trường học thuật quốc tế, Tiến sỹ Trần Nam Nghiệp đã đưa ra một số kiến nghị với Đảng và Nhà nước.
Thứ nhất, ông cho rằng Đại hội lần này cần tập trung vào khâu thực thi chính sách bởi hiện Việt Nam đã có những chính sách rất đúng đắn, chỉ cần triển khai một cách hiệu quả để đảm bảo các định hướng lớn về khoa học, công nghệ, giáo dục và kinh tế được chuyển hóa thành các cơ chế cụ thể, minh bạch và góp phần giúp cho đất nước, chính quyền và người dân có thể thụ hưởng lợi ích từ những chính sách hợp lý của Đảng và Nhà nước.
Thứ hai, Tiến sỹ Trần Nam Nghiệp cho rằng cần tăng cường hơn nữa sự kết nối giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, các doanh nghiệp và địa phương để từ đó có thể thực thi các chính sách một cách toàn diện, sát sao và chặt chẽ. Nếu làm được như vậy có thể tạo ra một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo một cách thực tiễn, thực tế, thay vì các mô hình chỉ mang tính phong trào và hình thức. Theo ông, nếu đồng lòng, Việt Nam hoàn toàn có thể gặt hái được những thành công.
Thứ ba, cần có những chính sách cụ thể để có thể tận dụng tốt hơn nguồn lực của cộng đồng trí thức người Việt ở nước ngoài thông qua các chương trình hợp tác nghiên cứu, giảng dạy, đồng hướng dẫn và tư vấn chính sách trên cơ sở tự nguyện “đôi bên cùng có lợi." Bên cạnh đó, cần có những chính sách để tạo động lực cho các chuyên gia, trí thức người Việt ở nước ngoài tích cực tham gia công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước.
Ông Trần Nam Nghiệp lưu ý Việt Nam đã có những chính sách như vậy, song cần đẩy mạnh và quảng bá rộng rãi hơn để các kiều bào thấy được đất nước đang mở cửa chào đón nhân tài về phục vụ cho sự phát triển quê hương. Việc triển khai một cách đồng bộ, đồng lòng các định hướng như vậy đưa Việt Nam đứng trước ngưỡng cửa tương lai sáng lạn trong kỷ nguyên mới.
