Tín hiệu 7 tỷ năm trước hé lộ bí ẩn mới về hố đen vũ trụ

GW190521 sinh ra khi hai hố đen nhập làm một, giải phóng năng lượng bằng 8 lần khối lượng Mặt Trời. Sóng hấp dẫn đến Trái Đất 7 tỷ năm sau vẫn đủ mạnh để lưới cảm biến phát hiện.
Hình ảnh mô phỏng quá trình hợp nhất giữa hai hố đen gần 7 tỷ năm trước để tạo ra GW190521. Ảnh: Mark Myers.
Hình ảnh mô phỏng quá trình hợp nhất giữa hai hố đen gần 7 tỷ năm trước để tạo ra GW190521. Ảnh: Mark Myers.

Kể từ khi phát hiện sự tồn tại của hố đen vũ trụ, các nhà khoa học chưa bao giờ thấy thiên thể nào thuộc loại này rơi vào nhóm trung bình, có khối lượng gấp 100-1000 lần Mặt Trời. 

Các hố đen được tìm thấy trong những năm qua đều nằm ngoài phạm vi này, có khối lượng nhỏ hơn hoặc là "những gã khổng lồ phàm ăn" ở trung tâm các thiên hà.

Điều này thay đổi vào tháng 5/2019. Các nhà khoa học trong dự án quốc tế LIGO-VIRGO ở Mỹ và Italy bất ngờ ghi nhận được sóng hấp dẫn sinh ra trong quá trình hình thành hố đen GW190521 khoảng 7 tỷ năm trước.

Theo nghiên cứu được công bố ngày 2/9, GW190521 nặng gấp 142 khối lượng Mặt Trời và là hố đen trung bình đầu tiên chúng ta phát hiện được trong vũ trụ. 

Điều khiến GW190521 đặc biệt hơn nữa là quá trình hình thành. Nó được sinh ra bởi hai hố đen nhỏ hơn nhập làm một - trường hợp đầu tiên mà các nhà khoa học ghi nhận được.

"Cha mẹ" của GW190521 được ước tính gấp 85 và 65 lần khối lượng Mặt Trời, cách Trái Đất gần 150 tỷ nghìn tỷ km. 

Sự hợp nhất này giải phóng năng lượng tương đương 8 lần khối lượng Mặt Trời. Đây là một trong những đợt sóng năng lượng mạnh nhất trong vũ trụ kể từ vụ nổ Big Bang.

"Sự kiện này mở ra cánh cửa mới về quá trình hình thành hố đen trong vũ trụ. Đây là cả một thế giới mới", nhà vật lý vũ trụ Stavros Katsanevas, Đài quan sát Sóng hấp dẫn châu Âu (EGO), cho biết.

Theo hiểu biết từ trước đến nay, hố đen nhỏ hình thành khi một ngôi sao chết đi, với khối lượng thông thường gấp 3-10 lần Mặt Trời. Quá trình này không thể áp dụng cho thiên thể gấp 60-120 lần khối lượng Mặt Trời. Với kích thước này, ngôi sao sẽ vỡ tung bởi vụ nổ siêu tinh vân - xảy ra cùng quá trình co lại bởi lực hấp dẫn của chính nó.

"Phát hiện này sẽ mở ra thay đổi mang tính học thuyết về vật lý vũ trụ đối với hố đen", nhà vật lý vũ trụ Michaela, đồng tác giả nghiên cứu, nhấn mạnh.

Theo Michaela, sự hình thành và tồn tại của GW190521 củng cố giả thuyết những siêu hố đen có thể được sinh ra nhờ hố đen trung bình hợp nhất hết lần này đến lần khác. Những siêu hố đen ở trung tâm các thiên hà, bao gồm cả Ngân Hà chứa Hệ Mặt Trời của chúng ta, thường lớn hơn Mặt Trời hàng triệu đến hàng tỷ lần.

Theo Zing
Algeria trải qua đợt nắng nóng cực đoan, nhiều địa phương vượt ngưỡng 45 độ C
Algeria trải qua đợt nắng nóng cực đoan, nhiều địa phương vượt ngưỡng 45 độ C
(Ngày Nay) - Đất nước Bắc Phi này đang trải qua một trong những đợt nắng nóng nghiêm trọng nhất từ đầu mùa Hè, khi nhiệt độ tại nhiều địa phương ở miền Bắc và miền Nam vượt ngưỡng 45 độ C, buộc chính quyền phải ban hành các cảnh báo thời tiết và tăng cường các biện pháp ứng phó nhằm đảm bảo an toàn cho người dân.
Mỹ siết thời hạn thị thực sinh viên quốc tế, khách trao đổi văn hóa và nhà báo
Mỹ siết thời hạn thị thực sinh viên quốc tế, khách trao đổi văn hóa và nhà báo
(Ngày Nay) - Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang áp dụng các giới hạn thời gian mới đối với thị thực dành cho sinh viên nước ngoài, khách trao đổi văn hóa và nhà báo, chấm dứt hệ thống đã tồn tại trong nhiều thập kỷ vốn cho phép nhiều người trong số này được ở lại Mỹ miễn là họ vẫn đang theo học hoặc thực hiện nhiệm vụ công tác.
Khoảng cách khoa học dai dẳng đe dọa các nước đang phát triển, báo cáo mới của UNESCO cảnh báo
Khoảng cách khoa học dai dẳng đe dọa các nước đang phát triển, báo cáo mới của UNESCO cảnh báo
(Ngày Nay) - Ngày 15/7/2026, UNESCO khai mạc Hội nghị Toàn cầu 2026 của Thập kỷ Quốc tế về Khoa học vì Phát triển Bền vững (International Decade of Sciences for Sustainable Development - IDSSD), đồng thời công bố những dữ liệu mới cho thấy bức tranh trái chiều của khoa học toàn cầu: cộng đồng khoa học đã có sự huy động mạnh mẽ trong hai năm qua, nhưng khoảng cách giữa các quốc gia vẫn còn rất lớn, đặc biệt đối với các nước đang phát triển.
Sự kiện AI quy tụ hơn 1.000 chuyên gia và doanh nghiệp sẽ diễn ra tại TP.HCM vào tháng 8
Sự kiện AI quy tụ hơn 1.000 chuyên gia và doanh nghiệp sẽ diễn ra tại TP.HCM vào tháng 8
(Ngày Nay) - Hơn 1.000 lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên gia công nghệ và nhà đầu tư từ nhiều quốc gia Đông Nam Á dự kiến sẽ tham dự The Future of Artificial Intelligence: Chapter 4 , diễn ra ngày 18/8/2026 tại TP.HCM. Đây là lần thứ tư hội nghị được tổ chức, do JDI và Hiệp hội Doanh nghiệp Hồng Kông tại Việt Nam đồng tổ chức, với sự hỗ trợ của NVIDIA AI Technology Centre (NVAITC) và Singapore Global Network.