Phát hiện đường nước ngầm thời La Mã hiếm gặp

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Tại Trung Đông, một đường hầm dẫn nước ngầm có niên đại từ thời La Mã vừa được phát hiện trong quá trình cải tạo đô thị tại thành phố Trabzon, Đông Bắc Thổ Nhĩ Kỳ, mở ra những hiểu biết mới về hệ thống kỹ thuật thủy lợi cổ đại trong khu vực.
Phát hiện đường nước ngầm thời La Mã hiếm gặp

Công trình được phát hiện tại khu phố Comlekci khi các đội thi công phát hiện một cấu trúc ngầm nằm dưới lòng đất. Sau khi kiểm tra an toàn, các chuyên gia từ Bảo tàng Trabzon và Đại học Kỹ thuật Karadeniz (KTU) đã tiến hành khảo sát ban đầu và xác định đây là một kênh dẫn nước dạng đường hầm có mái vòm từ thời La Mã.

Theo các khảo sát ban đầu, đường hầm nằm sâu khoảng 1,5 - 2m dưới mặt đất, rộng và cao khoảng 2m, với một kênh nước trung tâm rộng khoảng 1,2m. Hai bên kênh có các lối đi hẹp, mỗi bên khoảng 0,5m, được cho là để công nhân có thể di vào kiểm tra và bảo trì hệ thống. Cấu trúc mái vòm bằng đá là đặc trưng của kỹ thuật xây dựng La Mã, giúp phân tán áp lực và gia tăng độ bền của công trình.

Giáo sư Mehmet Yavuz - Trưởng khoa Lịch sử Nghệ thuật của Đại học Kỹ thuật Karadeniz - cho biết kỹ thuật xây dựng và vật liệu cho thấy đường hầm nhiều khả năng được xây dựng vào giai đoạn đầu Đế chế La Mã, có thể dưới thời các Hoàng đế Trajan hoặc Hadrian (cuối thế kỷ I - đầu thế kỷ II). Bên trong đường hầm còn có các bậc đá được đục trên nền, có thể nhằm giảm tốc độ dòng nước, cho thấy sự tính toán thủy lực khá tinh vi của người La Mã.

Các nhà nghiên cứu cho rằng ban đầu công trình có thể được xây dựng làm hệ thống dẫn nước sinh hoạt, vận chuyển nước sạch về khu vực cảng cổ của Trabzon hoặc các khu định cư lân cận. Tuy nhiên, về sau này, đặc biệt vào cuối thời Ottoman hoặc đầu thời Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ, đường hầm được cải tạo để sử dụng như một hệ thống thoát nước khi có các lỗ mở được khoét thêm để kết nối với mạng lưới cống.

Giới chuyên gia đánh giá rất hiếm khi tìm thấy những công trình tương tự tại Thổ Nhĩ Kỳ và chỉ có một số ít ví dụ tại thành cổ Smyrna cùng một cấu trúc tại Istanbul. Do đó, phát hiện tại Trabzon có thể trở thành một ví dụ độc đáo về kỹ thuật thủy lợi thời La Mã.

Hiện chính quyền địa phương đã đặt công trình dưới diện bảo vệ khảo cổ, đồng thời xem xét khả năng tiếp tục khai quật để tìm thêm các cấu trúc liên quan như bể chứa nước hoặc các tuyến dẫn nước cổ, qua đó làm sáng tỏ mạng lưới cấp nước của khu vực trong thời kỳ La Mã.

Bắc Bộ chuyển lạnh, Trung Bộ mưa lớn
Bắc Bộ chuyển lạnh, Trung Bộ mưa lớn
(Ngày Nay) - Sáng 5/10, không khí lạnh đã ảnh hưởng đến phía Đông Bắc Bộ và một số nơi từ Thanh Hóa đến TP Huế, khiến nền nhiệt giảm, nhiều nơi có mưa dông. Trên biển, gió Đông Bắc mạnh, biển động, trong khi Trung Bộ đối diện nguy cơ mưa rất to.
Thị trường ô tô Việt bứt tốc cùng làn sóng xe điện
Thị trường ô tô Việt bứt tốc cùng làn sóng xe điện
(Ngày Nay) - Thị trường ô tô Việt Nam đang có nhiều thay đổi cả về quy mô tiêu thụ và cơ cấu sản phẩm. Trong đó, xe điện hóa trở thành động lực đáng chú ý, cùng cuộc đua ưu đãi và loạt sản phẩm mới vừa được tung ra được kỳ vọng thúc đẩy sức mua những tháng cuối năm.
Tổng thống Trump thành lập "Lực lượng Siêu trí tuệ"
Tổng thống Trump thành lập "Lực lượng Siêu trí tuệ"
(Ngày Nay) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/10 công bố thành lập “Lực lượng Siêu trí tuệ” (Super Intelligence Force), nhằm điều phối các nỗ lực của Chính phủ Liên bang trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và thúc đẩy vị thế dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực này.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ dự báo giá xăng, dầu diesel tiếp tục giảm
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ dự báo giá xăng, dầu diesel tiếp tục giảm
(Ngày Nay) - Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 4/10 cho biết, Tổng thống Donald Trump “hoàn toàn nhận thức được những rủi ro đối với dòng chảy năng lượng” trước khi phát động cuộc chiến với Iran hồi đầu năm nay, nhưng lập luận rằng “thế giới không thể duy trì một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.”
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.