Tín hiệu 7 tỷ năm trước hé lộ bí ẩn mới về hố đen vũ trụ

GW190521 sinh ra khi hai hố đen nhập làm một, giải phóng năng lượng bằng 8 lần khối lượng Mặt Trời. Sóng hấp dẫn đến Trái Đất 7 tỷ năm sau vẫn đủ mạnh để lưới cảm biến phát hiện.
Hình ảnh mô phỏng quá trình hợp nhất giữa hai hố đen gần 7 tỷ năm trước để tạo ra GW190521. Ảnh: Mark Myers.
Hình ảnh mô phỏng quá trình hợp nhất giữa hai hố đen gần 7 tỷ năm trước để tạo ra GW190521. Ảnh: Mark Myers.

Kể từ khi phát hiện sự tồn tại của hố đen vũ trụ, các nhà khoa học chưa bao giờ thấy thiên thể nào thuộc loại này rơi vào nhóm trung bình, có khối lượng gấp 100-1000 lần Mặt Trời. 

Các hố đen được tìm thấy trong những năm qua đều nằm ngoài phạm vi này, có khối lượng nhỏ hơn hoặc là "những gã khổng lồ phàm ăn" ở trung tâm các thiên hà.

Điều này thay đổi vào tháng 5/2019. Các nhà khoa học trong dự án quốc tế LIGO-VIRGO ở Mỹ và Italy bất ngờ ghi nhận được sóng hấp dẫn sinh ra trong quá trình hình thành hố đen GW190521 khoảng 7 tỷ năm trước.

Theo nghiên cứu được công bố ngày 2/9, GW190521 nặng gấp 142 khối lượng Mặt Trời và là hố đen trung bình đầu tiên chúng ta phát hiện được trong vũ trụ. 

Điều khiến GW190521 đặc biệt hơn nữa là quá trình hình thành. Nó được sinh ra bởi hai hố đen nhỏ hơn nhập làm một - trường hợp đầu tiên mà các nhà khoa học ghi nhận được.

"Cha mẹ" của GW190521 được ước tính gấp 85 và 65 lần khối lượng Mặt Trời, cách Trái Đất gần 150 tỷ nghìn tỷ km. 

Sự hợp nhất này giải phóng năng lượng tương đương 8 lần khối lượng Mặt Trời. Đây là một trong những đợt sóng năng lượng mạnh nhất trong vũ trụ kể từ vụ nổ Big Bang.

"Sự kiện này mở ra cánh cửa mới về quá trình hình thành hố đen trong vũ trụ. Đây là cả một thế giới mới", nhà vật lý vũ trụ Stavros Katsanevas, Đài quan sát Sóng hấp dẫn châu Âu (EGO), cho biết.

Theo hiểu biết từ trước đến nay, hố đen nhỏ hình thành khi một ngôi sao chết đi, với khối lượng thông thường gấp 3-10 lần Mặt Trời. Quá trình này không thể áp dụng cho thiên thể gấp 60-120 lần khối lượng Mặt Trời. Với kích thước này, ngôi sao sẽ vỡ tung bởi vụ nổ siêu tinh vân - xảy ra cùng quá trình co lại bởi lực hấp dẫn của chính nó.

"Phát hiện này sẽ mở ra thay đổi mang tính học thuyết về vật lý vũ trụ đối với hố đen", nhà vật lý vũ trụ Michaela, đồng tác giả nghiên cứu, nhấn mạnh.

Theo Michaela, sự hình thành và tồn tại của GW190521 củng cố giả thuyết những siêu hố đen có thể được sinh ra nhờ hố đen trung bình hợp nhất hết lần này đến lần khác. Những siêu hố đen ở trung tâm các thiên hà, bao gồm cả Ngân Hà chứa Hệ Mặt Trời của chúng ta, thường lớn hơn Mặt Trời hàng triệu đến hàng tỷ lần.

Theo Zing
Trao tặng nhiều phần quà cho các bạn giao lưu, viết cảm nhận, ước mơ, vẽ tranh, tô màu
500 cuốn sách chuyền tay nhau trong “Mở Sách – Mở Tương Lai”
(Ngày Nay) -Trong chuỗi hưởng ứng Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam, chương trình “Mở Sách – Mở Tương Lai” tiếp tục hành trình mang “chuyến xe tri thức” đến với các bạn nhỏ Trường Tiểu học Tân Đông Hiệp, phường Tân Đông Hiệp, TPHCM hôm 25/4.
Dấu ấn về công cuộc bài trừ tham nhũng của Tả quân Lê Văn Duyệt, tiêu biểu là việc xét xử Phó tổng trấn Huỳnh Công Lý (tương truyền là cha vợ vua Minh Mạng) đã tạo nên sức hấp dẫn kỳ lạ cho nhân vật Lê Văn Duyệt trên sân khấu.
“Đức Tả quân Lê Văn Duyệt” và 9 phiên bản nghệ thuật
(Ngày Nay) -Tối 25/4, tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, đông đảo khán giả mộ điệu và người yêu thích lịch sử đã đến thưởng thức vở cải lương lịch sử “Đức Tả quân Lê Văn Duyệt - Người mang 9 án tử” (tác giả: Phạm Văn Quý, chỉnh lý và chuyển thể: Võ Tử Uyên, đạo diễn: NSƯT Hoa Hạ).
Khai mạc triển lãm 51 năm - Bản hùng ca thống nhất
Khai mạc triển lãm 51 năm - Bản hùng ca thống nhất
(Ngày Nay) - Sáng 24/4, tại Trung tâm Triển lãm 45 Tràng Tiền (Hà Nội), Báo Tiền Phong khai mạc triển lãm ảnh “51 năm - Bản hùng ca thống nhất”, mở ra hành trình cảm xúc đặc biệt tái hiện khát vọng độc lập và sức sống mãnh liệt của dân tộc qua hơn nửa thế kỷ.
Tọa đàm “Xuất bản trong thời đại AI” được tổ chức nhân kỷ niệm 3 năm thành lập ANA Hà Nội (26/4/2023 - 26/4/2026)
AI đã thay đổi “cuộc chơi” của ngành xuất bản như thế nào?
(Ngày Nay) - Xu hướng xuất bản thế giới năm 2026 cho thấy công nghệ kỹ thuật số và đặc biệt là AI đã chuyển dịch từ một công cụ hỗ trợ sang một thực thể tham gia sâu vào chuỗi giá trị. Đó là thách thức mà hội thảo “Xuất bản trong thời đại AI” đưa ra vào chiều ngày 24/4.
Những tín hiệu về khả năng Mỹ - Iran "tiếp xúc âm thầm" ở Pakistan
Những tín hiệu về khả năng Mỹ - Iran "tiếp xúc âm thầm" ở Pakistan
(Ngày Nay) - Bất chấp những phủ nhận công khai về khả năng diễn ra đàm phán tại thủ đô Islamabad của Pakistan, những gì diễn ra hiện tại gợi lại những thời điểm trước đây khi cả hai bên vừa theo đuổi tiếp xúc vừa duy trì lập trường cứng rắn trước công chúng.