Ngày 28/10, tại hội nghị thượng đỉnh Nhật Bản-Mỹ đầu tiên tại Tokyo, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Tổng thống Mỹ Donald Trump cam kết sẽ tăng cường hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng và kinh tế.
Truyền thông Nhật Bản nhận định cam kết này đã mở ra một chương mới trong quan hệ song phương.
Thủ tướng Takaichi - người vừa trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản vào tuần trước, tuyên bố sẽ cùng ông Trump xây dựng một “kỷ nguyên vàng” mới cho liên minh Nhật-Mỹ, đồng thời khẳng định mối quan hệ song phương này hiện nay là “liên minh vĩ đại nhất thế giới."
Trước đó, trong cuộc điện đàm với ông Trump ngày 25/10, bà Takaichi nói rằng việc tăng cường liên minh song phương là “ưu tiên hàng đầu” của Chính phủ Nhật Bản, đồng thời nhấn mạnh vai trò quan trọng của Nhật Bản trong chiến lược của Mỹ đối với Trung Quốc và khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Về phần mình, Tổng thống Trump khẳng định hai nước sẽ có “một mối quan hệ tuyệt vời” và ông “luôn dành tình cảm và sự tôn trọng to lớn cho Nhật Bản."
Hai nhà lãnh đạo đã ký các văn kiện hợp tác, trong đó có thỏa thuận về việc bảo đảm và cung ứng các khoáng sản thiết yếu, bao gồm đất hiếm, nhằm tăng cường an ninh kinh tế.
Theo tuyên bố của Nhà Trắng, hai nước sẽ phối hợp sử dụng các công cụ chính sách kinh tế và đầu tư song song nhằm thúc đẩy phát triển thị trường khoáng sản chiến lược và đất hiếm đa dạng, minh bạch và công bằng.
Về mặt an ninh, bà Takaichi và ông Trump đã khẳng định tầm quan trọng của việc củng cố khả năng răn đe và ứng phó của liên minh.
Đối với việc ông Trump yêu cầu các đồng minh tăng ngân sách quốc phòng, bà Takaichi đã cam kết trong bài phát biểu tại Quốc hội tuần trước về kế hoạch nâng chi tiêu quốc phòng của Nhật Bản lên mức 2% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đến tháng 3/2026, sớm hơn 2 năm so với mục tiêu ban đầu là tài khóa 2027.
Nhật Bản đã tăng đáng kể ngân sách quốc phòng kể từ khi đặt ra mục tiêu năm 2027, trong bối cảnh chính phủ nước này sửa đổi Chiến lược An ninh Quốc gia vào cuối năm 2022.
Hai nhà lãnh đạo cũng được cho là đã tái khẳng định việc thực thi ổn định thỏa thuận thương mại ký hồi tháng 7, theo đó Nhật Bản cam kết đầu tư 550 tỷ USD vào các ngành công nghiệp trọng yếu của Mỹ như chất bán dẫn, khoáng sản thiết yếu, đóng tàu, cũng như tăng nhập khẩu nông sản và hàng hóa của Mỹ. Dựa trên thỏa thuận song phương này, ông Trump đã hạ thuế đối với hàng hóa Nhật Bản, giảm mức thuế đối với ô tô từ 27,5% xuống còn 15%.
Sau cuộc hội đàm, bà Takaichi và ông Trump di chuyển bằng trực thăng Marine One tới căn cứ hải quân Mỹ ở Yokosuka, phía Tây Nam Tokyo, nơi hai nhà lãnh đạo sẽ lên tàu sân bay George Washington.
Lần gần đây nhất Tổng thống Trump tới Nhật Bản là vào năm 2019 để tham dự hội nghị thượng đỉnh Nhóm Các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) tại Osaka. Nhật Bản là chặng dừng chân thứ hai trong chuyến công du của Tổng thống Trump đến 3 nước châu Á, bắt đầu từ ngày 24/10.
Trước khi đến Nhật Bản, ông đã thăm Malaysia, dự các Hội nghị Cấp cao của ASEAN. Điểm dừng chân tiếp theo của ông sẽ là Hàn Quốc, nơi ông tham dự Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC).
