Phát hiện loài sinh vật mới sống sót ở nhiệt độ cao kỷ lục

(Ngày Nay) - Theo Nature, các nhà khoa học vừa tìm thấy một loài amip đơn bào có khả năng sinh sôi mạnh mẽ ở mức nhiệt độ 63°C – mức nhiệt có thể tiêu diệt mọi dạng sống phức tạp khác từng được biết đến (những sinh vật có tế bào chứa nhân và cấu trúc nội bào).
Ảnh chụp hiển vi các tế bào dạng amip đơn bào. Ảnh: sciencealert.com.
Ảnh chụp hiển vi các tế bào dạng amip đơn bào. Ảnh: sciencealert.com.

Phát hiện này thách thức quan niệm lâu nay cho rằng các sinh vật nhân thực (eukaryote) - nhóm bao gồm cả động vật và thực vật - không phù hợp với những điều kiện khắc nghiệt mà vi khuẩn hay các sinh vật không có nhân tế bào thường cư trú.

Angela Oliverio, nhà vi sinh vật học tại Đại học Syracuse (New York), nhận định: "Chúng ta cần suy nghĩ lại một cách nghiêm túc về giới hạn khả năng của một tế bào nhân thực".

Bà Oliverio cùng đồng nghiệp là Beryl Rappaport đã phát hiện ra sinh vật này tại Công viên Quốc gia Núi lửa Lassen (California, Mỹ). Họ đặt tên cho nó là Incendiamoeba cascadensis, dịch nôm na là "amip lửa từ vùng Cascades".

Dù công viên Lassen nổi tiếng với các hồ axit sôi sục và các bể địa nhiệt nóng rực, I. cascadensis lại được tìm thấy ở một dòng suối nước nóng có độ pH trung tính và vẻ ngoài khá bình thường. Ban đầu, các mẫu nước từ dòng suối trông như hoàn toàn vô sinh dưới kính hiển vi. Tuy nhiên, sau khi nuôi cấy với chất dinh dưỡng, các nhà nghiên cứu phát hiện loài amip này phát triển ở 57°C.

Khi các nhà khoa học tăng dần nhiệt độ thí nghiệm, sinh vật này dễ dàng vượt qua kỷ lục chịu nhiệt trước đó của sinh vật nhân thực là 60°C (vốn thuộc về một số loài nấm và tảo đỏ). Kết quả cho thấy I. cascadensis vẫn có thể phân chia tế bào ở 63°C và di chuyển ở 64°C. Thậm chí ở 70°C, các tế bào này có thể hình thành các "nang" ngủ đông, có khả năng tái hoạt động khi nhiệt độ giảm xuống.

Để so sánh, các loài vi khuẩn và cổ khuẩn (archaea) bền bỉ nhất có thể chịu được nhiệt độ cao hơn nhiều, với kỷ lục hiện tại là 122°C thuộc về loài Methanopyrus kandleri. Tuy nhiên, đối với các tế bào phức tạp như của động vật có vú và con người, giới hạn chịu nhiệt thường chỉ khoảng 43°C. Vì vậy, khả năng chịu đựng của "amip lửa" là một bước nhảy vọt đáng kinh ngạc đối với nhóm sinh vật nhân thực.

Julia Van Etten, nhà sinh học tiến hóa tại Đại học Maryland, cho rằng phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc rà soát hành tinh để tìm kiếm các sinh vật mới. Bà nói: "Nhóm nghiên cứu đã tìm thấy một loài làm được điều mà chúng ta từng nghĩ là không thể đối với sinh vật nhân thực. Vậy còn những điều gì khác đang ẩn giấu ngoài kia?".

Theo tác giả Oliverio, giới khoa học trước đây ít chú ý đến các sinh vật nhân thực chịu điều kiện khắc nghiệt. Việc nghiên cứu chúng có thể mang lại những hiểu biết mới cho công nghệ sinh học cũng như cuộc tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất. Bà chia sẻ: "Chúng tôi mới chỉ tìm ở một dòng suối. Có lẽ chúng tôi đã cực kỳ may mắn, hoặc cũng có thể chúng thực sự phổ biến hơn ta nghĩ".

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.