Vào buổi sáng sớm mùa đông tại trạm nghiên cứu Palmer, Nam Cực, một nhóm nhà nghiên cứu mặc quần áo giữ nhiệt chống nước, đi xuống phòng thủy cung. Nơi đây có các bể chứa đầy loài nhuyễn thể Nam Cực - động vật phù du biển nhỏ nhưng rất quan trọng, là loài chủ chốt trong mạng lưới thức ăn của Nam Đại Dương. Nhiệt độ trong phòng khoảng 0 độ C, lạnh, ẩm và gần như tối om.
Tiến sĩ Kim Bernard, nhà hải dương học tại Đại học bang Oregon, cho biết họ phải dùng đèn có ánh sáng đỏ để xuống đây vì ánh sáng trắng gây căng thẳng cho loài nhuyễn thể. Tiến sĩ Bernad mơ ước được làm việc ở Nam Cực từ khi còn là một thiếu nữ. Hiện nay, với hành trình thám hiểm nghiên cứu, cô đã dành 39 tháng ở lục địa lạnh nhất hành tinh.
 |
Tiến sĩ Bernard quan sát một mẫu nhuyễn thể ở Nam Cực - loài giáp xác nhỏ bé có thể đạt chiều dài tối đa 6 cm. Ảnh: Kim Bernard |
Khi ở trên con tàu nghiên cứu tới trạm Palmer, nhóm của tiến sĩ Bernard đã thu thập hàng ngàn loài nhuyễn thể sống từ vùng nước lạnh của Nam Đại Dương. Sau đó, chúng được đặt trong các bể chứa trong phòng thủy cung tối. Đội nghiên cứu sẽ quan sát những sinh vật nhỏ bé này bị ảnh hưởng như thế nào khi điều kiện môi trường thay đổi.
Theo tiến sĩ Barnard, động vật phù du là một phần thiết yếu của hầu hết các lưới thức ăn biển. Các loài nhuyễn thể cũng là thức ăn của cá voi xanh, cá voi lưng gù, nhiều loại hải cẩu, chim cánh cụt và chim biển.
Cô thông tin thêm, nhuyễn thể và các động vật phù du khác cũng đóng một vai trò quan trọng trong các chu trình sinh địa hóa khác nhau. Chúng lấy carbon ra khỏi vùng nước bề mặt và chuyển nó xuống biển sâu, điều này rất quan trọng đối với khí hậu.
Ứng phó với biến đổi khí hậu
Một bài báo trên trang Thế giới Tự nhiên do tiến sĩ Bernard đồng tác giả đã cung cấp đánh giá sâu rộng về các nghiên cứu khác nhau, cho thấy động vật phù du đang hoạt động như thế nào khi chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.
Đại dương nóng lên có lợi cho một số loài động vật phù du hơn những loài khác, nhưng hầu hết chúng đang trải qua phản ứng phổ quát đối với môi trường sống thay đổi: đỉnh điểm là sự đa dạng loài của động vật phù du đang thay đổi theo thời gian, chúng đang nhỏ lại và di chuyển về phía hai cực hoặc xuống sâu hơn dưới đại dương.
Giờ đây, thách thức là theo dõi và tìm hiểu điều gì xảy ra khi động vật phù du thay đổi địa bàn sống, đặc điểm cơ thể và chúng có tác động gì đối với các quần thể cá, chim, động vật có vú.
Động vật phù du - một trong những sinh vật thiết yếu của đại dương
Động vật phù du là thước đo quan trọng của đại dương, chúng có thể là công cụ giám sát hiệu quả tình trạng đại dương, liên hệ với các yếu tố khác của hệ sinh thái biển. Động vật phù du đóng vai trò chính trong nhiều chuỗi thức ăn biển và các chu trình hóa sinh. Vì vậy sự phong phú, đa dạng của chúng là một trong những ưu tiên hàng đầu của cộng đồng nghiên cứu đại dương.
Tuy nhiên, bài báo đề cập rằng có những lỗ hổng trong quá trình quan sát thay đổi tổng quát sự phong phú và đa dạng của động vật phù du. Việc giám sát toàn diện hệ sinh thái biển nói chung rất khó khăn, đặc biệt là dưới bề mặt. Chỉ quan sát liên tục mới có thể đo lường cách hệ thống biển hoạt động và những biến đổi của biển do tác động của con người.
Tiến sĩ Barnard cho biết, động vật phù du là phần quan trọng nhất của hệ sinh thái Nam Cực. Với sự thay đổi khí hậu, băng tan dần, nguồn thức ăn của chúng cũng đang biến đổi. Đó là lý do tại sao nhiệm vụ quan trọng là phải nghiên cứu phản ứng loài nhuyễn thể đối với biến đổi khí hậu. Quan sát về sự thay đổi của động vật phù du, liên kết chúng với các loài khác sống dưới biển có thể giúp chúng ta bảo vệ đại dương tốt hơn./.
