Đạo diễn Ái Như và Cơn mê cuối cùng

Trong tháng 9 này, sân khấu bước vào mùa kỷ niệm 25 năm với vở “Cơn mê cuối cùng” (tác giả Ngọc Linh, đạo diễn Ái Như, phó đạo diễn Công Hiển). Vì đây là mùa kỷ niệm nên đạo diễn kiêm bà bầu Ái Như muốn sống lại với những hồi ức cũ. Tôi đã có buổi trò chuyện với đạo diễn Ái Như vào dịp đặc biệt này.

Đạo diễn Ái Như trong vai bà Hai Khương.

Được biết vở “Cơn mê cuối cùng” đã được dựng nhiều lần trong suốt 25 năm. Hành trình rất dài của vở diễn này bắt đầu ra sao, thưa bà?

Đạo diễn Ái Như: Năm 1999, tôi gặp cố tác giả Ngọc Linh tại khuôn viên của Sân khấu 5B Võ Văn Tần. Chú đã đưa cho tôi xem kịch bản Cơn mê cuối cùng. Tôi ngồi tại chỗ đọc một mạch, và ngay lập tức xin chú cho tôi dựng vở này. Chú gật đầu đồng ý và nói con cứ thoải mái sáng tạo trong dàn dựng, khi nào xong, cho chú xem. Ít lâu sau, cách đây 25 năm, tôi dựng Cơn mê cuối cùng trên sân khấu Tao Đàn. Xem xong, chú gật đầu cười có ý khen. Vài năm sau, tôi tái dựng trên sân khấu Idecaf và cũng giữ tên Cơn mê cuối cùng, khán giả chào đón nồng nhiệt. Khi thành lập sân khấu Hoàng Thái Thanh, tôi tái dựng lần nữa với phiên bản mới mang tên Tục lụy. Giờ đây, vào mùa diễn kỷ niệm, tôi muốn được sống lại với những hồi ức cũ và quyết định tái dựng lần thứ 4 với tên Cơn mê cuối cùng.

Thông thường, dựng lại một phiên bản mới trên nền phiên bản cũ đã thành công, đạo diễn sẽ gặp nhiều áp lực phải làm sao hay hơn, trường hợp của bà như thế nào?

Đạo diễn Ái Như: Mỗi một bản dựng tôi đều tìm tòi ra những cách thể hiện mới nên cảm xúc vẫn đầy đặn. Trong phiên bản mới này, lần đầu tiên ứng dụng tia laser để tạo nên hình ảnh vòng xoáy của lòng sông, màn khói mờ ảo để tạo hiệu ứng về mặt thị giác và cảm xúc. Bối cảnh xuất hiện thêm bờ sông, chiếc xuồng, cùng cảnh ông Hai Khương lao xuống lòng sông để cứu bé Mận. Thực tình, ngay cả khi dựng bản mới, nếu thủ pháp thể hiện không hấp dẫn thì vẫn thất bại nên chúng tôi không gặp áp lực gì cả. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, dẫu kịch bản cũ nhưng cách kể lôi cuốn, công chúng vẫn đón nhận. Hơn nữa, khán giả trẻ hôm nay hầu như hiếm ai từng xem vở diễn này nên nói là cũ nhưng vẫn mới.

NSƯT Thành Hội độc đáo trong vai Út Hơn

Rõ ràng kỹ thuật chiếu tia laser phối hợp với ánh sáng và sương khói đã tạo nên xúc cảm đặc biệt, khơi gợi trí liên tưởng rất mạnh mẽ và giàu xúc cảm. Xin hỏi một câu tế nhị rằng: Hoàng Thái Thanh vẫn trong tình trạng bù lỗ thì chi phí ứng dụng kỹ thuật hiện đại có đắt hơn cách xử lý thông thường?

Đạo diễn Ái Như: Xử lý tia laser và sương khói tốn rất nhiều tiền. Nhưng khi đã sáng tạo chúng tôi không cân đo đong đếm như một nhà kinh doanh. Chúng tôi phải thấy đã trong cảm xúc, mọi thứ tính sau. Có lẽ vì vậy mà chúng tôi chưa thành công trong doanh thu, khán giả thích là hạnh phúc.

Hiện tại, xét về tuổi đời, NSƯT Tuyết Thu không phù hợp với vai Mận của tuổi đôi mươi. Vì sao bà không chọn một diễn viên trẻ?

Đạo diễn Ái Như: Tôi phải trở lại với cái ý đây là mùa kỷ niệm của sân khấu chúng tôi. Trong bản dựng đầu tiên, tôi đã mời nghệ sĩ Thành Hội vào vai Út Hơn, Tuyết Thu hồi ấy là một diễn viên triển vọng vào vai Mận, và một nam diễn viên trẻ tài năng khác là Thái Quốc vào vai 6 Thôi. Hiện tại, nghệ sĩ Thành Hội đồng điều hành sân khấu Hoàng Thái Thanh cùng tôi, còn NSƯT Tuyết Thu và Thái Quốc vẫn tiếp tục cộng tác. Đó là lý do tôi mời cả ba người cùng tái ngộ khán giả. Khi nghe lời đề nghị của tôi, Tuyết Thu lập tức từ chối. Bởi vì, bạn ấy không tự tin khi hóa thân vào nhân vật có tuổi đời quá trẻ so với mình, dù Thu đã từng thành công với vai diễn ấy. Tôi đã lý giải rằng đây là mùa diễn kỷ niệm của sân khấu Hoàng Thái Thanh, chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Chị muốn cùng khán giả ôn lại những xúc cảm một thời nên mời em trở lại thay vì chọn một nữ diễn viên trẻ. Tuyết Thu đã gặp áp lực lớn suốt thời gian tập, nhưng may thay khán giả ở suất diễn đầu tiên đã đón nhận và đồng cảm.

Thực ra, khi Cơn mê cuối cùng với bản dựng tên Tục lụy tại Hoàng Thái Thanh hồi 10 năm trước, tôi đã chọn hai cô đào trẻ Hoàng Vân Anh và Như Yến. Tôi quan tâm đến lứa tuổi của nhân vật và có suy xét kỹ lưỡng trước khi chọn diễn viên. Lần này là trường hợp đặc biệt.

Đoàn Minh Tài giàu cảm xúc trong vai Dũng

Mùa diễn kỷ niệm lần này của sân khấu Hoàng Thái Thanh sẽ diễn ra bao lâu, thưa bà?

Đạo diễn Ái Như: Một mùa diễn của chúng tôi khoảng 1-3 tháng, tức là một vở diễn mới ra đời sẽ diễn liên tục trong chừng đó thời gian. Thế nhưng, có lúc sẽ kéo dài thêm tùy theo nhu cầu thưởng thức của khán giả. Tôi dự định Cơn mê cuối cùng sẽ bắt đầu từ tháng 9 đến tháng 12/2024. Kế tiếp, chúng tôi sẽ lao vào chuẩn bị cho mùa kịch tết. Tuy nhiên, trong mùa tết, từ mùng 1 đến mùng 3 chúng tôi phục vụ vở mới. Các ngày còn lại chúng tôi chọn những vở được yêu cầu phục vụ lại cho khán giả đã bỏ lỡ trong thời điểm ra mắt trước đó.

Trí Quang tiếp tục với tính cách nhân vật đầy số phận

Cảm ơn đạo diễn Ái Như và chúc Cơn mê cuối cùng tiếp tục nhận được sự quan tâm, đón nhận nồng nhiệt của khán giả!