Từ một tổ chức hoạt động hoàn toàn tự nguyện, trung tâm đã xây dựng được mạng lưới hội viên rộng lớn, giữ vai trò cầu nối trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị di sản văn hoá dân tộc, đồng thời mở rộng sân chơi văn hoá – thể thao cho cộng đồng trên phạm vi toàn quốc. Sau 18 năm, trung tâm đã kết nạp hơn 1.200 hội viên với đa dạng đối tượng, điều này chứng tỏ sức hấp dẫn, uy tín và tinh thần lan toả của tổ chức; đồng thời là sân chơi giao lưu văn hóa giữa các thế hệ. Không chỉ tập trung tại Hà Nội, hoạt động của hội viên và các đơn vị trực thuộc trải rộng trên toàn quốc, thậm chí có những hội viên người Việt Nam sinh sống ở nước ngoài tiếp tục mang kiến thức và giá trị võ thuật truyền thống ra quốc tế.
Tính đến nay, Trung tâm vận hành hơn 60 đơn vị thành viên, bao gồm các câu lạc bộ nghệ thuật, các môn phái, võ đường, võ phái và các bộ môn thể thao như fitness, yoga, thể hình… Những đơn vị này không chỉ duy trì sinh hoạt đều đặn mà còn là lực lượng nòng cốt trong các chương trình văn hoá, thể thao lớn do trung tâm tổ chức.
Dấu ấn những sự kiện văn hoá – thể thao quy mô lớn
Trong 5 năm trở lại đây, trung tâm đã ghi dấu mạnh mẽ thông qua hàng loạt sự kiện và chương trình văn hoá, thể thao có sức lan toả cao. Tiêu biểu nhất là “Ngày hội Di sản Văn hoá Việt Nam”, một hoạt động thường niên đã trở thành không gian trình diễn các loại hình di sản văn hoá phi vật thể được UNESCO công nhận. Sự kiện mở cửa miễn phí hoàn toàn cho cộng đồng, tạo cơ hội để người dân được tiếp cận và thưởng thức những giá trị văn hoá vốn ít có cơ hội xuất hiện ở đời sống thường nhật.
Trong khuôn khổ các sự kiện này, nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống, lễ hội, trình diễn dân gian và các tiết mục võ thuật cổ truyền được tái hiện một cách sinh động. Mỗi kỳ ngày hội thu hút hàng trăm hội viên tham gia với tinh thần thiện nguyện, góp phần làm nên sức sống đặc trưng của chương trình. Dù chi phí tổ chức rất hạn chế, nhờ sự đồng lòng của hội viên và ban lãnh đạo, những chương trình kéo dài nhiều ngày vẫn được thực hiện thành công, để lại ấn tượng sâu sắc với công chúng.
 |
| Các hoạt động trong sự kiện thường niên Ngày hội Di sản Văn hoá Việt Nam được tổ chức tại Hoàng thành Thăng Long. |
Ngoài ra, trung tâm còn tổ chức các liên hoan võ thuật, giao lưu môn phái, biểu diễn nghệ thuật, cũng như phối hợp với các sở văn hoá – thể thao tại Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ, Thừa Thiên Huế… để triển khai các hoạt động cộng đồng quy mô. Các khóa tập huấn, cấp chứng nhận đẳng cấp võ thuật, fitness, thể dục – thể thao cũng được tổ chức thường xuyên, trở thành thương hiệu riêng của trung tâm trong nhiều năm qua.
Là thành viên của Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam, Trung tâm UNESCO Phát triển Văn hoá và Thể thao luôn kiên định với tôn chỉ gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc, hướng tới đóng góp tích cực cho cộng đồng. Các chương trình do trung tâm tổ chức đều bám sát định hướng UNESCO: lan toả giá trị nhân văn, thúc đẩy sự gắn kết xã hội, đóng góp vào việc nâng cao đời sống tinh thần và sức khoẻ của nhân dân.
Tinh thần “vì cộng đồng” thể hiện ở chỗ tất cả các hoạt động đều dựa trên đóng góp tự nguyện, không đặt mục tiêu lợi nhuận. Lãnh đạo và hội viên trung tâm đều tham gia với tư cách thiện nguyện, dồn tâm sức để phát triển tổ chức, lan tỏa những giá trị văn hoá và thể thao tích cực ra cộng đồng. Chính điều này đã tạo nên bản sắc rất riêng và cũng là lý do trung tâm duy trì được sức mạnh đoàn kết trong suốt 18 năm qua.
Nguồn lực tự nguyện – Nền tảng duy trì hoạt động bền vững
Trong điều kiện không có cơ chế tài chính cố định, trung tâm chủ yếu dựa vào đóng góp thường niên của các đơn vị và hoạt động tập huấn để duy trì bộ máy văn phòng. Con số tuy không lớn nhưng ổn định, đủ để bảo đảm các hoạt động cơ bản cũng như hoàn thành nghĩa vụ với Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam. Mỗi khi triển khai các sự kiện quy mô lớn, trung tâm kêu gọi sự chung tay của hội viên, các câu lạc bộ trực thuộc và các đối tác xã hội.
Tinh thần “người có sức góp sức, người có của góp của” đã nhiều lần giúp trung tâm vượt qua những thời kỳ khó khăn, từ thiếu kinh phí đến thách thức về tổ chức. Đặc biệt trong các kỳ Ngày hội Di sản Văn hoá Việt Nam, sự đóng góp của hàng trăm hội viên đã giúp các sự kiện được tổ chức hoành tráng với chi phí tối thiểu mà vẫn đảm bảo chất lượng cao.
 |
Hình ảnh hoạt động võ thuật, giao lưu môn phái. |
Hoạt động kéo dài gần 20 năm không tránh khỏi những giai đoạn thăng trầm. Đại dịch COVID-19 là khoảng thời gian đặc biệt khó khăn, khiến nhiều chương trình văn hoá – thể thao phải tạm dừng. Sau dịch, trung tâm đã nỗ lực phục hồi, tổ chức lại các sự kiện lớn, trong đó có hai kỳ ngày hội di sản. Năm nay, chương trình dự kiến tổ chức tại Huế nhưng phải hoãn do ảnh hưởng của thiên tai và việc trùng lịch sử dụng địa điểm tại Hoàng thành Thăng Long.
Dù vậy, tinh thần đoàn kết của hội viên luôn là “chìa khóa” giúp trung tâm duy trì hoạt động đều đặn. Hình ảnh hàng trăm hội viên tham gia tổ chức sự kiện với tinh thần tự nguyện là minh chứng rõ rệt cho sức sống của tổ chức.
Mở rộng sân chơi văn hoá – thể thao vì cộng đồng
Giai đoạn sắp tới, trung tâm xác định tiếp tục kế thừa và phát huy các hoạt động đã được xây dựng trong nhiều năm qua. Các chương trình văn hoá và thể thao sẽ tiếp tục được duy trì thường niên, trong đó định hướng xây dựng những “sự kiện đinh” để tạo dấu ấn thương hiệu, tương tự như Ngày hội Di sản Văn hoá Việt Nam.
Trung tâm sẽ mở rộng thêm các hoạt động võ thuật cổ truyền, thể thao truyền thống, nhằm tạo sân chơi lành mạnh và quy tụ cộng đồng yêu văn hoá – thể thao trên khắp cả nước. Đồng thời, các đơn vị thành viên sẽ được hỗ trợ nhiều hơn trong thực hành, đào tạo thế hệ mới và tổ chức các hoạt động mang tính kết nối.
 |
Một số hoạt động của CLB Thái cực quyền UNESCO, Trung tâm UNESCO phát triển Văn hóa và Thể thao. |
Trong lĩnh vực võ thuật, trung tâm sẽ tiếp tục triển khai các chương trình tập huấn, cấp chứng nhận đẳng cấp, bồi dưỡng chuyên môn cho những người theo học. Đây là một trong những mảng hoạt động đặc trưng và có sức lan tỏa lớn, khi nhiều hội viên sau khi đạt chuẩn đã mang võ thuật Việt Nam giới thiệu ra thế giới.
Từ góc nhìn của những người gắn bó lâu năm với trung tâm, sức hấp dẫn của hoạt động văn hoá – thể thao nằm ở khả năng kết nối con người và lan truyền những giá trị tốt đẹp. Các chương trình văn hoá do trung tâm tổ chức không chỉ mang ý nghĩa bảo tồn mà còn góp phần đưa di sản gần hơn với cộng đồng. Việc mở cửa miễn phí các sự kiện lớn thể hiện rõ nỗ lực mang văn hoá đến với mọi tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ, những người có vai trò quan trọng trong việc tiếp nối và phát huy di sản dân tộc.
Ông Nguyễn Phúc Lưu, Giám đốc Trung tâm UNESCO Phát triển Văn hoá và Thể thao cho rằng: “Cái cho đi lớn nhất là cống hiến về văn hóa”. Theo ông, văn hoá chính là nền tảng của mọi sự phát triển; một khi cộng đồng không giữ được sự gắn kết, những giá trị văn hoá sẽ dần phai nhạt. Sự kết nối giữa con người là điều kiện cần để truyền lại tập quán, tri thức và ý nghĩa tập thể. Vì vậy, mọi hoạt động của trung tâm đều hướng đến mục tiêu “cho đi” các giá trị văn hoá thông qua chương trình bảo tồn, đào tạo và kết nối cộng đồng, coi đây là con đường thiết thực nhất để nuôi dưỡng bản sắc và truyền lại những di sản tinh thần cho thế hệ mai sau.
