Phát hiện cặp sao thuộc loại siêu hiếm gặp trong Dải Ngân hà

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Hệ sao này được đánh giá có tiềm năng tạo ra một vụ nổ kilonova - vụ nổ cực mạnh có thể hình thành thông qua sự hợp nhất của các sao neutron.
Hình ảnh mô phỏng về hệ sao đôi CPD-29 2176. (Nguồn: CNN)
Hình ảnh mô phỏng về hệ sao đôi CPD-29 2176. (Nguồn: CNN)

Các nhà thiên văn học tại trung tâm nghiên cứu và phát triển thiên văn học quang học và hồng ngoại trên mặt đất NOIRLab của Tổ chức Khoa học Quốc gia Mỹ đã lần đầu tiên phát hiện được một hệ sao đôi cực hiếm trong Dải Ngân hà.

Hệ sao này được đánh giá có tiềm năng tạo ra một vụ nổ kilonova - vụ nổ cực mạnh có thể hình thành thông qua sự hợp nhất của các sao neutron.

Các nhà nghiên cứu cho biết vào tuần trước rằng thông qua việc sử dụng dữ liệu từ kính thiên văn SMARTS với đường kính 1,5 mét tại đài quan sát Cerro Tololo ở Chile, họ đã khám phá ra hệ sao đôi cực hiếm này. Kết quả của phát hiện đã được công bố trên tạp chí Nature.

Hệ thống sao đôi kể trên, còn được gọi là CPD-29 2176, rất hiếm gặp bởi chỉ có khoảng 10 hệ sao như vậy tồn tại trong toàn bộ Dải Ngân hà của chúng ta.

CPD-29 2176 nằm cách Trái đất khoảng 11.400 năm ánh sáng và được đài quan sát Neil Gehrels của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) phát hiện đầu tiên.

Sau khi quan sát thêm bằng kính viễn vọng, các nhà khoa học đã có thể suy ra các đặc điểm về quỹ đạo và loại sao đã tạo nên hệ thống này: một ngôi sao neutron được tạo ra sau một vụ nổ siêu tân tinh từ ngôi sao đã bị tước gần hết lớp bao ngoài lõi (ultra-stripped supernova) và nó ở trên quỹ đạo rất gần với một ngôi sao khổng lồ khác, đang trong tiến trình trở thành một vụ nổ siêu tân tinh tương tự.

Nổ siêu tân tinh từ ngôi sao đã bị tước gần hết lớp bao ngoài lõi về cơ bản là vụ nổ kết thúc cuộc sống của một ngôi sao khổng lồ đã bị ngôi sao ở gần nó tước gần hết bầu khí quyển ở bề mặt.

"Ngôi sao neutron hiện nay đã không đẩy “bạn đồng hành” của nó ra khỏi quỹ đạo. Nổ siêu tân tinh từ ngôi sao đã bị tước gần hết lớp bao ngoài lõi là sự giải thích hợp lý cho việc vì sao những ngôi sao này lại ở trong một quỹ đạo gắn chặt với nhau đến vậy, " tác giả chính của nghiên cứu là Noel Richardson cho biết trong một tuyên bố. "Để có thể tạo ra một vụ nổ kilonova trong tương lai, ngôi sao còn lại cũng sẽ cần phải trải qua một vụ nổ siêu tân tinh tương tự. Như thế hai ngôi sao neutron (hình thành sau các vụ nổ siêu tân tinh này) mới có thể va chạm và hợp nhất."

Sẽ mất ít nhất một triệu năm nữa để ngôi sao khổng lồ trong hệ sao đôi này kết thúc cuộc đời của nó dưới dạng vụ một nổ siêu tân tinh khổng lồ và trở thành ngôi sao neutron thứ hai.

Các nhà nghiên cứu cho biết hai ngôi sao neutron này sẽ phải đến rất gần nhau trước khi có thể hợp nhất. Họ cũng lưu ý rằng vụ nổ kilonova sẽ tạo ra những đợt sóng hấp dẫn mạnh hơn nhiều, và sẽ để lại một lượng lớn các nguyên tố nặng, bao gồm cả bạc và vàng./.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.