Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Sự phát triển nông nghiệp ở cấp quốc gia đã giúp bảo tồn gần như nguyên vẹn giá trị ẩm thực truyền thống của đất nước Azerbaijan. Thuộc khu vực Nam Caucasus, nơi giao thoa hai lục địa có nền văn hoá lớn nhất thế giới là châu Á và châu Âu, ẩm thực tại Azerbaijan chứa đựng nhiều sự pha trộn độc đáo và thú vị.
Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan

Piti

Món súp làm từ thịt - Piti có nguồn gốc từ thành phố cổ Shaki nằm ở phía Tây Bắc Azerbaijan. Người ta thường nói rằng Piti là một trong những món ăn được yêu thích nhất ở Azerbaijan. Khi du khách tới đây và muốn thưởng thực ẩm thực truyền thống, chắc chắn rằng những người dân bản địa sẽ đưa ra gợi ý về món ăn này đầu tiên.

Món Piti ngon và bổ dưỡng được nấu trong chanag, kyupe hoặc dopu (tất cả những từ này đều có nghĩa là chiếc nồi đất trong ngôn ngữ Turkic, trong đó có tiếng Azerbaijan). Công thức nấu món ăn này từ lâu đã vượt qua ranh giới của vùng đất Turkic. Hiện nay, món ăn này có rất nhiều phiên bản tại Balkan, Moldova, Georgia và các nước vùng Địa Trung Hải - nơi chúng được gọi là chanakh hoặc chanakhi,... Nguồn gốc tên gọi của món ăn này bắt nguồn từ tiếng Turkic "bitdi" (hay "bitti" theo thổ ngữ) - nghĩa là "kết thúc lễ hội". Theo khẩu phần, món ăn này bổ dưỡng đến mức bất cứ ai ăn xong món này đều phải thốt lên "bitdi", nghĩa là không cần ăn thêm bất cứ món nào khác.

Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan ảnh 1

Ảnh: itinari

Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan ảnh 2

Ảnh: itinari

Món hầm được chế biến với thịt cừu, đậu gà, hạt dẻ, mận khô, hành tây, nghệ tây, khoai tây và mỡ đuôi cừu. Nấu món này rất cầu kì và cần nhiều thời gian để hoàn thành, vì thịt cừu chín rất chậm. Món piti thường được hầm trong 2 - 3 tiếng.

Người Azerbaijan dùng loại đĩa có tên kyasa để ăn món piti. Ở đĩa thứ nhất, thực khách rắc muối, hạt tiêu, sumakh (một loại gia vị Trung Đông), bẻ vụn bánh mì và chan nước dùng để tạo thành món súp bổ dưỡng. Ở đĩa thứ hai, thực khách sẽ được thưởng thức các nguyên liệu được hầm nhừ trong nhiều giờ như thịt cừu, đậu gà,...

Dolmah

Trong tiếng Azerbaijan, "dolmah" có nghĩa là "nhồi". Ngoài ra cũng có một động từ khác trong tiếng Azerbaijan là "dolamag" có nghĩa là "gập" và có liên quan trực tiếp đến lá của dolmah dùng để cuốn phần nhân của món ăn. Thuật ngữ dolmah bao gồm nhiều loại món rau nhồi, phổ biến ở vùng Caucasus, Trung Đông và Địa Trung Hải.

Phiên bản nổi tiếng và được yêu thích nhất của món ăn này là Yarpag Domasy (Dolmah lá nho). Dolmah lá nho được chế biến khá đơn giản với gạo, thịt (thường là thịt cừu), đậu gà và các loại gia vị thảo mộc đặc trưng của Azerbaijan. Phần nhân được nêm nếm với muối, lá thì là, mùi tây và cuộn với lá nho tươi đã được rửa sạch và ủ. Những cuộn dolmah sau đó sẽ được luộc trong thời gian dài. Dolmah được phục vụ lạnh hoặc nóng với một ít nước chanh và dầu ô liu. Thực khách sẽ ăn món ăn này với katyk - một loại sữa chua tự nhiên cùng tỏi thái nhỏ và bánh mì tươi.

Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan ảnh 3

Ảnh: ethnicspoon

Chế biến dolmah có thể được coi là một bộ môn nghệ thuật. Gạo và nhân bánh cần nấu đủ lâu để ngấm nước cốt của lá nho mà không làm cháy lá. Đó là lý do tại sao dolmah thường được nấu ở nhiệt độ thấp trong thời gian dài. Món ăn thường được tẩm ướp đậm đà, ngâm chua ngon không cưỡng lại được.

Món cuộn này thường được phục vụ như món chính hơn là một món khai vị. Dolmah truyền thống là một món ăn nhẹ ngon miệng với các loại rau củ giàu chất dinh dưỡng.

Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan ảnh 4

Pakhlava

Baklava (trong tiếng Azerbaijan là Pakhlava) là một loại bánh ngọt có các loại hạt và mật ong phổ biến trên khắp vùng Caucasus, Trung Đông và đông Địa Trung Hải. Cái tên này xuất phát từ hình dạng bên ngoài là một hình thoi - tượng trưng cho lửa và do các chuyên gia về thảm của Azerbaijan gọi là "Pakhla". Đây là loại bánh ngọt dành cho lễ hội Noruz - lễ hội ca ngợi mặt trời mỗi khi mùa xuân đến tại Azerbaijan.

Món ăn này hiếm khi được chế biến tại nhà, vì các loại hạt có giá thành cao và việc chế biến khá tốn công sức. Lớp bột mỏng, giữa có nhân quả óc chó, Pakhlava có tới 12 lớp bánh được chế biến kì công. Món bánh ngọt này có nhiều nguyên liệu độc đáo như hạt anh túc trắng, gyulab (chiết xuất hoa hồng) và được nướng trong nhiều giờ đồng hồ. Sau khi ra lò, Pakhlava mang theo mùi bơ nồng nàn cùng vị ngọt ngào vô cùng đậm đà.

Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan ảnh 5

Ảnh: 196 flavors

Saj Ichi

Saj Ichi là món ăn có nguyên liệu chính là thịt cừu, nội tạng cừu hoặc các loại thịt khác. Saj ichi lấy tên từ một bộ đồ ăn bằng gang đa năng có hình khiên dẹt được người Turkic sử dụng. Món ăn này có thể được làm từ cá tầm, thịt cừu, thịt bê hoặc thịt gà. Đây là một trong những món ăn ngon nhất của ẩm thực Azerbaijan. Saj ichi thường được kết hợp với các loại rau củ như khoai tây hình khối, cà tím, ớt chuông, hành tây và cà chua.

Món ăn ngon này kết hợp hoàn hảo với Ayran, một loại đồ uống Azerbaijan - Thổ Nhĩ Kỳ siêu sảng khoái và tốt cho sức khỏe, được làm từ nước, sữa chua và muối.

Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan ảnh 6

Ảnh: azertac

Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan ảnh 7

Ảnh: flickr

Nush olsun! Chúc ngon miệng!

Nếu không tìm hiểu kỹ về "văn hóa địa phương", bạn rất có thể sẽ phải đối mặt với một nhà hàng nổi tiếng, thậm chí cả một khu ẩm thực sầm uất giương cao biển "Đóng cửa", rồi phải quay trở về với cái bụng đói meo.
Vì sao nhiều nhà hàng trên thế giới đóng cửa vào thứ Hai?
(Ngày Nay) - Tại Việt Nam, hàng quán hầu như mở cửa quanh năm để phục vụ thực khách. Tuy nhiên, ở khá nhiều quốc gia trên thế giới, bạn có thể bắt gặp những tấm biển "Đóng cửa" vào Thứ Hai, ngày đầu tiên khởi đầu tuần mới. Việc không hiểu văn hóa địa phương, không lập kế hoạch thực tế cho một chuyến đi có thể gây ra một số vấn đề. Vậy, lý do đằng sau việc các nhà hàng chọn ngày đầu tiên trong tuần để "nghỉ xả hơi" đó là gì? 
Nga và Algeria tập trận chung chống khủng bố
Nga và Algeria tập trận chung chống khủng bố
(Ngày Nay) - Ngày 9/8, bộ phận báo chí Quân khu miền Nam của Nga thông báo các cuộc tập trận chung chống khủng bố giữa nước này với Algeria, mang tên Desert Shield (Lá chắn Sa mạc) 2022, sẽ lần đầu tiên diễn ra tại Algeria.
Bác sĩ Bệnh viện Nhân dân Gia Định cấp cứu cho các trường hợp ngộ độc rượu.
Liên tiếp xảy ra hành hung nhân viên y tế, Bộ Y tế gửi văn bản tới Bộ Công an
(Ngày Nay) - Ngày 9/8, Bộ Y tế cho biết, trong thời gian qua, tại các bệnh viện liên tiếp xảy ra nhiều vụ việc người bệnh, người nhà người bệnh hành hung nhân viên y tế làm mất trật tự, an ninh, an toàn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác khám bệnh, chữa bệnh, tinh thần, tính mạng của nhân viên y tế.
Vụ án Alibaba: Tòa trả hồ sơ đề nghị điều tra bổ sung do xuất hiện 34 bị hại mới
Vụ án Alibaba: Tòa trả hồ sơ đề nghị điều tra bổ sung do xuất hiện 34 bị hại mới
(Ngày Nay) - Ngày 9/8, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ra Quyết định trả hồ sơ vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền” xảy ra tại Công ty Cổ phần Địa ốc Alibaba (gọi tắt là Công ty Alibaba) cho Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố đề nghị điều tra bổ sung. Trước đó, vụ án được lên lịch xét xử sơ thẩm từ ngày 12/8 đến ngày 12/10.
Sửa đổi Luật Di sản văn hóa để bắt kịp thời đại
Sửa đổi Luật Di sản văn hóa để bắt kịp thời đại
(Ngày Nay) - Sau 13 năm kể từ lần sửa đổi gần nhất, Luật Di sản văn hóa đang dần bộc lộ những điểm hạn chế, nhiều điều khoản, quy định đã trở nên lỗi thời so với thực tiễn bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa hiện nay.
Khởi tố vụ án liên quan đến sai phạm của Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng
Khởi tố vụ án liên quan đến sai phạm của Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng
(Ngày Nay) - Ngày 9/8, Công an tỉnh Quảng Bình cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh vừa quyết định khởi tố vụ án liên quan đến sai phạm khi thi công công trình thay thế biển quảng bá Di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng vào năm 2014-2015. Đây là một trong 3 vụ án được đưa vào diện Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tỉnh Quảng Bình theo dõi trong năm 2022.