Phát hiện loài sinh vật mới sống sót ở nhiệt độ cao kỷ lục

(Ngày Nay) - Theo Nature, các nhà khoa học vừa tìm thấy một loài amip đơn bào có khả năng sinh sôi mạnh mẽ ở mức nhiệt độ 63°C – mức nhiệt có thể tiêu diệt mọi dạng sống phức tạp khác từng được biết đến (những sinh vật có tế bào chứa nhân và cấu trúc nội bào).
Ảnh chụp hiển vi các tế bào dạng amip đơn bào. Ảnh: sciencealert.com.
Ảnh chụp hiển vi các tế bào dạng amip đơn bào. Ảnh: sciencealert.com.

Phát hiện này thách thức quan niệm lâu nay cho rằng các sinh vật nhân thực (eukaryote) - nhóm bao gồm cả động vật và thực vật - không phù hợp với những điều kiện khắc nghiệt mà vi khuẩn hay các sinh vật không có nhân tế bào thường cư trú.

Angela Oliverio, nhà vi sinh vật học tại Đại học Syracuse (New York), nhận định: "Chúng ta cần suy nghĩ lại một cách nghiêm túc về giới hạn khả năng của một tế bào nhân thực".

Bà Oliverio cùng đồng nghiệp là Beryl Rappaport đã phát hiện ra sinh vật này tại Công viên Quốc gia Núi lửa Lassen (California, Mỹ). Họ đặt tên cho nó là Incendiamoeba cascadensis, dịch nôm na là "amip lửa từ vùng Cascades".

Dù công viên Lassen nổi tiếng với các hồ axit sôi sục và các bể địa nhiệt nóng rực, I. cascadensis lại được tìm thấy ở một dòng suối nước nóng có độ pH trung tính và vẻ ngoài khá bình thường. Ban đầu, các mẫu nước từ dòng suối trông như hoàn toàn vô sinh dưới kính hiển vi. Tuy nhiên, sau khi nuôi cấy với chất dinh dưỡng, các nhà nghiên cứu phát hiện loài amip này phát triển ở 57°C.

Khi các nhà khoa học tăng dần nhiệt độ thí nghiệm, sinh vật này dễ dàng vượt qua kỷ lục chịu nhiệt trước đó của sinh vật nhân thực là 60°C (vốn thuộc về một số loài nấm và tảo đỏ). Kết quả cho thấy I. cascadensis vẫn có thể phân chia tế bào ở 63°C và di chuyển ở 64°C. Thậm chí ở 70°C, các tế bào này có thể hình thành các "nang" ngủ đông, có khả năng tái hoạt động khi nhiệt độ giảm xuống.

Để so sánh, các loài vi khuẩn và cổ khuẩn (archaea) bền bỉ nhất có thể chịu được nhiệt độ cao hơn nhiều, với kỷ lục hiện tại là 122°C thuộc về loài Methanopyrus kandleri. Tuy nhiên, đối với các tế bào phức tạp như của động vật có vú và con người, giới hạn chịu nhiệt thường chỉ khoảng 43°C. Vì vậy, khả năng chịu đựng của "amip lửa" là một bước nhảy vọt đáng kinh ngạc đối với nhóm sinh vật nhân thực.

Julia Van Etten, nhà sinh học tiến hóa tại Đại học Maryland, cho rằng phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc rà soát hành tinh để tìm kiếm các sinh vật mới. Bà nói: "Nhóm nghiên cứu đã tìm thấy một loài làm được điều mà chúng ta từng nghĩ là không thể đối với sinh vật nhân thực. Vậy còn những điều gì khác đang ẩn giấu ngoài kia?".

Theo tác giả Oliverio, giới khoa học trước đây ít chú ý đến các sinh vật nhân thực chịu điều kiện khắc nghiệt. Việc nghiên cứu chúng có thể mang lại những hiểu biết mới cho công nghệ sinh học cũng như cuộc tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất. Bà chia sẻ: "Chúng tôi mới chỉ tìm ở một dòng suối. Có lẽ chúng tôi đã cực kỳ may mắn, hoặc cũng có thể chúng thực sự phổ biến hơn ta nghĩ".

Giáo dục STEM trong trường phổ thông không làm phát sinh môn học, đầu điểm mới
Giáo dục STEM trong trường phổ thông không làm phát sinh môn học, đầu điểm mới
(Ngày Nay) - Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định về tổ chức hoạt động giáo dục STEM trong giáo dục phổ thông. Một trong những nguyên tắc xuyên suốt được đề xuất là không làm phát sinh môn học mới, không tăng thời lượng dạy học, đầu điểm, hồ sơ, sổ sách; không gây áp lực, quá tải cho học sinh và giáo viên.
Cảnh báo về tác hại của bụi mịn PM2.5 đối với sức khỏe răng miệng
Cảnh báo về tác hại của bụi mịn PM2.5 đối với sức khỏe răng miệng
(Ngày Nay) - Một nghiên cứu mới tại Brazil đã lần đầu tiên chứng minh rằng việc tiếp xúc với bụi mịn PM2.5 – thành phần chính của ô nhiễm không khí đô thị – không chỉ gây ra những biến đổi ở niêm mạc miệng mà còn đẩy nhanh quá trình phá hủy các mô nha chu có chức năng nâng đỡ răng.
Không quân Hoàng gia Anh đưa “mắt thần” Rivet Joint tới Na Uy
Không quân Hoàng gia Anh đưa “mắt thần” Rivet Joint tới Na Uy
(Ngày Nay) - Bộ Quốc phòng Anh ngày 21/8 xác nhận Không quân Hoàng gia Anh (RAF) đã triển khai máy bay trinh sát tín hiệu Rivet Joint thuộc Phi đội 51 (đóng tại căn cứ RAF Waddington, miền Đông nước Anh) tới căn cứ Ørland của Na Uy để tham gia cuộc diễn tập Arctic Stone kéo dài một tuần cùng Không quân Hoàng gia Na Uy.
Việt Nam - Singapore và bài học nguyên lý thích ứng với bùng nổ công nghệ
Việt Nam - Singapore và bài học nguyên lý thích ứng với bùng nổ công nghệ
(Ngày Nay) - Trước những biến động dữ dội của công nghệ và địa chính trị toàn cầu, “Đảo quốc Sư tử” đã có những bước chuyển quan trọng để thích ứng với tình hình mới. Kinh nghiệm phát triển khoa học - công nghệ của Singapore mang đến nhiều bài học cho Việt Nam, đặc biệt là trong xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực quản trị và chủ động thích ứng với những làn sóng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghiệp bán dẫn.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành phát biểu
Quản lý ngập lụt đô thị: Từ “chống ngập” sang quản trị rủi ro
(Ngày Nay) -Trước tác động mạnh mẽ của biến đổi khí hậu và tốc độ đô thị hóa nhanh, ngập lụt đô thị không còn là bài toán riêng của hệ thống thoát nước. Kinh nghiệm từ Nhật Bản cho thấy, muốn giảm ngập bền vững cần thay đổi cách tiếp cận, từ xử lý tình huống sang quản trị rủi ro, từ phạm vi một đô thị sang quản lý tổng hợp cả lưu vực sông.
Ảnh minh hoạ.
Hà Nội xây dựng hệ thống khám, chữa bệnh từ xa
(Ngày Nay) - Hà Nội sẽ xây dựng hệ thống khám, chữa bệnh từ xa theo mô hình tập trung, kết nối từ Sở Y tế đến các bệnh viện, trung tâm chuyên khoa, chi cục và trạm y tế, qua đó tăng khả năng hỗ trợ chuyên môn cho tuyến cơ sở và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.
Iran quyết tâm bảo vệ chủ quyền và không nhượng bộ
Iran quyết tâm bảo vệ chủ quyền và không nhượng bộ
(Ngày Nay) - Giới chức quân sự và lập pháp Iran ngày 21/8 đã đồng loạt đưa ra những tuyên bố cứng rắn khẳng định quyết tâm bảo vệ lợi ích quốc gia và bác bỏ khả năng đàm phán với Mỹ trong bối cảnh hiện nay.
Nguy cơ lây lan virus Tây sông Nile ở châu Âu
Nguy cơ lây lan virus Tây sông Nile ở châu Âu
(Ngày Nay) - Ngày 21/8, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Âu (ECDC) cho biết, từ đầu năm đến nay, 12 quốc gia và vùng lãnh thổ ở châu Âu đã ghi nhận các trường hợp nhiễm virus Tây sông Nile lây truyền trong cộng đồng.