Trường học xanh là gì?
Trường học xanh là một cơ sở giáo dục áp dụng cách tiếp cận toàn diện đối với Giáo dục vì Phát triển Bền vững. Trường tích hợp các nguyên tắc hành động vì khí hậu và phát triển bền vững vào quản trị nhà trường, cơ sở vật chất và hoạt động, giảng dạy và học tập, cũng như sự tham gia của cộng đồng.
Trường học xanh trang bị cho giáo viên và học sinh khả năng hiểu và giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu, đồng thời thúc đẩy kiến thức và kỹ năng về các khía cạnh xã hội, kinh tế, văn hóa và môi trường của phát triển bền vững.
Các yêu cầu để trở thành một trường học xanh được xác định bởi tiêu chuẩn chất lượng trường học xanh do UNESCO công bố phối hợp với Đối tác Giáo dục Xanh (GEP). Mục tiêu là đạt được mục tiêu trường học xanh ở ít nhất 50% số trường học tại mỗi quốc gia vào năm 2030. Số lượng trường học xanh có thể được theo dõi trên công cụ theo dõi toàn cầu, cung cấp dữ liệu về trường học, chương trình giảng dạy, năng lực giáo viên và các chương trình cộng đồng, mang đến bức tranh tiến triển và thời gian thực về tiến độ hướng tới năm 2030.
Trường học xanh trên thực tế
Một trường học xanh không chỉ đơn thuần là dạy các chủ đề về môi trường. Nó lồng ghép tính bền vững vào mọi khía cạnh của đời sống trường học, từ việc sử dụng năng lượng, không gian và quản lý chất thải, đến cách học sinh tìm hiểu về môi trường và tham gia bảo vệ môi trường. Nếu thành công, quá trình này không chỉ biến đổi trường học mà còn cả cuộc sống của người học và cộng đồng, được trang bị những kỹ năng và giá trị được phát triển. Thay vì tiếp cận tính bền vững như một khái niệm trừu tượng, học sinh phát triển khả năng hành động và trách nhiệm thực sự đối với môi trường thông qua các dự án cụ thể, có cấu trúc.
Tiêu chuẩn chất lượng trường học xanh nêu rõ bốn khía cạnh cốt lõi để tích hợp các nguyên tắc bền vững và hành động vì khí hậu: quản trị trường học; cơ sở vật chất; hoạt động giảng dạy và học tập và sự tham gia của cộng đồng. Tiêu chuẩn cũng cung cấp một loạt các hành động cụ thể được khuyến nghị cho mỗi khía cạnh cốt lõi này cùng với hướng dẫn chiến lược về cách thực hiện chúng.
UNESCO cũng đã công bố hướng dẫn chương trình giảng dạy Xanh để tư vấn cho các chính phủ và các nhà thực hành về cách tích hợp các chủ đề môi trường vào tất cả các môn học và cấp độ. Hướng dẫn này nêu rõ ngôn ngữ chung về cách phản ánh chất lượng về biến đổi khí hậu và phát triển bền vững trong chương trình giảng dạy bằng cách thiết lập các kết quả học tập mong đợi cho từng nhóm tuổi (từ 5 tuổi đến 18 tuổi trở lên, bao gồm cả phương pháp học tập suốt đời). Nó cũng nhằm mục đích phát triển năng lực về mặt xã hội, cảm xúc và hành vi của người học để truyền cảm hứng hành động vì sự phát triển bền vững.
Hơn 100.000 trường học đã tham gia
Hiện nay, gần 112.000 trường học tại 98 quốc gia đã trở thành trường học xanh và nhận được chứng nhận, như một phần của Chương trình Hợp tác Giáo dục Xanh.
Trong số đó có 32.944 trường mẫu giáo, 54.292 trường tiểu học, 17.138 trường trung học và 7.535 cơ sở giáo dục đại học trên toàn cầu đã áp dụng tiêu chuẩn chất lượng trường học xanh của UNESCO được công bố vào năm 2024.
Tiêu chuẩn chất lượng trường học xanh lần đầu tiên định nghĩa các yêu cầu tối thiểu để tạo ra “môi trường học tập xanh” xoay quanh bốn khía cạnh: quản trị, cơ sở vật chất và hoạt động, giảng dạy và sự tham gia của cộng đồng địa phương.
UNESCO kêu gọi các chính phủ và cộng đồng giáo dục quốc tế hướng tới mục tiêu 50% trường học ở mọi quốc gia trở thành trường học xanh vào năm 2030, cũng như tích hợp các vấn đề bền vững vào tất cả chương trình giảng dạy của trường học theo hướng dẫn "Xanh hóa chương trình giảng dạy" của tổ chức. Hướng dẫn này cung cấp những lời khuyên cụ thể cho các chính phủ về cách tích hợp các chủ đề môi trường vào tất cả các môn học ở mọi cấp độ giáo dục.
Để hỗ trợ và theo dõi tiến độ toàn cầu, UNESCO hợp tác với Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Thế giới Hồi giáo (ICESCO) đã tạo ra một công cụ theo dõi toàn cầu. Bảng điều khiển này tập hợp dữ liệu về trường học, chương trình giảng dạy, năng lực giáo viên và các chương trình cộng đồng, cung cấp một bức tranh cập nhật và theo thời gian thực về tiến độ hướng tới năm 2030.
Các chương trình này là một phần của Sáng kiến Giáo dục Xanh do UNESCO dẫn đầu. Sáng kiến này quy tụ 98 quốc gia và hơn 2.000 bên liên quan, xoay quanh bốn trụ cột hành động: phát triển trường học xanh, tích hợp môi trường vào mọi chương trình giảng dạy của trường học, điều chỉnh chương trình đào tạo giáo viên phù hợp với biến đổi khí hậu và thúc đẩy cộng đồng xanh.
