Nhạc sĩ Thế Hiển đôi chân đã dừng lại

Tối qua 1/10, tôi nhắn tin báo với nhà thơ, nhà báo Hà Đình Nguyên rằng nhạc sĩ Thế Hiển đang cấp cứu và hôn mê ở Bệnh viện Quân y 175. Hà Đình Nguyên trả lời tin nhắn: “Gọi điện thoại không ai trả lời ?!”. Cứ nghĩ sẽ như những lần trước, nhạc sĩ Thế Hiển sẽ trở về nhà rồi ra quán ngồi uống vài chai bia với bạn bè văn nghệ, nhưng…

Nhạc sĩ đa phong cách...

Nhà thơ, nhà báo Hà Đình Nguyên, nói về người bạn thân - nhạc sĩ Thế Hiển: “Tôi và nhạc sĩ Thế Hiển chơi thân với nhau dễ đến hơn 20 năm, cho nên có thể nói tôi cũng có hiểu biết đôi chút về con người Thế Hiển, nhạc của Thế Hiển... Nhắc đến Thế Hiển là người ta nghĩ ngay đến những ca khúc viết về người lính, về đề tài TNXP, về quân chủng Hải quân và biển đảo... Thế nên Thế Hiển từng được Trung tâm Kỷ lục Việt Nam (Vietkings) xác nhận lập kỷ lục: “Đã sáng tác và đi phục vụ nhiều nhất về LLVT”, và có đến 2 lần được nhận Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc” do quân chủng Hải quân trao tặng.

Tôi vẫn nói đùa với Thế Hiển: “Anh thường vô tình tạo ra những kỷ lục”. Thật vậy, ngoài Bằng chứng nhận thiết lập kỷ lục có ‘cầu chứng tại tòa” do Vietkings cấp, Thế Hiển còn được biết đến là nhạc sĩ viết “thương hiệu ca” nhiều nhất (gần 100 bài) và ngay cả chuyến đi biểu diễn phục vụ chiến sĩ ở Trường Sa, anh cũng vô tình lập thêm một kỷ lục khác: Nghệ sĩ có lần đi Trường Sa biểu diễn phục vụ nhiều nhất (6 lần)".

Tuyển tập 40 ca khúc “Hát về anh – Nhánh lan rừng”

"Nhưng nhạc của Thế Hiển không chỉ gói gọn trong mảng đề tài “Chiến đấu, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc”, nếu để ý chúng ta sẽ thấy anh rất điêu luyện với loại hình “Nhạc nhẹ mang âm hưởng dân ca”, nhạc đã hay mà ca từ rất chắt lọc, trong sáng tạo được hiệu ứng, xao động lòng người: Mẹ và hoa sứ trắng (âm hưởng dân ca Bắc Bộ), Hoàng hôn màu tím (viết chung với anh ruột là Thế Vượng, âm hưởng dân ca Nam Bộ), Đêm Mỹ Sơn huyền thoại (âm hưởng nhạc Chăm), Tuần Châu-Đảo Ngọc tình yêu (âm hưởng ca trù)... Đôi khi khắc khoải về tình yêu, tự ví mình như Hàn thi sĩ trong Vầng trăng Quy Nhơn.Có khi lại thì thầm, tự sự Cho dù có đi nơi đâu – bài hát đong đầy kỷ niệm của 4 anh em ruột (Thế Vượng, Thế Hiển, Thế Đạt và Thế Tiến) khi chú út còn nằm trong nôi... Hãy nghe đi, sẽ khám phá một Thế Hiển qua nhiều phong cách!”, theo nhà thơ, nhà báo Hà Đình Nguyên.

Và của những chuyến đi

Năm 2023, nhạc sĩ Thế Hiển ra mắt tuyển tập 40 ca khúc “Hát về anh – Nhánh lan rừng” do NXB Tổng hợp TPHCM ấn hành. Tuyển tập này đánh dấu 40 năm ca khúc Hát về anh đến với đại chúng và cũng là thời gian Thế Hiển viết về người lính. Khi ra mắt tuyển tập này, nhạc sĩ Thế Hiển vừa trải qua cơn tai biến nhẹ nhưng khi lên sân khấu biểu diễn ông vẫn cháy hết mình như vốn vậy.

Nhắc đến Thế Hiển, nhiều thế hệ khán giả nhớ đến các nhạc phẩm viết về người lính, tiêu biểu có Nhánh lan rừng, Hát về anh… Với Thế Hiển, đề tài người lính và biên cương, biển đảo quê hương luôn là dòng chảy chính trong sự nghiệp sáng tác của anh. Với Hát về anh, ca khúc này được sáng tác năm 1983, Thế Hiển cùng đoàn Bông Sen có chuyến lưu diễn ở Quảng Ninh phục vụ bộ đội đang bảo vệ biên giới.

Trước khi đi Quảng Ninh, Thế Hiển và đoàn Bông Sen được gặp ông Võ Văn Kiệt và được chú 6 Dân dặn dò phải sáng tác ca khúc về người lính đang ngày đêm bảo vệ biên cương Tổ quốc. Hát về anh đã ra đời trong chuyến đi này.

Nhạc sĩ Thế Hiển và cựu lính chiến chiến trường K – nhà thơ Lê Minh Quốc làm người dẫn chương trình tại buổi ra mắt tuyển tập ca khúc “Hát về anh – Nhánh lan rừng”

Mỗi chuyến đi cùng với cây đàn ghi-ta của Thế Hiển đến các vùng biên giới, hải đảo đều có các ca khúc viết về người lính. Đến nay, Thế Hiển có hơn 50 ca khúc viết về lực lượng vũ trang trên các mặt trận bảo vệ biên cương.

Nhưng nhạc của Thế Hiển không chỉ gói gọn trong mảng đề tài “Chiến đấu, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc”, ca khúc của Thế Hiển đa dạng về đề tài, phong cách và đáp ứng cho khán giả nhiều lứa tuổi. Chẳng hạn bài hát Nhong nhong nhong viết cho thiếu nhi của ông. Bài hát này phổ biến đến độ các cháu thiếu nhi và cả các bậc cha mẹ đều thuộc nằm lòng: “nhong nhong nhong cha làm con ngựa, để cho con nương tựa suốt đời”.

Thật vậy, các sáng tác của Thế Hiển dù viết bằng giai điệu âm nhạc nào cũng đem lại cảm xúc rất thật cho người nghe. Như bài Đêm Mỹ Sơn huyền thoại, vợ chồng nhạc sĩ Hồ Bông – NSƯT Thanh Trì là cha mẹ nuôi của Thế Hiển, từng nhận xét: “Bài này hình như văn hóa Chămpa đã nhập vào người con mới có thể viết được giai điệu và ca từ như thế”.

Nếu không có những chuyến đi cùng những trải nghiệm về đời sống người lính, những thấu cảm văn hóa các vùng miền thì có lẽ không có một Thế Hiển của hôm nay. Nói như nhiều nhà văn thích xê dịch thường quan niệm, nhà văn viết bằng đôi chân; thì với nhạc sĩ Thế Hiển, mỗi lần vác đàn lên và đi là một lần nhận về nguồn năng lượng mới đầy hứng khởi để sáng tác.