Phát hiện đường nước ngầm thời La Mã hiếm gặp

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Tại Trung Đông, một đường hầm dẫn nước ngầm có niên đại từ thời La Mã vừa được phát hiện trong quá trình cải tạo đô thị tại thành phố Trabzon, Đông Bắc Thổ Nhĩ Kỳ, mở ra những hiểu biết mới về hệ thống kỹ thuật thủy lợi cổ đại trong khu vực.
Phát hiện đường nước ngầm thời La Mã hiếm gặp

Công trình được phát hiện tại khu phố Comlekci khi các đội thi công phát hiện một cấu trúc ngầm nằm dưới lòng đất. Sau khi kiểm tra an toàn, các chuyên gia từ Bảo tàng Trabzon và Đại học Kỹ thuật Karadeniz (KTU) đã tiến hành khảo sát ban đầu và xác định đây là một kênh dẫn nước dạng đường hầm có mái vòm từ thời La Mã.

Theo các khảo sát ban đầu, đường hầm nằm sâu khoảng 1,5 - 2m dưới mặt đất, rộng và cao khoảng 2m, với một kênh nước trung tâm rộng khoảng 1,2m. Hai bên kênh có các lối đi hẹp, mỗi bên khoảng 0,5m, được cho là để công nhân có thể di vào kiểm tra và bảo trì hệ thống. Cấu trúc mái vòm bằng đá là đặc trưng của kỹ thuật xây dựng La Mã, giúp phân tán áp lực và gia tăng độ bền của công trình.

Giáo sư Mehmet Yavuz - Trưởng khoa Lịch sử Nghệ thuật của Đại học Kỹ thuật Karadeniz - cho biết kỹ thuật xây dựng và vật liệu cho thấy đường hầm nhiều khả năng được xây dựng vào giai đoạn đầu Đế chế La Mã, có thể dưới thời các Hoàng đế Trajan hoặc Hadrian (cuối thế kỷ I - đầu thế kỷ II). Bên trong đường hầm còn có các bậc đá được đục trên nền, có thể nhằm giảm tốc độ dòng nước, cho thấy sự tính toán thủy lực khá tinh vi của người La Mã.

Các nhà nghiên cứu cho rằng ban đầu công trình có thể được xây dựng làm hệ thống dẫn nước sinh hoạt, vận chuyển nước sạch về khu vực cảng cổ của Trabzon hoặc các khu định cư lân cận. Tuy nhiên, về sau này, đặc biệt vào cuối thời Ottoman hoặc đầu thời Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ, đường hầm được cải tạo để sử dụng như một hệ thống thoát nước khi có các lỗ mở được khoét thêm để kết nối với mạng lưới cống.

Giới chuyên gia đánh giá rất hiếm khi tìm thấy những công trình tương tự tại Thổ Nhĩ Kỳ và chỉ có một số ít ví dụ tại thành cổ Smyrna cùng một cấu trúc tại Istanbul. Do đó, phát hiện tại Trabzon có thể trở thành một ví dụ độc đáo về kỹ thuật thủy lợi thời La Mã.

Hiện chính quyền địa phương đã đặt công trình dưới diện bảo vệ khảo cổ, đồng thời xem xét khả năng tiếp tục khai quật để tìm thêm các cấu trúc liên quan như bể chứa nước hoặc các tuyến dẫn nước cổ, qua đó làm sáng tỏ mạng lưới cấp nước của khu vực trong thời kỳ La Mã.

Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
(Ngày Nay) - Từ ngày 21 đến 23/11/2026, 11 bộ phim Việt Nam sẽ được trình chiếu với 22 suất chiếu tại hai cụm rạp ở Hải Phòng, kết hợp các hoạt động giao lưu giữa khán giả với đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất và thành viên các đoàn phim. Đây là một trong những hoạt động trọng tâm dành cho công chúng trong khuôn khổ Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” (Hai Phong Film Port) do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với thành phố Hải Phòng tổ chức.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại buổi lễ
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám – Quốc học Việt Nam
(Ngày Nay) - Tối 13/11, tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thành phố Hà Nội trọng thể tổ chức Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam.
Du khách trải nghiệm vẽ sáp ong tại Bản Mây
Đi đâu xem triển lãm men gốm, học vẽ sáp ong, nghe EDM dân gian đương đại dịp Ngày Văn hóa Việt Nam 2026?
(Ngày Nay) - Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 sẽ trở thành không gian hội tụ những trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật đặc sắc. Từ triển lãm di sản trên núi Bà Đen (Tây Ninh), trải nghiệm nghề thủ công tại Fansipan (Sa Pa), đến lễ hội dân gian đương đại ở Ninh Bình, Sun Group mang đến những gợi ý du lịch thú vị cho du khách thưởng thức văn hóa Việt.
Cảnh báo lốc xoáy, gió giật mạnh trên biển
Cảnh báo lốc xoáy, gió giật mạnh trên biển
(Ngày Nay) - Ngày và đêm 14/11, nhiều vùng biển trên cả nước có mưa rào và dông rải rác, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra lốc xoáy, gió giật mạnh cấp 7 - 8 và sóng cao trên 2 m, đe dọa an toàn tàu thuyền đang hoạt động trên biển.
Thủ tướng Lê Minh Hưng rời Hà Nội, lên đường tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan tại Manila, Philippines. Ảnh: Dương Giang/TTXVN
Thủ tướng Lê Minh Hưng lên đường dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49
(Ngày Nay) - Sáng 14/11, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời thủ đô Hà Nội lên đường tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị cấp cao liên quan tại Manila, Philippines từ ngày 14 - 17/11 theo lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr, Chủ tịch ASEAN năm 2026.
Cao điểm chống buôn lậu, hàng giả dịp Tết nguyên đán Đinh Mùi 2027
Cao điểm chống buôn lậu, hàng giả dịp Tết nguyên đán Đinh Mùi 2027
(Ngày Nay) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đã ký Quyết định số 186/QĐ-BCĐ ngày 12/11/2026 ban hành Kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ dịp trước, trong và sau Tết nguyên đán Đinh Mùi 2027 (Kế hoạch). Thời gian triển khai Kế hoạch cao điểm từ ngày 12/11/2026 đến ngày 28/02/2027.