Số hóa di sản - Cầu nối quá khứ và tương lai

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Khoảng 20 năm trở lại đây, số hóa di sản là chủ đề được giới chuyên môn và công chúng đặc biệt quan tâm.

Số hóa - giải pháp tất yếu của thời đại

Cục di sản Văn hóa thống kê tại Việt Nam hiện có 6 di tích Quốc gia, 107 di tích quốc gia đặc biệt; 395 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; 237 bảo vật quốc gia được ghi danh trong nước và 8 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới; 13 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, 2 di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp được ghi danh quốc tế. Tuy nhiên, các di sản văn hóa luôn đứng trước nguy cơ bị mai một hay thậm chí bị biến mất hoàn toàn dưới tác động của thời gian, sự phát triển của các ngành công nghiệp, sự biến đổi của địa lý và khí hậu, những biến dạng của môi trường sống, ý thức của cộng đồng, sự xê dịch văn hóa và thay đổi của ý thức hệ, ... Theo đó, số hóa di sản là giải pháp tất yếu của thời đại mới.

Tại Việt Nam, nhiều dự án số hóa di sản đã được triển khai và gây tiếng vang lớn như dự án bảo tàng 3D - Hồ Chí Minh hay dự án phục dựng công trình kiến trúc phố cổ Hà Nội, tượng Quan Âm chùa Báo Ân, cột đá chùa Dạm với kiến trúc họa tiết rồng thời Lý, … bằng công nghệ đồ họa 3D góp phần bảo tồn các công trình kiến trúc Việt Nam của kiến trúc sư Đinh Việt Phương.

Số hóa di sản - Cầu nối quá khứ và tương lai ảnh 1

Phòng trưng bày ảo với trải nghiệm tương tác mô hình 3D hiện vật xoay 360 độ của Bảo tàng Lịch sử TP. Hồ Chí Minh (Nguồn ảnh: Tạp chí Thế giới Di sản)

Đặc biệt, đầu tháng 12-2021, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã ký Quyết định phê duyệt chương trình “Số hóa di sản văn hóa Việt Nam giai đoạn 2021-2030” nhằm xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về di sản văn hóa trên nền tảng công nghệ số thống nhất, phục vụ công tác lưu trữ, quản lý, nghiên cứu, bảo tồn, khai thác, quảng bá di sản, thúc đẩy phát triển du lịch bền vững. Đây là chủ trương thật sự cần thiết, đóng góp tích cực vào quá trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống.

Metaverse thổi làn gió mới cho di sản

Thuật ngữ "metaverse" được đề cập lần đầu trong tiểu thuyết khoa học viễn tưởng Snow Crash của tác giả Stephenson, mô tả một thế giới ảo nơi con người sử dụng Virtual Reality và Digital Avatar để khám phá, tương tác với nhau. Thuật ngữ bắt đầu thu hút sự chú ý rộng rãi khi được Mark Zuckerberg nhắc đến trong sự kiện đổi tên công ty thành Meta hồi tháng 6 năm 2021.

Hiện vẫn chưa có khái niệm thống nhất về metaverse, nhưng các công ty công nghệ tin metaverse không chỉ là nơi tái hiện sống động trải nghiệm đời thực trong môi trường số mà còn có thể tích hợp cả hai môi trường này với nhau.

Số hóa di sản - Cầu nối quá khứ và tương lai ảnh 2

Metaverse được cho là công nghệ thay đổi các thức tiếp cận thông tin của nhân loại. Ảnh: Advertising VietNam.

Hiểu theo cách đơn giản, khi ứng dụng metaverse trong dự án bảo tàng 3D - Hồ Chí Minh, bạn không chỉ được tham quan 360° bảo tàng bằng thị giác mà còn được tương tác với những người tham quan khác cùng nhiều tiện ích liên quan.

Metaverse mở rộng mọi trải nghiệm theo cách vượt trội hơn, toàn diện hơn sẽ góp phần không nhỏ vào sức hút của các dự án “số hóa di sản” trong tương lai.

Cơ hội ứng dụng Metaverse vào đời sống

Tháng 8/2023, Cơ quan Xúc tiến Công nghiệp CNTT Busan (BIPA) và Ủy ban Công tác ASEAN-Hàn Quốc về Hợp tác Di sản Văn hóa phát động tổ chức cuộc thi "2023 ASEAN-ROK Youth Metaverse Idea Contest” nhằm tìm kiếm các ý tưởng ứng dụng công nghệ Metaverse trong lĩnh vực "Di sản văn hóa và Du lịch".

Cuộc thi được kỳ vọng sẽ thúc đẩy sự phát triển của các ngành Metaverse thông qua hợp tác chung giữa ASEAN và Hàn Quốc. Sinh viên đại học tại các Quốc gia Thành viên ASEAN hoặc sinh viên ASEAN tại Hàn Quốc có thể phát triển và đề xuất các ý tưởng sáng tạo trong lĩnh vực di sản văn hóa và du lịch bằng cách sử dụng công nghệ Metaverse.

Số hóa di sản - Cầu nối quá khứ và tương lai ảnh 3
ASEAN-ROK Youth Metaverse Idea Contest (Focusing on Cultural Heritage)

Dự kiến, vòng chung kết của cuộc thi sẽ được tổ chức tại Busan, Hàn Quốc (11/2023).

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.