Phát hiện đường nước ngầm thời La Mã hiếm gặp

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Tại Trung Đông, một đường hầm dẫn nước ngầm có niên đại từ thời La Mã vừa được phát hiện trong quá trình cải tạo đô thị tại thành phố Trabzon, Đông Bắc Thổ Nhĩ Kỳ, mở ra những hiểu biết mới về hệ thống kỹ thuật thủy lợi cổ đại trong khu vực.
Phát hiện đường nước ngầm thời La Mã hiếm gặp

Công trình được phát hiện tại khu phố Comlekci khi các đội thi công phát hiện một cấu trúc ngầm nằm dưới lòng đất. Sau khi kiểm tra an toàn, các chuyên gia từ Bảo tàng Trabzon và Đại học Kỹ thuật Karadeniz (KTU) đã tiến hành khảo sát ban đầu và xác định đây là một kênh dẫn nước dạng đường hầm có mái vòm từ thời La Mã.

Theo các khảo sát ban đầu, đường hầm nằm sâu khoảng 1,5 - 2m dưới mặt đất, rộng và cao khoảng 2m, với một kênh nước trung tâm rộng khoảng 1,2m. Hai bên kênh có các lối đi hẹp, mỗi bên khoảng 0,5m, được cho là để công nhân có thể di vào kiểm tra và bảo trì hệ thống. Cấu trúc mái vòm bằng đá là đặc trưng của kỹ thuật xây dựng La Mã, giúp phân tán áp lực và gia tăng độ bền của công trình.

Giáo sư Mehmet Yavuz - Trưởng khoa Lịch sử Nghệ thuật của Đại học Kỹ thuật Karadeniz - cho biết kỹ thuật xây dựng và vật liệu cho thấy đường hầm nhiều khả năng được xây dựng vào giai đoạn đầu Đế chế La Mã, có thể dưới thời các Hoàng đế Trajan hoặc Hadrian (cuối thế kỷ I - đầu thế kỷ II). Bên trong đường hầm còn có các bậc đá được đục trên nền, có thể nhằm giảm tốc độ dòng nước, cho thấy sự tính toán thủy lực khá tinh vi của người La Mã.

Các nhà nghiên cứu cho rằng ban đầu công trình có thể được xây dựng làm hệ thống dẫn nước sinh hoạt, vận chuyển nước sạch về khu vực cảng cổ của Trabzon hoặc các khu định cư lân cận. Tuy nhiên, về sau này, đặc biệt vào cuối thời Ottoman hoặc đầu thời Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ, đường hầm được cải tạo để sử dụng như một hệ thống thoát nước khi có các lỗ mở được khoét thêm để kết nối với mạng lưới cống.

Giới chuyên gia đánh giá rất hiếm khi tìm thấy những công trình tương tự tại Thổ Nhĩ Kỳ và chỉ có một số ít ví dụ tại thành cổ Smyrna cùng một cấu trúc tại Istanbul. Do đó, phát hiện tại Trabzon có thể trở thành một ví dụ độc đáo về kỹ thuật thủy lợi thời La Mã.

Hiện chính quyền địa phương đã đặt công trình dưới diện bảo vệ khảo cổ, đồng thời xem xét khả năng tiếp tục khai quật để tìm thêm các cấu trúc liên quan như bể chứa nước hoặc các tuyến dẫn nước cổ, qua đó làm sáng tỏ mạng lưới cấp nước của khu vực trong thời kỳ La Mã.

Cuba đối mặt khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng do thiếu nhiên liệu
Cuba đối mặt khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng do thiếu nhiên liệu
(Ngày Nay) - Ngày 10/3, người phát ngôn Tổng thư ký LHQ, ông Stephane Dujarric, cho biết tình trạng thiếu nhiên liệu kéo dài tại Cuba đang đẩy hệ thống y tế và mạng lưới an sinh xã hội của quốc đảo này vào tình trạng “báo động đỏ” và khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu nước sạch, lương thực.
Chấn chỉnh hoạt động hiến, lấy, ghép mô và bộ phận cơ thể người
Chấn chỉnh hoạt động hiến, lấy, ghép mô và bộ phận cơ thể người
(Ngày Nay) - Theo Bộ Y tế, thời gian qua các cơ quan chức năng và phương tiện thông tin đại chúng phản ánh việc phát hiện các đường dây môi giới, mua bán, chiếm đoạt mô và bộ phận cơ thể người thông qua các nền tảng mạng xã hội. Những hoạt động này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đạo đức nghề nghiệp, uy tín của ngành y tế, đồng thời tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe và tính mạng của người dân.
Thiếu NSƯT Vũ Linh, NSƯT Thanh Thanh Tâm sẽ thể hiện Hòn vọng phu như thế nào là điều khán giả trông chờ ở NSƯT Thanh Thanh Tâm trong đêm "Cải lương tâm sử" ở vai trò diễn viên lẫn dàn dựng chương trình
NSƯT Thanh Thanh Tâm tái ngộ khán giả sau 14 năm xa xứ
(Ngày Nay) - Vào 28/3 tới đây, NSƯT Thanh Thanh Tâm sẽ tái ngộ khán giả quê nhà tại nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang (phường Bến Thành, TPHCM) bằng đêm diễn “Tự tình quê hương - Cải lương tâm sử”.
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Cho Hyun
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Cho Hyun
(Ngày Nay) - Chiều 10/3, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Cho Hyun nhằm trao đổi về các biện pháp thúc đẩy quan hệ hợp tác hai nước Việt Nam – Hàn Quốc và chia sẻ quan điểm về một số vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm.
Việt Nam thúc đẩy hợp tác quốc tế về điện hạt nhân
Việt Nam thúc đẩy hợp tác quốc tế về điện hạt nhân
(Ngày Nay) - Ngày 10/3, đoàn đại biểu Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định dẫn đầu đã tham dự Hội nghị thượng đỉnh thế giới về năng lượng hạt nhân do Chính phủ Pháp phối hợp với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tổ chức tại thủ đô Paris.
Thế giới ghi nhận tháng 2 nóng thứ năm trong lịch sử
Thế giới ghi nhận tháng 2 nóng thứ năm trong lịch sử
(Ngày Nay) - Cơ quan theo dõi biến đổi khí hậu Copernicus (C3S) của Liên minh châu Âu (EU) ngày 10/3 cho biết thế giới vừa ghi nhận tháng 2/2026 là tháng nóng thứ 5 trong lịch sử các tháng 2, trong khi khu vực Tây Âu hứng chịu mưa lớn cực đoan và lũ lụt trên diện rộng.
Phát Đạt đề nghị di dời Trường Đại học Bách Khoa - Đại học Quốc gia TP.HCM từ khu vực nội đô đến vị trí mới tại Làng Đại học Thủ Đức.
Trước đề nghị di dời ĐH Bách Khoa, Phát Đạt làm nhiều dự án BT mãi chưa xong
(Ngày Nay) - Ông Nguyễn Văn Đạt, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Phát triển Bất động sản Phát Đạt vào cuối tháng 1/2026 có văn bản gửi Chủ tịch UBND TP.HCM đề nghị xem xét các bước để di dời Trường Đại học Bách Khoa - Đại học Quốc gia TP.HCM từ khu vực nội đô đến vị trí mới tại Làng Đại học Thủ Đức.