Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Sự phát triển nông nghiệp ở cấp quốc gia đã giúp bảo tồn gần như nguyên vẹn giá trị ẩm thực truyền thống của đất nước Azerbaijan. Thuộc khu vực Nam Caucasus, nơi giao thoa hai lục địa có nền văn hoá lớn nhất thế giới là châu Á và châu Âu, ẩm thực tại Azerbaijan chứa đựng nhiều sự pha trộn độc đáo và thú vị.
Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan

Piti

Món súp làm từ thịt - Piti có nguồn gốc từ thành phố cổ Shaki nằm ở phía Tây Bắc Azerbaijan. Người ta thường nói rằng Piti là một trong những món ăn được yêu thích nhất ở Azerbaijan. Khi du khách tới đây và muốn thưởng thực ẩm thực truyền thống, chắc chắn rằng những người dân bản địa sẽ đưa ra gợi ý về món ăn này đầu tiên.

Món Piti ngon và bổ dưỡng được nấu trong chanag, kyupe hoặc dopu (tất cả những từ này đều có nghĩa là chiếc nồi đất trong ngôn ngữ Turkic, trong đó có tiếng Azerbaijan). Công thức nấu món ăn này từ lâu đã vượt qua ranh giới của vùng đất Turkic. Hiện nay, món ăn này có rất nhiều phiên bản tại Balkan, Moldova, Georgia và các nước vùng Địa Trung Hải - nơi chúng được gọi là chanakh hoặc chanakhi,... Nguồn gốc tên gọi của món ăn này bắt nguồn từ tiếng Turkic "bitdi" (hay "bitti" theo thổ ngữ) - nghĩa là "kết thúc lễ hội". Theo khẩu phần, món ăn này bổ dưỡng đến mức bất cứ ai ăn xong món này đều phải thốt lên "bitdi", nghĩa là không cần ăn thêm bất cứ món nào khác.

Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan ảnh 1

Ảnh: itinari

Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan ảnh 2

Ảnh: itinari

Món hầm được chế biến với thịt cừu, đậu gà, hạt dẻ, mận khô, hành tây, nghệ tây, khoai tây và mỡ đuôi cừu. Nấu món này rất cầu kì và cần nhiều thời gian để hoàn thành, vì thịt cừu chín rất chậm. Món piti thường được hầm trong 2 - 3 tiếng.

Người Azerbaijan dùng loại đĩa có tên kyasa để ăn món piti. Ở đĩa thứ nhất, thực khách rắc muối, hạt tiêu, sumakh (một loại gia vị Trung Đông), bẻ vụn bánh mì và chan nước dùng để tạo thành món súp bổ dưỡng. Ở đĩa thứ hai, thực khách sẽ được thưởng thức các nguyên liệu được hầm nhừ trong nhiều giờ như thịt cừu, đậu gà,...

Dolmah

Trong tiếng Azerbaijan, "dolmah" có nghĩa là "nhồi". Ngoài ra cũng có một động từ khác trong tiếng Azerbaijan là "dolamag" có nghĩa là "gập" và có liên quan trực tiếp đến lá của dolmah dùng để cuốn phần nhân của món ăn. Thuật ngữ dolmah bao gồm nhiều loại món rau nhồi, phổ biến ở vùng Caucasus, Trung Đông và Địa Trung Hải.

Phiên bản nổi tiếng và được yêu thích nhất của món ăn này là Yarpag Domasy (Dolmah lá nho). Dolmah lá nho được chế biến khá đơn giản với gạo, thịt (thường là thịt cừu), đậu gà và các loại gia vị thảo mộc đặc trưng của Azerbaijan. Phần nhân được nêm nếm với muối, lá thì là, mùi tây và cuộn với lá nho tươi đã được rửa sạch và ủ. Những cuộn dolmah sau đó sẽ được luộc trong thời gian dài. Dolmah được phục vụ lạnh hoặc nóng với một ít nước chanh và dầu ô liu. Thực khách sẽ ăn món ăn này với katyk - một loại sữa chua tự nhiên cùng tỏi thái nhỏ và bánh mì tươi.

Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan ảnh 3

Ảnh: ethnicspoon

Chế biến dolmah có thể được coi là một bộ môn nghệ thuật. Gạo và nhân bánh cần nấu đủ lâu để ngấm nước cốt của lá nho mà không làm cháy lá. Đó là lý do tại sao dolmah thường được nấu ở nhiệt độ thấp trong thời gian dài. Món ăn thường được tẩm ướp đậm đà, ngâm chua ngon không cưỡng lại được.

Món cuộn này thường được phục vụ như món chính hơn là một món khai vị. Dolmah truyền thống là một món ăn nhẹ ngon miệng với các loại rau củ giàu chất dinh dưỡng.

Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan ảnh 4

Pakhlava

Baklava (trong tiếng Azerbaijan là Pakhlava) là một loại bánh ngọt có các loại hạt và mật ong phổ biến trên khắp vùng Caucasus, Trung Đông và đông Địa Trung Hải. Cái tên này xuất phát từ hình dạng bên ngoài là một hình thoi - tượng trưng cho lửa và do các chuyên gia về thảm của Azerbaijan gọi là "Pakhla". Đây là loại bánh ngọt dành cho lễ hội Noruz - lễ hội ca ngợi mặt trời mỗi khi mùa xuân đến tại Azerbaijan.

Món ăn này hiếm khi được chế biến tại nhà, vì các loại hạt có giá thành cao và việc chế biến khá tốn công sức. Lớp bột mỏng, giữa có nhân quả óc chó, Pakhlava có tới 12 lớp bánh được chế biến kì công. Món bánh ngọt này có nhiều nguyên liệu độc đáo như hạt anh túc trắng, gyulab (chiết xuất hoa hồng) và được nướng trong nhiều giờ đồng hồ. Sau khi ra lò, Pakhlava mang theo mùi bơ nồng nàn cùng vị ngọt ngào vô cùng đậm đà.

Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan ảnh 5

Ảnh: 196 flavors

Saj Ichi

Saj Ichi là món ăn có nguyên liệu chính là thịt cừu, nội tạng cừu hoặc các loại thịt khác. Saj ichi lấy tên từ một bộ đồ ăn bằng gang đa năng có hình khiên dẹt được người Turkic sử dụng. Món ăn này có thể được làm từ cá tầm, thịt cừu, thịt bê hoặc thịt gà. Đây là một trong những món ăn ngon nhất của ẩm thực Azerbaijan. Saj ichi thường được kết hợp với các loại rau củ như khoai tây hình khối, cà tím, ớt chuông, hành tây và cà chua.

Món ăn ngon này kết hợp hoàn hảo với Ayran, một loại đồ uống Azerbaijan - Thổ Nhĩ Kỳ siêu sảng khoái và tốt cho sức khỏe, được làm từ nước, sữa chua và muối.

Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan ảnh 6

Ảnh: azertac

Giải mã văn hóa ẩm thực Azerbaijan ảnh 7

Ảnh: flickr

Nush olsun! Chúc ngon miệng!

Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
(Ngày Nay) - Từ ngày 21 đến 23/11/2026, 11 bộ phim Việt Nam sẽ được trình chiếu với 22 suất chiếu tại hai cụm rạp ở Hải Phòng, kết hợp các hoạt động giao lưu giữa khán giả với đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất và thành viên các đoàn phim. Đây là một trong những hoạt động trọng tâm dành cho công chúng trong khuôn khổ Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” (Hai Phong Film Port) do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với thành phố Hải Phòng tổ chức.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại buổi lễ
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám – Quốc học Việt Nam
(Ngày Nay) - Tối 13/11, tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thành phố Hà Nội trọng thể tổ chức Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam.