Họa sĩ Trần Văn Mãng sinh năm 1949 tại Huế, tốt nghiệp Cao đẳng Mỹ thuật Huế năm 1972, dạy mỹ thuật tại một số trường THCS ở Huế từ 1974 - 1990, có triển lãm cá nhân vào năm 1973 và 1975 tại Đà Nẵng. Ông xuất hiện trước công chúng gần đây nhất tại triển lãm nhóm “Sắc màu của đất” vào năm 2001 cùng các đồng nghiệp cầm cọ ở phòng tranh Tự Do (TPHCM).
 |
Họa sĩ Trần Văn Mãng |
Họa sĩ Trần Văn Mãng là gương mặt có đóng góp lâu bền cho mỹ thuật Thừa Thiên Huế suốt hơn 50 năm qua. Năm 2006, ông từng xác lập Kỷ lục Guinness Việt Nam với bức tranh dài mang tên Thị trấn Bao Vinh. Trước đó năm 2000, ông nhận giải thưởng “Tác phẩm xuất sắc” của Hội Mỹ thuật Thừa Thiên Huế. Tranh của Trần Văn Mãng có trong nhiều sưu tập tư nhân tại các quốc gia Pháp, Anh, Singapore, Canada, Ý, Mỹ, Indonesia và Việt Nam.
Triển lãm Vọng đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong ngôn ngữ hội họa của ông. Nếu trước đây Trần Văn Mãng được biết đến qua những sáng tác giàu yếu tố hiện thực về phố cổ, sông nước và đời sống xứ Huế, thì ở giai đoạn này, ông lựa chọn hướng đi giàu tính biểu cảm và trừu tượng hơn. Các hình ảnh quen thuộc như mái nhà, con thuyền, rặng cây… không còn được tái hiện trực diện mà được chuyển hóa thành ký hiệu thị giác, ẩn hiện dưới những lớp màu dày và cấu trúc bề mặt mạnh mẽ.
 |
Tác phẩm "Nhà cổ" của họa sĩ Trần Văn Mãng |
Họa sĩ Phan Trọng Văn làm giám tuyển triển lãm này, nhận xét: “Vọng không đơn thuần là sự hồi tưởng. Ở đây, ký ức được xử lý như một nguồn năng lượng nội tâm, va đập với hiện tại để tạo nên tiết tấu mới. Các tác phẩm cho thấy cách họa sĩ đắp – gạt – chồng lớp màu, tạo nên hiệu ứng thị giác giàu chiều sâu. Bảng màu thiên về các sắc xanh thẫm, đen, trắng bạc, điểm xuyết những mảng vàng, gợi mở một không gian nội cảm hơn là miêu tả cảnh quan cụ thể.
Trong ngôn ngữ tạo hình, “vọng” thường gợi liên tưởng đến sự ngoái nhìn quá khứ. Nhưng trong triển lãm lần này, “vọng” là tiếng dội của ký ức vào hiện tại, là sự va đập giữa nội tâm và thực tại, là quá trình “biên dịch” những trải nghiệm sống thành cấu trúc màu sắc và tiết tấu hình khối”.
 |
Tác phẩm "Mùa hè" trưng bày tại triển lãm "Vọng" |
“Với hơn 60 tác phẩm trong Vọng cho thấy một cấu trúc bề mặt được xử lý mạnh tay: đắp – gạt – chồng lớp – cào xước. Màu sắc không nằm yên; chúng va vào nhau, tạo thành những trường lực thị giác. Ở đó, hội họa không còn là mặt phẳng, mà gần với điêu khắc ánh sáng.
Xứ Huế trong Vọng không phải Huế du lịch hay Huế hoài niệm. Đó là Huế nội tâm – một Huế nằm trong cấu trúc thị giác. Sông nước, mái ngói, ánh chiều… tất cả đã được trừu tượng hóa đến mức chỉ còn lại nhịp điệu.
Triển lãm vì thế không chỉ là câu chuyện cá nhân, mà còn là một lát cắt của hội họa Việt Nam đương đại: thế hệ nghệ sĩ trưởng thành trước Đổi mới đang tự tái cấu trúc ngôn ngữ để đối thoại với bối cảnh mới”, theo họa sĩ Phan Trọng Văn.
 |
Tác phẩm "Thiếu nữ" tại triển lãm "Vọng" |
Ở tuổi gần 80, họa sĩ Trần Văn Mãng không dừng lại để tổng kết, ông tiếp tục vẽ và mỗi lớp màu là một nhịp gõ vào thời gian, phản ánh tiếng vang của một đời sống sáng tạo vẫn đang tiếp diễn.
Triển lãm Vọng mở cửa đến ngày 27/3, vào xem tự do.
“Vọng là ý niệm, nơi ký ức cá nhân và ký ức tập thể tiếp tục vang vọng trong sáng tác. Đó là nỗi nhớ về quê hương, đất nước, về con người và những trải nghiệm đã hình thành đời sống tinh thần của người nghệ sĩ.
Các tác phẩm trong triển lãm này là kết quả của một hành trình gắn bó lâu dài với hội họa, trong đó hình ảnh không nhằm tái hiện hiện thực, mà chuyển hóa thành ngôn ngữ của màu sắc, hình khối và nhịp điệu, phản ánh những trạng thái nội tâm và suy tư đa chiều.
Tinh thần Vọng, bắt nguồn từ quê hương Huế, được triển khai qua nhiều phong cách tạo hình khác nhau, như một nỗ lực lao động nghệ thuật nghiêm cẩn và mong muốn đóng góp phần nào vào đời sống văn hóa - nghệ thuật của thành phố…” – Tự bạch của họa sĩ Trần Văn Mãng.
