UNESCO tăng cường năng lực ứng phó sóng thần cho các quốc gia Bắc Tây Ấn Độ Dương

Khóa đào tạo diễn ra từ ngày 12-18/7, quy tụ đại diện các nước Ấn Độ, Indonesia, Iran, Maldives, Pakistan, Oman, Seychelles, Sri Lanka và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) – những quốc gia có nhiều cộng đồng ven biển đối mặt với nguy cơ xảy ra sóng thần.

Phát biểu khai mạc, ông Engin Koncagul, Trưởng bộ phận Khoa học Tự nhiên thuộc Văn phòng Khu vực UNESCO tại Jakarta, nhấn mạnh rằng việc nâng cao năng lực cho các địa phương là yếu tố then chốt để tăng cường khả năng sẵn sàng ứng phó với sóng thần.

"Công tác chuẩn bị phải bắt đầu từ rất lâu trước khi sóng thần xảy ra. Khi trang bị cho các điều phối viên kiến thức và kỹ năng để làm việc trực tiếp với cộng đồng ven biển, chúng tôi đang hỗ trợ các quốc gia trong khu vực Bắc Tây Ấn Độ Dương biến sự chuẩn bị thành những hành động thiết thực, góp phần bảo vệ tính mạng người dân", ông Koncagul cho biết.

Trong khuôn khổ chương trình, các học viên được tham gia nhiều phiên đào tạo chuyên môn kết hợp thực hành nhằm hỗ trợ các cộng đồng ven biển đáp ứng 12 tiêu chí của Chương trình "Tsunami Ready" (Sẵn sàng ứng phó sóng thần) do Ủy ban Hải dương học Liên Chính phủ của UNESCO (UNESCO-IOC) xây dựng.

Đây là bộ tiêu chuẩn được quốc tế công nhận nhằm nâng cao nhận thức, khả năng chuẩn bị, ứng phó và quản trị rủi ro sóng thần ở cấp cộng đồng. Việc đào tạo đội ngũ điều phối viên được kỳ vọng sẽ giúp tăng cường năng lực quốc gia và địa phương, đồng thời thúc đẩy sự thống nhất trong triển khai chương trình cũng như mở rộng hợp tác khu vực về phòng, chống thiên tai.

Ngoài các nội dung lý thuyết, học viên còn nghiên cứu bản đồ nguy cơ và phạm vi ngập lụt do sóng thần, thực hành các phương pháp làm việc với cộng đồng theo hướng có sự tham gia và bảo đảm tính bao trùm.

Chương trình cũng bao gồm diễn tập ứng phó sóng thần, tham quan các mô hình giảm nhẹ rủi ro thiên tai tại địa phương và khảo sát thực tế việc thực hiện các tiêu chí "Tsunami Ready" tại Tanjung Benoa – một trong những cộng đồng đầu tiên của Indonesia được UNESCO công nhận đạt chuẩn "Sẵn sàng ứng phó sóng thần".

Tại đây, bà Ni Wayan Werti và bà Luh Sri Sudarmini, hiệu trưởng hai trường tiểu học ở Tanjung Benoa, chia sẻ rằng việc thường xuyên tổ chức các cuộc diễn tập trong trường học cũng như trong cộng đồng đã giúp học sinh tự tin hơn và giảm bớt tâm lý sợ hãi trước nguy cơ động đất, sóng thần.

Theo hai hiệu trưởng, kết quả này có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, các diễn đàn giảm nhẹ rủi ro thiên tai và người dân. Thực tế tại Tanjung Benoa cho thấy khả năng chống chịu của cộng đồng chỉ có thể được xây dựng thông qua sự hợp tác bền vững giữa các cấp, các ngành và chính người dân.

Kết thúc khóa học, các học viên đã xây dựng kế hoạch hỗ trợ các cộng đồng thí điểm triển khai chương trình "Tsunami Ready" tại quốc gia mình. Đây là một phần trong mục tiêu của UNESCO-IOC nhằm gia tăng số lượng cộng đồng ven biển đạt chuẩn "Sẵn sàng ứng phó sóng thần" trên toàn cầu vào năm 2030.

Khóa đào tạo do Văn phòng Khu vực UNESCO tại Jakarta phối hợp với Ban Thư ký Hệ thống Cảnh báo và Giảm nhẹ Sóng thần Ấn Độ Dương (IOTWMS) tổ chức, thuộc giai đoạn 3 của dự án "Tăng cường hệ thống cảnh báo sớm sóng thần tại khu vực Bắc Tây Ấn Độ Dương thông qua hợp tác khu vực", do Ủy ban Kinh tế và Xã hội Liên Hợp Quốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (UNESCAP) tài trợ.