Giải thưởng danh giá quốc tế vinh danh nhà khoa học người Việt với công trình về lưu trữ chất thải phóng xạ

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Đầu tháng 5/2025, Tạp chí khoa học hàng đầu thế giới Rock Mechanics and Rock Engineering (thuộc nhóm Q1, do Nhà xuất bản Springer phát hành) trong lĩnh vực Địa cơ học đã trao Giải thưởng Giovanni Barla Best Paper Award 2024 cho công trình nghiên cứu “Three Dimensional Modelling of a Large Diameter Sealing Concept in a Deep Geological Radioactive Waste Disposal” – “Mô hình ba chiều của cấu trúc niêm kín đường kính lớn trong hệ thống lưu trữ chất thải phóng xạ địa chất sâu”.
TS Vũ Minh Ngọc
TS Vũ Minh Ngọc

Công trình nghiên cứu “Three Dimensional Modelling of a Large Diameter Sealing Concept in a Deep Geological Radioactive Waste Disposal” – “Mô hình ba chiều của cấu trúc niêm kín đường kính lớn trong hệ thống lưu trữ chất thải phóng xạ địa chất sâu” do Tiến sĩ Vũ Minh Ngọc, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chất thải Hạt nhân của Pháp và nhóm nghiên cứu thực hiện. Tiến sĩ Vũ Minh Ngọc cùng nhóm nghiên cứu tại Đại học Bách khoa Catalunya (Tây Ban Nha), trong đó có Giáo sư Antonio Gens – một tên tuổi hàng đầu trong lĩnh vực địa cơ học – đã phát triển mô hình mang tính tiên phong giúp nâng cao hiệu quả và độ an toàn của các hệ thống lưu giữ chất thải phóng xạ.

Giải thưởng danh giá quốc tế vinh danh nhà khoa học người Việt với công trình về lưu trữ chất thải phóng xạ ảnh 1

Chứng nhận giải thưởng Giovanni Barla

Đây là giải thưởng cao quý nhất trong năm của tạp chí, vinh danh công trình xuất sắc nhất được xuất bản trong vòng 12 tháng qua. Giải thưởng mang tên cố Giáo sư Giovanni Barla – nguyên Tổng Biên tập tạp chí và là biểu tượng trong ngành Địa cơ học. Mỗi năm, hội đồng gồm 21 thành viên quốc tế sẽ đánh giá hàng trăm bài báo để chọn ra một công trình duy nhất hội đủ các tiêu chí: tính đột phá, khả năng ứng dụng thực tiễn và đóng góp cho cộng đồng khoa học. Tiến sĩ Vũ Minh Ngọc là người Việt Nam đầu tiên nhận được giải thưởng này.

Tổng Biên tập Tạp chí là Giáo sư Jean Sulem – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Navier, Trường Đại học Cầu Đường Paris – cùng Giáo sư Herbert Einstein (thuộc dòng họ Albert Einstein) đã chính thức thông báo và chúc mừng TS. Vũ Minh Ngọc cùng nhóm nghiên cứu đề tài.

GS. Jian-Fu Shao – giáo sư tại Đại học Lille (Pháp), thành viên Viện Đại học Pháp, viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật châu Âu nhận xét: “Công trình này đã thực sự gây ấn tượng với hội đồng bởi tính nguyên bản, phương pháp luận vững chắc và tính cấp thiết đối với các thách thức trong lĩnh vực địa cơ học hiện nay. Đây là đóng góp xuất sắc, không chỉ giúp nâng cao hiểu biết nền tảng mà còn mở ra những hướng ứng dụng mới trong thực tiễn – đặc biệt trong lưu trữ chất thải phóng xạ. Giải thưởng cũng là nguồn cảm hứng lớn cho cộng đồng khoa học địa cơ học toàn cầu".

Ông cũng đánh giá cao cá nhân TS. Vũ Minh Ngọc: “TS. Ngọc là một nhà nghiên cứu có chuyên môn sâu, tư duy sáng tạo và niềm đam mê không ngừng với lĩnh vực địa cơ học. Việc anh đạt hai giải thưởng lớn nhất ngành – Alert Geomaterials PhD Prize (2013) và Giovanni Barla Best Paper Award (2024) – và là tác giả của gần 150 bài báo khoa học trên các tạp chí quốc tế khi mới chỉ ở độ tuổi 40 cho thấy tầm vóc quốc tế của anh trong lĩnh vực nghiên cứu đầy thách thức này".

Giải thưởng danh giá quốc tế vinh danh nhà khoa học người Việt với công trình về lưu trữ chất thải phóng xạ ảnh 2
TS Vũ Minh Ngọc trước nhà máy điện hạt nhân

Chia sẻ với phóng viên Ngày Nay, TS. Vũ Minh Ngọc bày tỏ: “Tôi rất vinh dự khi được nhận giải thưởng này. Nhưng hơn cả niềm tự hào cá nhân, tôi cảm thấy đây là sự ghi nhận cho những nỗ lực không ngừng nghỉ của cả một tập thể nghiên cứu trong suốt nhiều năm. Là một người con của Việt Nam, tôi luôn tâm niệm rằng dù ở đâu, làm khoa học cũng cần mang theo trách nhiệm và khát vọng đóng góp cho đất nước. Tôi hi vọng những hiểu biết và kinh nghiệm tích lũy được từ môi trường nghiên cứu quốc tế có thể hỗ trợ cho các thế hệ trẻ và cho tương lai ngành năng lượng sạch tại Việt Nam. Có được những thành tích này, tôi rất biết ơn các thầy cô giáo tại Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong Nam Định và Đại học Xây dựng Hà Nội đã truyền cho tôi cảm hứng, động lực và xúc cảm khoa học, cũng như các đồng nghiệp tại Học viện Kỹ thuật Quân sự đã luôn giúp đỡ, động viên tôi trong những năm tháng khó khăn khi bắt đầu bước vào con đường làm khoa học".

Hiện TS. Ngọc đang phụ trách toàn bộ các dự án nghiên cứu địa cơ học phục vụ lưu trữ chất thải phóng xạ tại Pháp – quốc gia đứng đầu thế giới về tỷ trọng điện hạt nhân. Bên cạnh đó, anh còn tham gia các chương trình nghiên cứu quốc tế như DECOVALEX, EURAD, và hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học danh tiếng trên thế giới như Viện Lawrence Berkeley (Mỹ), Đại học Lausanne (Thụy Sỹ), Đại học Liège (Bỉ), … và nhiều trường đại học tại Pháp.

TS. Ngọc cũng không ngừng kết nối với các đồng nghiệp Việt Nam, hỗ trợ học bổng, hướng dẫn nghiên cứu sinh và mong muốn trở thành cầu nối giữa Việt Nam và Pháp trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử – đặc biệt là đóng góp cho các dự án chiến lược như nhà máy điện hạt nhân tại Ninh Thuận.

Thông tin thêm về TS. Vũ Minh Ngọc:

• Năm sinh: 1983

• Quê quán: xã Xuân Vinh, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định

Giải thưởng & thành tích:

• 2006: Tốt nghiệp thủ khoa chuyên ngành Đường ô tô và Đường thành phố – Đại học Xây dựng Hà Nội

• 2008: Tốt nghiệp thủ khoa cao học chuyên ngành Địa kỹ thuật tại Đại học Cầu Đường Paris (Pháp)

• 2009: Giải thưởng Sinh viên Việt Nam xuất sắc nhất tại Pháp (bậc cao học) do Hội Sinh viên Việt Nam tại Pháp trao tặng

• 2013: Giải thưởng Tiến sĩ xuất sắc nhất châu Âu do Hiệp hội các Viện nghiên cứu Địa vật liệu trao tặng

• 2020: Giải thưởng Itasca tại Vienna (Áo)

• 2025: Giải thưởng Giovanni Barla Best Paper Award 2024 cho công trình nghiên cứu về lưu trữ chất thải phóng xạ dưới lòng đất

• Xuất bản hơn 250 công trình nghiên cứu, trong đó gần 150 bài báo khoa học đăng trên các tạp chí quốc tế uy tín

• Tham gia nhiều dự án quốc tế về quản lý chất thải phóng xạ: DECOVALEX2019, DECOVALEX2023, DECOVALEX2027, EURAD HITEC, EURAD MAGIC, EURAD OPTI…

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.