Phát hiện đường nước ngầm thời La Mã hiếm gặp

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Tại Trung Đông, một đường hầm dẫn nước ngầm có niên đại từ thời La Mã vừa được phát hiện trong quá trình cải tạo đô thị tại thành phố Trabzon, Đông Bắc Thổ Nhĩ Kỳ, mở ra những hiểu biết mới về hệ thống kỹ thuật thủy lợi cổ đại trong khu vực.
Phát hiện đường nước ngầm thời La Mã hiếm gặp

Công trình được phát hiện tại khu phố Comlekci khi các đội thi công phát hiện một cấu trúc ngầm nằm dưới lòng đất. Sau khi kiểm tra an toàn, các chuyên gia từ Bảo tàng Trabzon và Đại học Kỹ thuật Karadeniz (KTU) đã tiến hành khảo sát ban đầu và xác định đây là một kênh dẫn nước dạng đường hầm có mái vòm từ thời La Mã.

Theo các khảo sát ban đầu, đường hầm nằm sâu khoảng 1,5 - 2m dưới mặt đất, rộng và cao khoảng 2m, với một kênh nước trung tâm rộng khoảng 1,2m. Hai bên kênh có các lối đi hẹp, mỗi bên khoảng 0,5m, được cho là để công nhân có thể di vào kiểm tra và bảo trì hệ thống. Cấu trúc mái vòm bằng đá là đặc trưng của kỹ thuật xây dựng La Mã, giúp phân tán áp lực và gia tăng độ bền của công trình.

Giáo sư Mehmet Yavuz - Trưởng khoa Lịch sử Nghệ thuật của Đại học Kỹ thuật Karadeniz - cho biết kỹ thuật xây dựng và vật liệu cho thấy đường hầm nhiều khả năng được xây dựng vào giai đoạn đầu Đế chế La Mã, có thể dưới thời các Hoàng đế Trajan hoặc Hadrian (cuối thế kỷ I - đầu thế kỷ II). Bên trong đường hầm còn có các bậc đá được đục trên nền, có thể nhằm giảm tốc độ dòng nước, cho thấy sự tính toán thủy lực khá tinh vi của người La Mã.

Các nhà nghiên cứu cho rằng ban đầu công trình có thể được xây dựng làm hệ thống dẫn nước sinh hoạt, vận chuyển nước sạch về khu vực cảng cổ của Trabzon hoặc các khu định cư lân cận. Tuy nhiên, về sau này, đặc biệt vào cuối thời Ottoman hoặc đầu thời Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ, đường hầm được cải tạo để sử dụng như một hệ thống thoát nước khi có các lỗ mở được khoét thêm để kết nối với mạng lưới cống.

Giới chuyên gia đánh giá rất hiếm khi tìm thấy những công trình tương tự tại Thổ Nhĩ Kỳ và chỉ có một số ít ví dụ tại thành cổ Smyrna cùng một cấu trúc tại Istanbul. Do đó, phát hiện tại Trabzon có thể trở thành một ví dụ độc đáo về kỹ thuật thủy lợi thời La Mã.

Hiện chính quyền địa phương đã đặt công trình dưới diện bảo vệ khảo cổ, đồng thời xem xét khả năng tiếp tục khai quật để tìm thêm các cấu trúc liên quan như bể chứa nước hoặc các tuyến dẫn nước cổ, qua đó làm sáng tỏ mạng lưới cấp nước của khu vực trong thời kỳ La Mã.

Hợp tác giữa Trung tâm Thông tin UNESCO và Art Nation
Hợp tác giữa Trung tâm Thông tin UNESCO và Art Nation
(Ngày Nay) - Sự tham gia của Unesco Center of Information - Trung tâm Thông tin Unesco (Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam) trong vai trò đơn vị bảo trợ cho Art Nation hứa hẹn tạo nên một điểm giao thoa ý nghĩa giữa học thuật và truyền thông, giữa việc phát huy giá trị văn hóa với thực hành nghệ thuật đương đại.
Khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm 2026
Khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm 2026
(Ngày Nay) - Tối 17/4, tại Quảng trường Hùng Vương (phường Việt Trì), Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Phú Thọ tổ chức Chương trình khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa – Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026 với chủ đề “Linh thiêng nguồn cội – Đất Tổ Hùng Vương”.
Lễ ra mắt Hội sách Khuyến đọc tại chung cư Vista Verde (phường Cát Lái, TPHCM)
TPHCM: Khuyến đọc tại khu dân cư
(Ngày Nay) -Trong khuôn khổ các hoạt động Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4) lần thứ 5 năm 2026, Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM phối hợp với phường Cát Lái tổ chức hội sách với chủ đề: “Tuần đọc sách cộng đồng - mỗi người một cuốn sách”.
Vẫn còn 68 mã cổ phiếu bị cắt margin.
Vẫn còn 68 mã cổ phiếu bị cắt margin
(Ngày Nay) - Báo cáo cập nhật đến ngày 16/4 của Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HOSE), hiện vẫn ghi nhận 68 mã cổ phiếu không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ (margin). Con số này cho thấy, bên cạnh sự phục hồi cục bộ của thị trường, chất lượng tài chính của một bộ phận doanh nghiệp niêm yết vẫn còn nhiều vấn đề cần lưu ý.
Bộ trưởng Tài chính Thụy Sĩ khiếu nại chatbot Grok
Bộ trưởng Tài chính Thụy Sĩ khiếu nại chatbot Grok
(Ngày Nay) - Bộ trưởng Tài chính Thụy Sĩ Karin Keller-Sutter mới đây đã chính thức khiếu nại về hành vi lạm dụng trực tuyến liên quan đến chatbot Grok AI. Đây là một tín hiệu mạnh mẽ trước tình trạng nạn lạm dụng kỹ thuật số và đặt ra những câu hỏi về việc xây dựng cơ sở pháp lý quản lý chatbot.
Iran dọa phong tỏa eo biển Hormuz nếu Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn
Iran dọa phong tỏa eo biển Hormuz nếu Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn
(Ngày Nay) - Ngày 18/4, giới chức Iran cảnh báo nước này có thể đóng lại eo biển Hormuz nếu Mỹ duy trì lệnh phong tỏa các cảng của nước này. Tuyên bố được đưa ra sau khi tuyến hàng hải huyết mạch này vừa được mở lại trong bối cảnh lệnh ngừng bắn giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Liban có hiệu lực.
Hé lộ khác biệt trong hoạt động gen giữa tế bào não nam và nữ
Hé lộ khác biệt trong hoạt động gen giữa tế bào não nam và nữ
(Ngày Nay) - Theo tờ Nature, bằng cách phân tích hơn một triệu tế bào não, các nhà nghiên cứu đã khám phá ra những khác biệt trên diện rộng về mô hình hoạt động gen giữa não bộ nam và nữ. Phát hiện đột phá này có thể giúp giải đáp lý do tại sao rủi ro mắc một số bệnh lý về não - chẳng hạn như tâm thần phân liệt và bệnh Alzheimer - lại khác nhau giữa hai giới.