 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: IRNA/TTXVN |
“Ông Trump cho biết ông và Tổng thống Nga Vladimir Putin không bàn luận về khu vực Donbass, đồng thời nhắc lại mong muốn của mình là cả hai bên nên dừng lại tại các chiến tuyến hiện nay”, hãng thông tấn TASS dẫn thông tin từ nhóm phóng viên.
“78% lãnh thổ đã nằm dưới quyền kiểm soát của Nga. Hai bên có thể đàm phán về các vấn đề còn lại sau này”, ông Trump nói khi đề cập đến khả năng đạt được thỏa thuận giữa Moskva và Kiev liên quan đến lãnh thổ, song không nêu rõ khu vực cụ thể nào đang được đề cập.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng khẳng định ông không đề xuất chuyển giao quyền kiểm soát Donbass cho Nga trong cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 17/10. Khi được hỏi về cục diện tại Donbass, ông đáp: “Cứ để nguyên như hiện tại”.
Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với kênh Fox News, ông Trump từng thừa nhận việc chấm dứt xung đột có thể khiến Ukraine phải nhượng lại một phần lãnh thổ.
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ đang cân nhắc khả năng cung cấp vũ khí tấn công tầm xa, đặc biệt là tên lửa Tomahawk, theo đề nghị từ phía Kiev.
Theo tờ The Kyiv Post, phát biểu với báo giới tại Căn cứ Liên hợp Andrews ngày 19/10, Phó Tổng thống J.D. Vance nhấn mạnh rằng Chính quyền Tổng thống Trump đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình thông qua kênh ngoại giao.
“Cả nhóm đã làm việc vì mục tiêu này suốt 8 tháng qua và sẽ tiếp tục theo đuổi con đường hòa bình”, ông Vance nói, đồng thời thừa nhận chưa thể xác định rõ mốc thời gian cụ thể cho một thỏa thuận.
Về yêu cầu tên lửa Tomahawk từ Ukraine – một loại vũ khí có khả năng thay đổi cục diện chiến trường – ông Vance xác nhận chính quyền đang tích cực xem xét, nhưng Tổng thống Trump chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
“Ông Trump hiện đang lắng nghe đề xuất từ phía Ukraine. Nếu ông ấy tin rằng việc cung cấp vũ khí là cần thiết để bảo vệ lợi ích quốc gia, ông ấy sẽ làm điều đó”, ông Vance ông nói.
Một số chuyên gia nhận định rằng việc vừa kêu gọi ngừng bắn, vừa xem xét tăng viện trợ quân sự là một phần trong chiến lược ngoại giao gây áp lực của ông Trump.
Ông Glen Howard, Chủ tịch tổ chức tư vấn chiến lược Saratoga Foundation (Mỹ), cho rằng chính sách của ông Trump đang hướng tới mục tiêu tối đa hóa lợi thế đàm phán.
“Với ông Trump, mọi thứ xoay quanh khái niệm đòn bẩy”, ông Howard nhận định. Theo ông, việc trì hoãn quyết định bán tên lửa là một nước cờ chiến lược: “Ông ấy muốn sử dụng vũ khí làm công cụ gây áp lực với Tổng thống Putin, với hy vọng có thể kéo nhà lãnh đạo Nga trở lại bàn đàm phán – có thể là tại Budapest”.
Ông Howard cũng tiết lộ có sự chia rẽ trong nội bộ Nhà Trắng xoay quanh cách tiếp cận với cuộc xung đột: phe ủng hộ nhượng bộ lãnh thổ sớm, đối lập với nhóm ủng hộ Kiev.
Ông nhấn mạnh mối đe dọa từ việc Mỹ có thể cung cấp tên lửa Tomahawk hiện là lá bài đàm phán quan trọng nhất trong tay Washington.
“Nó là yếu tố đảm bảo Moskva phải thể hiện thiện chí trên bàn đàm phán”, ông nhận định.
Theo ông, việc cân nhắc bán Tomahawk nằm trong chiến lược tạo sức ép đối với cả hai phía – Nga và Ukraine.
“Ông Trump đang cố đóng vai trò trung gian trung lập. Điều đó có thể hiệu quả trong kinh doanh bất động sản tại New York, nhưng không dễ dàng áp dụng trong quan hệ với Điện Kremlin”, ông kết luận.
Về phần mình, Moskva nhiều lần nhấn mạnh rằng chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine sẽ chỉ kết thúc khi đạt được đầy đủ các mục tiêu đề ra. Theo người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov, các mục tiêu này có thể đạt được thông qua chiến dịch quân sự hoặc thông qua đàm phán phù hợp.
Tổng thống Vladimir Putin từng nêu rõ các mục tiêu bao gồm: phi quân sự hóa và “phi phát xít hóa” Ukraine, thiết lập tình trạng trung lập và yêu cầu Kiev công nhận sự sáp nhập của bốn vùng lãnh thổ – Donetsk, Lugansk, Zaporozhye và Kherson – vào Nga sau các cuộc trưng cầu dân ý tháng 9/2022.
Trước đó, Bán đảo Crimea và thành phố Sevastopol cũng đã được sáp nhập vào Nga sau cuộc trưng cầu dân ý tháng 3/2014, diễn ra trong bối cảnh Ukraine xảy ra biến động chính trị lớn.
