Độc đáo nghi thức "Múa tắc xình" của người Sán Chay

Múa tắc xình là một hoạt động tín ngưỡng truyền thống nhằm tạ ơn trời đất, thần linh đã cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, bản làng no ấm và cầu mong sự che chở trong mùa vụ tiếp theo.
Độc đáo nghi thức "Múa tắc xình" của người Sán Chay

Múa tắc xình hay còn gọi là múa cầu mùa, là một điệu múa tập thể của người Sán Chay diễn ra trong lễ hội cầu mùa mỗi dịp xuân về. Điệu múa này phổ biến ở các xã như Tức Tranh, Yên Lạc, Phú Đô... thuộc huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Sở dĩ múa tắc xình được gọi là điệu múa tập thể bởi cả người diễn, người xem và nhạc công đều cùng tham gia nhảy múa trong một vòng tròn, không hạn chế về số lượng. Đồng thời, người múa cũng có thể là một nhạc công.

Độc đáo nghi thức "Múa tắc xình" của người Sán Chay - anh 1

Múa tắc xình là một điệu múa của người Sán Chay

Để chuẩn bị múa tắc xình, người Sán Chay thường đào sâu xuống đất khoảng 60 cm, đáy rộng khoảng 50-60 cm, phía trên rộng 20 cm. Tiếp theo, họ lấy vỏ cây gỗ treo bịt lên trên miệng hố, lấy dây rừng căng dài trên mặt đất, rồi dùng một nhánh cây nhỏ chống dây cho thật căng miệng trống. Sau đó, người nhạc công gõ vào dây là đã tạo ra được những âm thanh rất đặc trưng, lúc trầm, lúc bổng, lúc khoan lúc nhặt giữ nhịp cho điệu nhảy.
Độc đáo nghi thức "Múa tắc xình" của người Sán Chay - anh 2

Công đoạn chuẩn bị cho điệu múa tắc xình

Múa Tắc xình có chín điệu cơ bản gồm: Thăm đường, lập làng, bắt quyết, mài dao, phát nương dọn rẫy, tra mố, hái lượm, mừng mùa vụ và chim câu. Ngày 16/10/2014, “Múa Tắc xình của người Sán Chay” đã chính thức được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia theo quyết định số 2684/QĐ-BVHTTD của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch. Trước đó, năm 2013, trong Liên hoan Dân ca - Dân vũ Việt Nam, vũ điệu "Múa Tắc xình" của huyện Phú Lương đã giành giải A toàn quốc.

Độc đáo nghi thức "Múa tắc xình" của người Sán Chay - anh 3

Múa tắc xình được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia

Bên cạnh việc thể hiện ước nguyện của con người, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, muôn loài sinh sôi, cầu cho bản làng bình yên, hạnh phúc, múa tắc xình còn thể hiện đạo lý nhớ ơn tổ tiên, mối quan hệ thế hệ trước và thế hệ sau, thắp lên niềm tin, khát vọng chinh phục thiên nhiên của người dân lao động.

Độc đáo nghi thức "Múa tắc xình" của người Sán Chay - anh 4

Dụng cụ tạo âm thanh trong múa tắc xình

Độc đáo nghi thức "Múa tắc xình" của người Sán Chay - anh 5

Múa tắc xình thể hiện ước nguyện của con người

Độc đáo nghi thức "Múa tắc xình" của người Sán Chay - anh 6

Xôi ngũ sắc, loại xôi truyền thống được sử dụng để cúng trong lễ cầu mùa của người Sán Chí ở Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên

Độc đáo nghi thức "Múa tắc xình" của người Sán Chay - anh 7

Người Sán Chay làm bánh chim câu, bánh sừng bò, trong lễ cầu mùa

Độc đáo nghi thức "Múa tắc xình" của người Sán Chay - anh 8

Các thiếu nữ đội lễ lên đình thổ công trong ngày lễ cầu mùa

Rapper Mason Nguyễn
Sạp show 2026: dàn nghệ sĩ “cháy” hết mình dưới cơn mưa, mang đến đêm nhạc đầy cảm xúc
(Ngày Nay) - Tối 30/5/2026, tại Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công, phường Bến Thành, TP. Hồ Chí Minh, Sạp Show 2026 đã diễn ra trong không khí sôi động với sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ trẻ được yêu mến. Bất chấp cơn mưa nặng hạt kéo dài trong đêm diễn, khán giả vẫn ở lại hòa mình vào âm nhạc, tạo nên một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất của chương trình.
Tuồng, Chèo và Cải lương lần đầu tiên cùng xuất hiện trong một tác phẩm nghệ thuật sau sáp nhập (Ảnh: Khánh Ly)
“Hạ Hồi Show” đánh dấu lần đầu Tuồng, Chèo, Cải lương chung một sân khấu
(Ngày Nay) - Tối 30/5 tại Rạp Hồng Hà (Hà Nội), chương trình tạp kỹ “Hạ Hồi Show - Bí mật triều đại phép thuật” đã chính thức ra mắt khán giả. Sự kiện thu hút sự quan tâm của đông đảo người yêu nghệ thuật khi đánh dấu lần đầu tiên ba loại hình sân khấu truyền thống gồm Tuồng, Chèo và Cải lương cùng hội tụ trong một tác phẩm biểu diễn thống nhất.
Đột phá theo Nghị quyết 57, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu đổi mới
Đột phá theo Nghị quyết 57, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu đổi mới
(Ngày Nay) - Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đặt ra nhiệm vụ rất rõ ràng: Muốn vượt qua bẫy thu nhập trung bình để trở thành nước phát triển, muốn xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập hiệu quả, không có con đường nào khác ngoài đột phá phát triển mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Nghệ nhân Lê Văn Tuy
Nghệ nhân Lê Văn Tuy: “Giữ nghề nón là giữ một phần hồn quê”
(Ngày Nay) - Trong những năm gần đây, nón lá Làng Chuông dần được “làm mới” thông qua các hoạt động du lịch trải nghiệm, workshop thủ công và quảng bá văn hóa tới du khách trong và ngoài nước. Giữa sự chuyển mình ấy, nghệ nhân Lê Văn Tuy vẫn dành hơn nửa thế kỷ lặng lẽ ngồi bên những vành tre, lớp lá. Với ông, giữ nghề hôm nay không chỉ là giữ một kế sinh nhai, mà còn là giữ lại nhịp ký ức và hồn cốt của làng nghề truyền thống giữa dòng chảy hiện đại.