Phát hiện đường nước ngầm thời La Mã hiếm gặp

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Tại Trung Đông, một đường hầm dẫn nước ngầm có niên đại từ thời La Mã vừa được phát hiện trong quá trình cải tạo đô thị tại thành phố Trabzon, Đông Bắc Thổ Nhĩ Kỳ, mở ra những hiểu biết mới về hệ thống kỹ thuật thủy lợi cổ đại trong khu vực.
Phát hiện đường nước ngầm thời La Mã hiếm gặp

Công trình được phát hiện tại khu phố Comlekci khi các đội thi công phát hiện một cấu trúc ngầm nằm dưới lòng đất. Sau khi kiểm tra an toàn, các chuyên gia từ Bảo tàng Trabzon và Đại học Kỹ thuật Karadeniz (KTU) đã tiến hành khảo sát ban đầu và xác định đây là một kênh dẫn nước dạng đường hầm có mái vòm từ thời La Mã.

Theo các khảo sát ban đầu, đường hầm nằm sâu khoảng 1,5 - 2m dưới mặt đất, rộng và cao khoảng 2m, với một kênh nước trung tâm rộng khoảng 1,2m. Hai bên kênh có các lối đi hẹp, mỗi bên khoảng 0,5m, được cho là để công nhân có thể di vào kiểm tra và bảo trì hệ thống. Cấu trúc mái vòm bằng đá là đặc trưng của kỹ thuật xây dựng La Mã, giúp phân tán áp lực và gia tăng độ bền của công trình.

Giáo sư Mehmet Yavuz - Trưởng khoa Lịch sử Nghệ thuật của Đại học Kỹ thuật Karadeniz - cho biết kỹ thuật xây dựng và vật liệu cho thấy đường hầm nhiều khả năng được xây dựng vào giai đoạn đầu Đế chế La Mã, có thể dưới thời các Hoàng đế Trajan hoặc Hadrian (cuối thế kỷ I - đầu thế kỷ II). Bên trong đường hầm còn có các bậc đá được đục trên nền, có thể nhằm giảm tốc độ dòng nước, cho thấy sự tính toán thủy lực khá tinh vi của người La Mã.

Các nhà nghiên cứu cho rằng ban đầu công trình có thể được xây dựng làm hệ thống dẫn nước sinh hoạt, vận chuyển nước sạch về khu vực cảng cổ của Trabzon hoặc các khu định cư lân cận. Tuy nhiên, về sau này, đặc biệt vào cuối thời Ottoman hoặc đầu thời Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ, đường hầm được cải tạo để sử dụng như một hệ thống thoát nước khi có các lỗ mở được khoét thêm để kết nối với mạng lưới cống.

Giới chuyên gia đánh giá rất hiếm khi tìm thấy những công trình tương tự tại Thổ Nhĩ Kỳ và chỉ có một số ít ví dụ tại thành cổ Smyrna cùng một cấu trúc tại Istanbul. Do đó, phát hiện tại Trabzon có thể trở thành một ví dụ độc đáo về kỹ thuật thủy lợi thời La Mã.

Hiện chính quyền địa phương đã đặt công trình dưới diện bảo vệ khảo cổ, đồng thời xem xét khả năng tiếp tục khai quật để tìm thêm các cấu trúc liên quan như bể chứa nước hoặc các tuyến dẫn nước cổ, qua đó làm sáng tỏ mạng lưới cấp nước của khu vực trong thời kỳ La Mã.

Góc khuất tại Trường THCS-THPT Hoa Sen - Bài 2: Vai trò của Công ty Địa ốc 9 như thế nào?
Góc khuất tại Trường THCS-THPT Hoa Sen - Bài 2: Vai trò của Công ty Địa ốc 9 như thế nào?
(Ngày Nay) - Trường THCS-THPT Hoa Sen (cơ sở 2) bị Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM yêu cầu phải dừng các hoạt động giáo dục ngay trước thềm năm học mới 2026-2027. Và phía sau đó là câu chuyện thuê đất và hợp tác đầu tư cùng với Công ty Cổ phần Địa ốc 9 có nhiều góc khuất chưa được sáng tỏ.
UNESCO hỗ trợ thư viện Ukraine thúc đẩy học tập, sức khỏe tinh thần và sức bền cộng đồng
UNESCO hỗ trợ thư viện Ukraine thúc đẩy học tập, sức khỏe tinh thần và sức bền cộng đồng
(Ngày Nay) - Trong lúc xung đột vẫn đang diễn ra, các thư viện trên khắp Ukraine không còn chỉ là nơi người dân tìm đến để đọc sách hay tra cứu thông tin. Ngày càng nhiều người đến thư viện để kết nối với cộng đồng, tìm kiếm thông tin đáng tin cậy, được hướng dẫn và nhận sự hỗ trợ về tinh thần.
Cuba đối mặt với tỷ lệ lạm phát trên 20%
Cuba đối mặt với tỷ lệ lạm phát trên 20%
(Ngày Nay) - Số liệu do Văn phòng Thống kê và Thông tin Quốc gia Cuba (ONEI) cho thấy chỉ số lạm phát hàng năm trên thị trường chính thức của đảo quốc Caribe này đã tăng hơn 2 điểm phần trăm trong tháng 7 vừa qua, lên mức 20,70% trong 7 tháng đầu năm trong khi tỷ lệ lạm phát hàng tháng tăng 2,56% so với tháng trước.
Ảnh: Kondou
Lý Cây Bông – Khi sắc màu Tây Nam Bộ gặp nhịp điệu Yosakoi
(Ngày Nay) - Từ “Sài Gòn đẹp lắm” - tác phẩm đánh dấu sự trở lại của Sài Gòn Yosakoi (YOSAGO), đến “Lý Kéo Chài”, YOSAGO dần tìm thấy cho mình một hướng đi: kể những câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ của Yosakoi. Nếu “Sài Gòn đẹp lắm” mang đến hình ảnh một Sài Gòn trẻ trung, gần gũi, thì “Lý Kéo Chài” đưa người xem về với không gian sông nước và những âm hưởng dân gian Nam Bộ.
AI đặt ra bài toán mới cho hạ tầng điện trung tâm dữ liệu
AI đặt ra bài toán mới cho hạ tầng điện trung tâm dữ liệu
(Ngày Nay) - Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi yêu cầu đối với hạ tầng trung tâm dữ liệu, trong đó nguồn điện trở thành một trong những yếu tố cần được tính toán lại khi các hệ thống GPU có thể tạo ra mức biến động phụ tải rất lớn trong thời gian ngắn.