Phát hiện mây băng trên hành tinh khổng lồ ngoài hệ Mặt Trời

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Các nhà thiên văn học vừa phát hiện những đám mây băng nước đầy bất ngờ trên một ngoại hành tinh khí khổng lồ cách xa Trái Đất. Khám phá này được thực hiện nhờ Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST), làm thay đổi những hiểu biết hiện tại về bầu khí quyển của các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời và đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình tìm kiếm sự sống trong vũ trụ.
Phát hiện mây băng trên hành tinh khổng lồ ngoài hệ Mặt Trời

Hành tinh này có tên là Epsilon Indi Ab, quay quanh ngôi sao Epsilon Indi A thuộc chòm sao Ấn Đệ (Indus) ở bầu trời phía Nam. Bhavesh Rajpoot, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Viện Thiên văn học Max Planck (MPIA) và là thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết: "Hành tinh này có khối lượng lớn hơn đáng kể so với sao Mộc - nghiên cứu mới xác định khối lượng của nó bằng 7,6 lần khối lượng sao Mộc - nhưng đường kính thì gần bằng người anh em họ trong hệ mặt trời của nó."

Epsilon Indi Ab quay quanh ngôi sao chủ ở khoảng cách xa gấp 4 lần so với khoảng cách từ sao Mộc đến Mặt Trời. Do ngôi sao chủ nhỏ và nguội hơn Mặt Trời, nhiệt độ bề mặt của hành tinh này ước tính chỉ từ -70 đến +20 độ C (tương đương 200 đến 300 Kelvin). Dù vậy, nó vẫn ấm hơn sao Mộc (khoảng 140 Kelvin) nhờ lượng nhiệt còn sót lại từ quá trình hình thành cách đây hàng tỷ năm.

Việc nghiên cứu các hành tinh khí khổng lồ có nhiệt độ thấp như Epsilon Indi Ab vốn rất khó khăn. Hầu hết các hành tinh khí khổng lồ được quan sát cho đến nay đều nóng hơn sao Mộc rất nhiều, bởi phương pháp phổ biến nhất đòi hỏi hành tinh phải đi ngang qua mặt ngôi sao chủ, nghĩa là chúng phải nằm ở quỹ đạo rất gần và chịu nhiệt độ cực cao.

Để vượt qua rào cản này, nhóm nghiên cứu đã sử dụng thiết bị hồng ngoại trung (MIRI) của JWST, kết hợp với một thiết bị che sáng (coronagraph) để chặn ánh sáng chói lóa từ ngôi sao chủ, qua đó chụp ảnh trực tiếp ánh sáng mờ nhạt phát ra từ chính hành tinh.

Dựa trên các đặc tính vật lý, các nhà khoa học từng dự đoán bầu khí quyển của Epsilon Indi Ab sẽ chứa lượng lớn khí amoniac. Tuy nhiên, dữ liệu thu được lại cho thấy lượng amoniac ít hơn dự kiến. Lời giải thích khả dĩ nhất cho sự thiếu hụt này là sự hiện diện của những đám mây băng nước dày nhưng không đồng đều, che khuất amoniac bên dưới. Chúng có thể có cấu trúc tương tự như những đám mây ti (cirrus) ở tầng cao trong bầu khí quyển Trái Đất.

Nghiên cứu này không chỉ giải mã bí ẩn của một hành tinh cụ thể mà còn chứng minh sức mạnh của công nghệ quan sát mới. Elisabeth Matthews, tác giả chính của nghiên cứu từ MPIA, giải thích: "JWST cuối cùng cũng cho phép chúng ta nghiên cứu chi tiết các hành tinh tương tự hệ mặt trời. Nếu chúng ta là người ngoài hành tinh, cách xa vài năm ánh sáng, và nhìn lại Mặt Trời, JWST là kính viễn vọng đầu tiên cho phép chúng ta nghiên cứu chi tiết sao Mộc. Tuy nhiên, để nghiên cứu chi tiết Trái Đất, chúng ta sẽ cần những kính viễn vọng tiên tiến hơn nhiều."

Trong tương lai, Kính viễn vọng Không gian Nancy Grace Roman của NASA (dự kiến phóng vào năm 2026-2027) được kỳ vọng sẽ tiếp tục hỗ trợ việc phát hiện trực tiếp các đám mây băng nước phản chiếu này. Trong lúc chờ đợi, các nhà khoa học đang tiếp tục tinh chỉnh kỹ thuật quan sát trên JWST, từng bước xây dựng nền tảng vững chắc cho công cuộc tìm kiếm các thế giới giống Trái Đất và những dấu hiệu của sự sống ngoài hệ Mặt Trời.

Từ người trình diễn đến người sáng tạo: Khi "Tinh Hà Say Hi" mở rộng vai trò của nghệ sĩ trẻ
Từ người trình diễn đến người sáng tạo: Khi "Tinh Hà Say Hi" mở rộng vai trò của nghệ sĩ trẻ
(Ngày Nay) - Ngày 11/07, tập 2 Tinh Hà “Say Hi” chính thức đưa 24 Anh Trai bước vào Live Stage 1 với đại tiệc âm nhạc được đầu tư quy mô qua 6 set quay đậm chất điện ảnh. Đây cũng là chặng đua đầu tiên các Anh Trai phải trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất tiết mục, từ phát triển âm nhạc, xây dựng concept, storyboard, moodboard đến dàn dựng sân khấu, tạo nên sáu màn trình diễn mang dấu ấn sáng tạo riêng.
Bồ Đào Nha xuất sắc giành ngôi quán quân Lễ hội DIFF 2026
Bồ Đào Nha xuất sắc giành ngôi quán quân Lễ hội DIFF 2026
(Ngày Nay) - Sau hơn một tháng "bùng nổ" với những đêm trình diễn rực sáng sông Hàn, tối 11/7, tại thành phố Đà Nẵng đã diễn ra đêm chung kết của Lễ hội Pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng (DIFF) 2026. Nhận được đánh giá cao của cả khán giả lẫn Ban giám khảo, đội Bồ Đào Nha đã giành ngôi quán quân trong mùa lễ hội DIFF năm nay, với phần thưởng trị giá 20.000 USD. Còn đội Trung Quốc giành ngôi á quân với phần thưởng trị giá 10.000 USD.
Người tiêu dùng tìm hiểu về các sản phẩm chăm sóc sức khỏe trên mạng.
Hiểu đúng về chất lượng và độ an toàn của các sản phẩm chăm sóc sức khỏe
(Ngày Nay) - Xu hướng chủ động tìm hiểu chất lượng, nguồn gốc dược phẩm đang ngày càng phổ biến rộng rãi trong cộng đồng. Tuy nhiên, giữa hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như GMP, WHO-GMP hay FDA, không phải người tiêu dùng nào cũng hiểu đúng đâu là những căn cứ thực sự để đánh giá mức độ an toàn và độ tương thích của sản phẩm đối với cơ thể của sản phẩm.