'Thay đổi tư duy thay vì thay đổi khí hậu'

[Ngày Nay] - Các kết luận của Báo cáo đặc biệt từ Ủy ban liên Chính phủ về Biến đổi khí hậu IPCC về sự ấm lên toàn cầu đã góp phần khẳng định phương châm hoạt động của UNESCO “Thay đổi tư duy thay vì thay đổi khí hậu”: Thay đổi cách đo lường thành công về kinh tế, thay đổi cách thức đưa ra chính sách công, cách triển khai dịch vụ kinh tế trọng yếu, cách chúng ta giáo dục thế hệ hiện tại và thế hệ tương lai.
'Thay đổi tư duy thay vì thay đổi khí hậu'

IPCC xác định một số tác động của biến đổi khí hậu có thể tránh được bằng cách giới hạn sự nóng lên toàn cầu dừng ở 1,5ºC so với 2ºC hoặc hơn. Ví dụ, “vào năm 2100, mực nước biển dâng toàn cầu sẽ thấp hơn 10 cm với sự nóng lên toàn cầu là 1,5°C so với 2°C”. Chỉ cần tăng thêm 0,5°C, việc mực nước biển dâng lên cao sẽ ảnh hưởng lớn đến 10 triệu người hoặc hơn vào năm 2100. Số lượng các loài côn trùng dự kiến biến mất hơn một nửa do môi trường sống của chúng bị giảm đến 66% nếu sự ấm lên đạt đến ngưỡng 1,5°C so với 2°C - bao gồm cả các loài thụ phấn cần thiết cho an ninh lương thực.

Tuy nhiên, hạn chế sự nóng lên toàn cầu ở mức 1,5ºC đòi hỏi sự thay đổi “nhanh chóng và sâu rộng” trong các yếu tố như đất đai, năng lượng, công nghiệp, giao thông đô thị và thành phố. Lượng phát thải carbon dioxide (CO2) do con người tạo ra toàn cầu sẽ cần giảm khoảng 45% so với mức năm 2010 vào năm 2030, đạt mức bằng không vào khoảng năm 2050.

Tình hình hiện tại được đánh giá là đáng báo động, đòi hỏi chúng ta hành động mạnh mẽ và ngay lập tức. Trên thực tế, Giải Nobel Kinh tế năm 2018 công nhận các giải pháp hiệu quả do William Nordhaus và Paul Romer phát triển nhằm tích hợp biến đổi khí hậu và đổi mới vào tăng trưởng kinh tế.

Mô hình kinh tế của William Nordhaus cho phép đánh giá và tích hợp các chi phí của biến đổi khí hậu. Ông cũng đã chứng minh rằng biện pháp khắc phục hiệu quả nhất để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu là một chương trình thống nhất áp dụng thuế carbon toàn cầu. Paul Romer đã chứng minh sự cần thiết của các chính sách công để thúc đẩy sự đổi mới và công nghệ như một yếu tố quyết định quan trọng cho phát triển kinh tế.

Do sự hợp tác toàn cầu là cần thiết để giải quyết những thách thức mang tính chất toàn cầu, UNESCO đóng vai trò là nền tảng cho hợp tác khoa học, chia sẻ kiến thức và khai thác kiến thức tốt nhất về tài nguyên thiên nhiên, bao gồm nước, chức năng và dịch vụ hệ sinh thái, đại dương và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. UNESCO đã thông qua Tuyên bố về các nguyên tắc đạo đức liên quan đến biến đổi khí hậu để hỗ trợ việc ra quyết định của các nước thành viên, cộng đồng khoa học và xã hội dân sự.

Mốc 1,5°C không thể đạt được nếu không có sự thay đổi trong tư duy, đòi hỏi những nỗ lực nâng cao trong giáo dục, nhận thức cộng đồng, khoa học, đạo đức, văn hóa và truyền thông, được xem như một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của tổ chức. Vì lẽ đó, UNESCO kêu gọi các tổ chức và cá nhân hãy hành động, hành động thật mạnh mẽ ngay bây giờ.

UNESCO công bố cẩm nang mới, tái định hình cách thức quản trị di sản thế giới
UNESCO công bố cẩm nang mới, tái định hình cách thức quản trị di sản thế giới
(Ngày Nay) - Trong bối cảnh các Di sản Thế giới phải đối mặt với sức ép ngày càng gia tăng từ phát triển kinh tế, biến đổi khí hậu đến những hạn chế trong quản trị, UNESCO cùng ba Cơ quan Tư vấn của Ủy ban di sản thế giới là ICCROM, ICOMOS và IUCN đã công bố ấn phẩm mới mang tên Quản lý Di sản Thế giới (Managing World Heritage). Ấn phẩm được xác định là tài liệu nền tảng, định hình khung hệ thống quản lý và bảo tồn không chỉ cho các Di sản Thế giới mà còn cho các địa điểm di sản nói chung.
Bali. Ảnh: Outlook Travel Magazine
Từ Bali nghĩ tới Vân Đồn - Thương cảng đệ nhất Đông Nam Á
(Ngày Nay) - Trong lúc Bali ngột ngạt trong dòng người và hiểm họa ô nhiễm môi trường vẫn là điểm đến của 6,5 triệu du khách mỗi năm, thì Vân Đồn với những lợi thế du lịch tương đồng lại vẫn đang như nàng tiên cá nép mình dưới biển xanh, như viên ngọc quý ẩn trong lớp vỏ trai.
Quang cảnh vòng đàm phán 3 bên giữa Nga, Mỹ và Ukraine tại Geneva, Thụy Sĩ, ngày 17/2/2026
Quan chức Nga xác nhận vẫn duy trì đàm phán với Ukraine
(Ngày Nay) - Thứ trưởng Ngoại giao Nga cho biết tại vòng đàm phán mới vừa diễn ra ở Geneva (Thụy Sĩ), hai bên cũng đã trao đổi tất cả vấn đề trong bối cảnh đang tìm kiếm một giải pháp nhằm chấm dứt xung đột.