Thông tư có nhiều điểm mới quan trọng, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao chất lượng tổ chức thi, tăng cường chuyển đổi số và thúc đẩy hội nhập quốc tế trong lĩnh vực khảo thí.
Thông tư số 09/2026/TT-BGDĐT đã tích hợp đầy đủ các quy định về thi đánh giá năng lực ngoại ngữ trước đây được ban hành tại Thông tư số 23/2017/TT-BGDĐT ngày 29/9/2017 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 24/2021/TT-BGDĐT ngày 8/9/2021) và các quy định về thi đánh giá năng lực tiếng Việt tại Thông tư số 27/2021/TT-BGDĐT ngày 7/10/2021 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy chế thi đánh giá năng lực tiếng Việt theo Khung năng lực tiếng Việt dùng cho người nước ngoài. Việc tích hợp này góp phần tạo thuận lợi hơn cho các đơn vị trong quá trình tổ chức thi, đồng thời giảm thiểu số lượng văn bản quy phạm pháp luật cần ban hành.
Bên cạnh việc kế thừa những nội dung, quy trình và quy định trước đây đã ổn định, Thông tư mới quy định rõ việc chịu trách nhiệm toàn diện của các đơn vị trong tổ chức thi; yêu cầu các đơn vị tổ chức thi ban hành Quy chế về công tác tổ chức thi tại đơn vị mình, bảo đảm có các thông tin cốt lõi như: quy định về công tác tổ chức, hoạt động và liên kết; công tác tài chính; công tác công khai thông tin.
Trong đó, một số tiêu chuẩn cụ thể của đơn vị tổ chức thi như: Về nhân sự, nhân sự chuyên môn để thực hiện ra đề thi, chấm thi phải có tối thiểu 20 người đối với tiếng Anh; tối thiểu 10 người đối với các ngoại ngữ khác và tiếng Việt. Nhân sự chuyên môn đối với thi đánh giá năng lực ngoại ngữ phải có trình độ tối thiểu bằng thạc sĩ của một trong các ngành, chuyên ngành ngôn ngữ tiếng nước ngoài thuộc nhóm ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài, khoa học giáo dục; được bồi dưỡng, tập huấn về ra đề thi, chấm thi nói và viết; chỉ được thực hiện nhiệm vụ ra đề thi, chấm thi đối với các định dạng đề thi bằng hoặc thấp hơn trình độ ngoại ngữ mình đã đạt được.
Nhân sự chuyên môn đối với thi đánh giá năng lực tiếng Việt phải có trình độ tối thiểu là thạc sĩ thuộc nhóm ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa Việt Nam hoặc ngành Văn học hoặc ngôn ngữ học, chuyên ngành tiếng Việt và văn hóa Việt Nam, khoa học giáo dục.
Ngân hàng câu hỏi thi chuẩn hóa bảo đảm có đủ số lượng câu hỏi thi để tạo ra tối thiểu 70 đề thi đối với tổ chức thi đánh giá năng lực ngoại ngữ và tối thiểu 30 đề thi đối với tổ chức thi đánh giá năng lực tiếng Việt. Các câu hỏi thi trong ngân hàng phải được thử nghiệm, định cỡ, cân bằng độ khó để bảo đảm độ khó của các đề thi khi rút ra từ ngân hàng là tương đương nhau.
Bên cạnh đó, Thông tư quy định việc tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong các khâu của công tác tổ chức thi; đưa ra các giải pháp tổ chức thi bảo đảm an toàn, khách quan, công bằng và nghiêm túc; phân công rõ trách nhiệm các bộ phận tham gia tổ chức thi; bảo mật đề thi trước, trong và sau các đợt tổ chức thi.
Đáng chú ý, Thông tư cho phép các đơn vị liên kết để mở rộng quy mô tổ chức thi (có thể tổ chức thi ở nước ngoài), phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế hiện nay. Đồng thời, Thông tư khuyến khích, hỗ trợ các cơ sở giáo dục Việt Nam thành lập phân hiệu, mở văn phòng đại diện hoặc triển khai chương trình giáo dục ở nước ngoài; đẩy mạnh hợp tác, mở rộng giảng dạy tiếng Việt, lan tỏa các giá trị văn hóa, truyền thống Việt Nam tại nước ngoài, nhất là trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài (theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo), qua đó tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục được tổ chức thi đánh giá năng lực tiếng Việt ở nước ngoài.
