'Thay đổi tư duy thay vì thay đổi khí hậu'

[Ngày Nay] - Các kết luận của Báo cáo đặc biệt từ Ủy ban liên Chính phủ về Biến đổi khí hậu IPCC về sự ấm lên toàn cầu đã góp phần khẳng định phương châm hoạt động của UNESCO “Thay đổi tư duy thay vì thay đổi khí hậu”: Thay đổi cách đo lường thành công về kinh tế, thay đổi cách thức đưa ra chính sách công, cách triển khai dịch vụ kinh tế trọng yếu, cách chúng ta giáo dục thế hệ hiện tại và thế hệ tương lai.
'Thay đổi tư duy thay vì thay đổi khí hậu'

IPCC xác định một số tác động của biến đổi khí hậu có thể tránh được bằng cách giới hạn sự nóng lên toàn cầu dừng ở 1,5ºC so với 2ºC hoặc hơn. Ví dụ, “vào năm 2100, mực nước biển dâng toàn cầu sẽ thấp hơn 10 cm với sự nóng lên toàn cầu là 1,5°C so với 2°C”. Chỉ cần tăng thêm 0,5°C, việc mực nước biển dâng lên cao sẽ ảnh hưởng lớn đến 10 triệu người hoặc hơn vào năm 2100. Số lượng các loài côn trùng dự kiến biến mất hơn một nửa do môi trường sống của chúng bị giảm đến 66% nếu sự ấm lên đạt đến ngưỡng 1,5°C so với 2°C - bao gồm cả các loài thụ phấn cần thiết cho an ninh lương thực.

Tuy nhiên, hạn chế sự nóng lên toàn cầu ở mức 1,5ºC đòi hỏi sự thay đổi “nhanh chóng và sâu rộng” trong các yếu tố như đất đai, năng lượng, công nghiệp, giao thông đô thị và thành phố. Lượng phát thải carbon dioxide (CO2) do con người tạo ra toàn cầu sẽ cần giảm khoảng 45% so với mức năm 2010 vào năm 2030, đạt mức bằng không vào khoảng năm 2050.

Tình hình hiện tại được đánh giá là đáng báo động, đòi hỏi chúng ta hành động mạnh mẽ và ngay lập tức. Trên thực tế, Giải Nobel Kinh tế năm 2018 công nhận các giải pháp hiệu quả do William Nordhaus và Paul Romer phát triển nhằm tích hợp biến đổi khí hậu và đổi mới vào tăng trưởng kinh tế.

Mô hình kinh tế của William Nordhaus cho phép đánh giá và tích hợp các chi phí của biến đổi khí hậu. Ông cũng đã chứng minh rằng biện pháp khắc phục hiệu quả nhất để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu là một chương trình thống nhất áp dụng thuế carbon toàn cầu. Paul Romer đã chứng minh sự cần thiết của các chính sách công để thúc đẩy sự đổi mới và công nghệ như một yếu tố quyết định quan trọng cho phát triển kinh tế.

Do sự hợp tác toàn cầu là cần thiết để giải quyết những thách thức mang tính chất toàn cầu, UNESCO đóng vai trò là nền tảng cho hợp tác khoa học, chia sẻ kiến thức và khai thác kiến thức tốt nhất về tài nguyên thiên nhiên, bao gồm nước, chức năng và dịch vụ hệ sinh thái, đại dương và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. UNESCO đã thông qua Tuyên bố về các nguyên tắc đạo đức liên quan đến biến đổi khí hậu để hỗ trợ việc ra quyết định của các nước thành viên, cộng đồng khoa học và xã hội dân sự.

Mốc 1,5°C không thể đạt được nếu không có sự thay đổi trong tư duy, đòi hỏi những nỗ lực nâng cao trong giáo dục, nhận thức cộng đồng, khoa học, đạo đức, văn hóa và truyền thông, được xem như một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của tổ chức. Vì lẽ đó, UNESCO kêu gọi các tổ chức và cá nhân hãy hành động, hành động thật mạnh mẽ ngay bây giờ.

WHO kêu gọi đầu tư và cải thiện khả năng tiếp cận vaccine phòng cúm mùa
WHO kêu gọi đầu tư và cải thiện khả năng tiếp cận vaccine phòng cúm mùa
(Ngày Nay) - Ngày 22/4, Văn phòng của Tổ chức Y tế Thế giới tại châu Âu (WHO châu Âu) đã kêu gọi tăng cường các nỗ lực nhằm cải thiện khả năng tiếp cận vaccine phòng cúm và thúc đẩy tỷ lệ tiêm chủng với các nhóm có nguy cơ cao trên toàn châu Âu. Động thái này được đưa ra sau khi một nghiên cứu bao phủ toàn bộ 53 quốc gia thành viên trong khu vực đã tiến hành rà soát, đánh giá các thành tựu và thách thức trong suốt 15 mùa cúm.
Đình công gây gián đoạn dịch vụ tàu điện ngầm London
Đình công gây gián đoạn dịch vụ tàu điện ngầm London
(Ngày Nay) - Ngày 21/4, các thành viên Công đoàn Đường sắt, Hàng hải và Vận tải Anh (RMT) đã tiến hành đình công trong 24 giờ, tính từ 12h giờ cùng ngày, để phản đối kế hoạch của Cơ quan Giao thông Vận tải London (TfL) về việc rút ngắn tuần làm việc xuống còn 4 ngày.
Phát hiện mây băng trên hành tinh khổng lồ ngoài hệ Mặt Trời
Phát hiện mây băng trên hành tinh khổng lồ ngoài hệ Mặt Trời
(Ngày Nay) - Các nhà thiên văn học vừa phát hiện những đám mây băng nước đầy bất ngờ trên một ngoại hành tinh khí khổng lồ cách xa Trái Đất. Khám phá này được thực hiện nhờ Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST), làm thay đổi những hiểu biết hiện tại về bầu khí quyển của các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời và đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình tìm kiếm sự sống trong vũ trụ.
Khởi đầu dự án “Thư viện Người - Người Nam Bộ kể chuyện”
Khởi đầu dự án “Thư viện Người - Người Nam Bộ kể chuyện”
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 2026 - lần V, được Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM chủ trì, phát xuất từ ý tưởng của Quỹ Hoa Sen, dự án “Thư viện Người - Người Nam Bộ kể chuyện” đã chính thức ra mắt tại Đường Sách TPHCM vào ngày 22/4, gặp gỡ Cécile Ngọc Sương Perdu với câu chuyện “Đi tuốt luốt bên Tây rồi dìa miền Tây bày trò Lộn Xộn”