Trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, tại phiên thảo luận tổ vào chiều 4/11, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá cao việc Quốc hội thảo luận tổ về dự thảo Văn kiện trình Đại hội lần thứ XIV của Đảng; cho rằng cách thức này rất phù hợp và rất hiệu quả, tạo điều kiện để nhiều đại biểu Quốc hội đóng góp ý kiến, đồng thời nâng cao chất lượng đóng góp ý kiến.
Thủ tướng cũng đã trao đổi, làm rõ thêm một số vấn đề được các đại biểu Quốc hội Tổ 11 đặt ra.
Về đại đoàn kết toàn dân tộc, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ đây là điểm tựa hết sức quan trọng của dân tộc ta, có đoàn kết thì mới có sức mạnh. Nhấn mạnh lại lời căn dặn của Bác Hồ: "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết, thành công, thành công, đại thành công," Thủ tướng chỉ rõ, tinh thần đoàn kết phải được thể hiện trên mọi phương diện, từ đoàn kết toàn Đảng, toàn dân, đến đoàn kết quốc tế; khẳng định, đoàn kết là nền tảng cho hợp tác và đối thoại, củng cố niềm tin.
Về các đột phá chiến lược (thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực), Thủ tướng khẳng định ba đột phá này đã được đặt ra từ Đại hội lần thứ XI nhưng đến nay vẫn có giá trị và cần tiếp tục nâng tầm, làm giàu nội hàm, tăng hiệu quả để phát triển đất nước.
Đối với hạ tầng, Thủ tướng cho biết nhiệm kỳ này, tổng đầu tư cho phát triển đã tăng 55% so với nhiệm kỳ trước. Nhất trí với ý kiến của các đại biểu Tổ 11 về việc phải tăng đầu tư cho các hạ tầng chiến lược, Thủ tướng nêu rõ hiện nay, hạ tầng giao thông (đường cao tốc, đường sắt cao tốc), hạ tầng năng lượng, hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu, hạ tầng y tế, giáo dục, văn hóa... đều đang được triển khai rất tích cực.
Việc mạnh dạn phân cấp, giao các địa phương làm chủ đầu tư các dự án cao tốc là một điểm mới của nhiệm kỳ này và đã chứng minh hiệu quả vượt trội. Các địa phương, dù ban đầu còn e ngại, nay đã rất tự tin và triển khai rất nhanh, thậm chí nhanh hơn cả phần do bộ chủ quản thực hiện.
Thủ tướng cũng cho biết phát huy kinh nghiệm trong nhiệm kỳ này, tới đây, trong đầu tư hạ tầng, Trung ương làm gì, địa phương làm gì phải xác định rất rõ và tổ chức thực hiện theo đúng tinh thần: Đảng lãnh đạo, Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, công tư đồng hành, đất nước giàu mạnh, nhân dân hạnh phúc. Phải tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực, tăng cường giám sát kiểm tra, nâng cao năng lực thực thi của từng cấp.
Về đột phá thể chế, Thủ tướng bày tỏ hoàn toàn nhất trí với ý kiến của các đại biểu Quốc hội Tổ 11 (Cần Thơ, Điện Biên). Phải tiếp tục thay đổi căn bản tư duy xây dựng pháp luật, chuyển từ tư duy chỉ tập trung vào quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển. Pháp luật phải vừa là động lực, vừa là nguồn lực, là sức cạnh tranh của nền kinh tế; phải đi từ thực tiễn, xuất phát từ thực tiễn, bám sát thực tiễn, tôn trọng thực tiễn và lấy thực tiễn làm thước đo.
Nêu ví dụ những ách tắc trong triển khai các dự án đầu tư vừa qua, Thủ tướng cho biết để tháo gỡ vướng mắc, hiện nay, chúng ta quyết định vừa phải có đấu thầu, vừa phải có chỉ định thầu. Nhưng đấu thầu hay chỉ định thầu thì vấn đề cuối cùng “cũng là do cán bộ."
"Nói tóm lại, vấn đề xây dựng pháp luật thì vừa phải bám sát thực tiễn, vừa phải có hiệu quả. Nhưng làm sao phát huy được sự chủ động, sự tích cực và tinh thần dám chịu trách nhiệm của những người thực thi là rất quan trọng," Thủ tướng khẳng định.
Tại phiên thảo luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng khẳng định lại quan điểm xuyên suốt của Đảng và Nhà nước ta: Phát triển nhanh nhưng phải bền vững và bao trùm. Bền vững ở đây bao gồm cả vấn đề liên quan đến con người, liên quan đến môi trường, liên quan đến an sinh xã hội. Quan điểm của chúng ta là không hy sinh công bằng, tiến bộ xã hội, không hy sinh an sinh xã hội, không hy sinh môi trường để chạy theo tăng trưởng đơn thuần. Minh chứng là trong các nhiệm kỳ vừa qua, chúng ta đầu tư cho an sinh xã hội rất lớn.
Nhiệm kỳ này, đầu tư cho an sinh xã hội là 1,1 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 17% tổng GDP. Việt Nam đã thực hiện hiệu quả chủ trương "không để ai bị bỏ lại phía sau," hoàn thành các mục tiêu thiên niên kỷ của Liên hợp quốc trước 10 năm, đạt được những thành tích ấn tượng về xóa đói giảm nghèo, xóa nhà tạm, nhà dột nát, thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế-xã hội cho đồng bào vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo...
Thủ tướng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của văn hóa, coi đây là "sức mạnh nội sinh"; khẳng định quan điểm "văn hóa soi đường cho quốc dân đi. Văn hóa còn thì dân tộc còn, văn hóa mất thì dân tộc mất".
Về mục tiêu tăng trưởng kinh tế, Thủ tướng cho rằng việc đặt mục tiêu cao (8% trở lên) là một áp lực lớn nhưng cần thiết để đạt được các mục tiêu chiến lược; đồng thời bày tỏ niềm tin vào bản lĩnh của dân tộc.
Về thích ứng với biến đổi khí hậu, nhất trí với đánh giá và các đề xuất của đại biểu Quốc hội Tổ 11, Thủ tướng chỉ rõ thế giới cũng xác định cần phải đoàn kết, chung tay và đề cao chủ nghĩa đa phương, hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này.
Thảo luận tại Tổ 11, đề nghị xem xét một số nội dung bổ sung dự thảo Văn kiện, đại biểu Lê Thị Thanh Lam (Cần Thơ) cho rằng cần ưu tiên tập trung nguồn lực cho hạ tầng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, tránh phân tán; đồng thời xem xét nâng tỷ lệ đầu tư cho nghiên cứu phát triển tương xứng với mục tiêu phát triển đã đề ra, đảm bảo tạo động lực thực chất đối với đổi mới sáng tạo.
Cùng với đó, đại biểu đề nghị phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nền tảng của phát triển bền vững; tập trung cho đầu tư giáo dục STEM, hoàn thiện cơ chế tuyển chọn, đánh giá cán bộ theo năng lực và liêm chính, khuyến khích tinh thần dám nghĩ, dám làm, gắn với trách nhiệm và minh bạch.
Từ góc độ thực tiễn hoạt động tôn giáo, Thượng tọa Thích Đức Thiện (Điện Biên) nhấn mạnh dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã phát triển sâu hơn các quan điểm về đoàn kết dân tộc trước đó bằng việc khẳng định đoàn kết toàn dân là nhân tố chủ lực tại Báo cáo chính trị.
Thượng tọa Thích Đức Thiện cũng đề nghị hoàn thiện thêm nội dung: “phát huy sự chủ động, sáng tạo, nguồn lực của các tổ chức tôn giáo cho sự nghiệp phát triển đất nước” vào mục VII Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV, tại trang 40 nội dung này là: “Bảo đảm, tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và không tín ngưỡng, tôn giáo của người dân; vận động, đoàn kết, tập hợp các tổ chức tôn giáo, tín đồ, chức sắc, chức việc, nhà tu hành sống “tốt đời, đẹp đạo”, đồng hành cùng dân tộc, tích cực tham gia các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước; phát huy sự chủ động, sáng tạo, nguồn lực của các tổ chức tôn giáo cho sự nghiệp phát triển đất nước".
