Phát hiện mây băng trên hành tinh khổng lồ ngoài hệ Mặt Trời

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Các nhà thiên văn học vừa phát hiện những đám mây băng nước đầy bất ngờ trên một ngoại hành tinh khí khổng lồ cách xa Trái Đất. Khám phá này được thực hiện nhờ Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST), làm thay đổi những hiểu biết hiện tại về bầu khí quyển của các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời và đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình tìm kiếm sự sống trong vũ trụ.
Phát hiện mây băng trên hành tinh khổng lồ ngoài hệ Mặt Trời

Hành tinh này có tên là Epsilon Indi Ab, quay quanh ngôi sao Epsilon Indi A thuộc chòm sao Ấn Đệ (Indus) ở bầu trời phía Nam. Bhavesh Rajpoot, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Viện Thiên văn học Max Planck (MPIA) và là thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết: "Hành tinh này có khối lượng lớn hơn đáng kể so với sao Mộc - nghiên cứu mới xác định khối lượng của nó bằng 7,6 lần khối lượng sao Mộc - nhưng đường kính thì gần bằng người anh em họ trong hệ mặt trời của nó."

Epsilon Indi Ab quay quanh ngôi sao chủ ở khoảng cách xa gấp 4 lần so với khoảng cách từ sao Mộc đến Mặt Trời. Do ngôi sao chủ nhỏ và nguội hơn Mặt Trời, nhiệt độ bề mặt của hành tinh này ước tính chỉ từ -70 đến +20 độ C (tương đương 200 đến 300 Kelvin). Dù vậy, nó vẫn ấm hơn sao Mộc (khoảng 140 Kelvin) nhờ lượng nhiệt còn sót lại từ quá trình hình thành cách đây hàng tỷ năm.

Việc nghiên cứu các hành tinh khí khổng lồ có nhiệt độ thấp như Epsilon Indi Ab vốn rất khó khăn. Hầu hết các hành tinh khí khổng lồ được quan sát cho đến nay đều nóng hơn sao Mộc rất nhiều, bởi phương pháp phổ biến nhất đòi hỏi hành tinh phải đi ngang qua mặt ngôi sao chủ, nghĩa là chúng phải nằm ở quỹ đạo rất gần và chịu nhiệt độ cực cao.

Để vượt qua rào cản này, nhóm nghiên cứu đã sử dụng thiết bị hồng ngoại trung (MIRI) của JWST, kết hợp với một thiết bị che sáng (coronagraph) để chặn ánh sáng chói lóa từ ngôi sao chủ, qua đó chụp ảnh trực tiếp ánh sáng mờ nhạt phát ra từ chính hành tinh.

Dựa trên các đặc tính vật lý, các nhà khoa học từng dự đoán bầu khí quyển của Epsilon Indi Ab sẽ chứa lượng lớn khí amoniac. Tuy nhiên, dữ liệu thu được lại cho thấy lượng amoniac ít hơn dự kiến. Lời giải thích khả dĩ nhất cho sự thiếu hụt này là sự hiện diện của những đám mây băng nước dày nhưng không đồng đều, che khuất amoniac bên dưới. Chúng có thể có cấu trúc tương tự như những đám mây ti (cirrus) ở tầng cao trong bầu khí quyển Trái Đất.

Nghiên cứu này không chỉ giải mã bí ẩn của một hành tinh cụ thể mà còn chứng minh sức mạnh của công nghệ quan sát mới. Elisabeth Matthews, tác giả chính của nghiên cứu từ MPIA, giải thích: "JWST cuối cùng cũng cho phép chúng ta nghiên cứu chi tiết các hành tinh tương tự hệ mặt trời. Nếu chúng ta là người ngoài hành tinh, cách xa vài năm ánh sáng, và nhìn lại Mặt Trời, JWST là kính viễn vọng đầu tiên cho phép chúng ta nghiên cứu chi tiết sao Mộc. Tuy nhiên, để nghiên cứu chi tiết Trái Đất, chúng ta sẽ cần những kính viễn vọng tiên tiến hơn nhiều."

Trong tương lai, Kính viễn vọng Không gian Nancy Grace Roman của NASA (dự kiến phóng vào năm 2026-2027) được kỳ vọng sẽ tiếp tục hỗ trợ việc phát hiện trực tiếp các đám mây băng nước phản chiếu này. Trong lúc chờ đợi, các nhà khoa học đang tiếp tục tinh chỉnh kỹ thuật quan sát trên JWST, từng bước xây dựng nền tảng vững chắc cho công cuộc tìm kiếm các thế giới giống Trái Đất và những dấu hiệu của sự sống ngoài hệ Mặt Trời.

Thị trường căn hộ TP.HCM đang bước vào giai đoạn tăng trưởng đa cực, ảnh MH.
Giá căn hộ trung tâm TP Hồ Chí Minh tăng cao nhất mọi thời đại
(Ngày Nay) -Dữ liệu Q1 2026 cho thấy thị trường căn hộ đang bước vào giai đoạn tái điều chỉnh, khi mặt bằng giá cao tại khu vực trung tâm làm giảm sức mua, trong khi các khu vực vệ tinh với mức giá dễ tiếp cận hơn tiếp tục duy trì thanh khoản cho thị trường.
TS. LS. Đoàn Văn Bình trình bày báo cáo chuyên đề về Nhà ở cho thuê tại Việt Nam.
Giải pháp phát triển nhanh thị trường nhà ở cho thuê
(Ngày Nay) -Phát triển nhà ở cho thuê là một ưu tiên, một trụ cột và sẽ là động lực trong hướng đi phát triển của thị trường nhà ở, bất động sản. Tuy nhiên, phân khúc này rất cấp bách nhưng vẫn chưa phát triển tương xứng với kỳ vọng.
Rapper Mason Nguyễn
Sạp show 2026: dàn nghệ sĩ “cháy” hết mình dưới cơn mưa, mang đến đêm nhạc đầy cảm xúc
(Ngày Nay) - Tối 30/5/2026, tại Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công, phường Bến Thành, TP. Hồ Chí Minh, Sạp Show 2026 đã diễn ra trong không khí sôi động với sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ trẻ được yêu mến. Bất chấp cơn mưa nặng hạt kéo dài trong đêm diễn, khán giả vẫn ở lại hòa mình vào âm nhạc, tạo nên một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất của chương trình.
Tuồng, Chèo và Cải lương lần đầu tiên cùng xuất hiện trong một tác phẩm nghệ thuật sau sáp nhập (Ảnh: Khánh Ly)
“Hạ Hồi Show” đánh dấu lần đầu Tuồng, Chèo, Cải lương chung một sân khấu
(Ngày Nay) - Tối 30/5 tại Rạp Hồng Hà (Hà Nội), chương trình tạp kỹ “Hạ Hồi Show - Bí mật triều đại phép thuật” đã chính thức ra mắt khán giả. Sự kiện thu hút sự quan tâm của đông đảo người yêu nghệ thuật khi đánh dấu lần đầu tiên ba loại hình sân khấu truyền thống gồm Tuồng, Chèo và Cải lương cùng hội tụ trong một tác phẩm biểu diễn thống nhất.
Đột phá theo Nghị quyết 57, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu đổi mới
Đột phá theo Nghị quyết 57, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu đổi mới
(Ngày Nay) - Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đặt ra nhiệm vụ rất rõ ràng: Muốn vượt qua bẫy thu nhập trung bình để trở thành nước phát triển, muốn xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập hiệu quả, không có con đường nào khác ngoài đột phá phát triển mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Nghệ nhân Lê Văn Tuy
Nghệ nhân Lê Văn Tuy: “Giữ nghề nón là giữ một phần hồn quê”
(Ngày Nay) - Trong những năm gần đây, nón lá Làng Chuông dần được “làm mới” thông qua các hoạt động du lịch trải nghiệm, workshop thủ công và quảng bá văn hóa tới du khách trong và ngoài nước. Giữa sự chuyển mình ấy, nghệ nhân Lê Văn Tuy vẫn dành hơn nửa thế kỷ lặng lẽ ngồi bên những vành tre, lớp lá. Với ông, giữ nghề hôm nay không chỉ là giữ một kế sinh nhai, mà còn là giữ lại nhịp ký ức và hồn cốt của làng nghề truyền thống giữa dòng chảy hiện đại.