Là Giám đốc điều hành (CEO) của Immunai, một công ty công nghệ sinh học đang tăng trưởng nhanh, nhà toán học Noam Solomon cùng đội ngũ các chuyên gia công nghệ và nhà khoa học trải rộng từ New York (Mỹ), châu Âu đến Tel Aviv đang sử dụng AI để hiểu sâu hơn cách thức vận hành của hệ miễn dịch. Những nghiên cứu này hiện đã hỗ trợ các tập đoàn dược phẩm hàng đầu thế giới như AstraZeneca, Bristol Myers Squibb, Pfizer và Teva trong việc xác định các mục tiêu điều trị mới, thiết kế thử nghiệm lâm sàng hiệu quả hơn và quan trọng nhất là dự đoán chính xác nhóm bệnh nhân hưởng lợi tối ưu từ từng loại thuốc.
Nhà toán học Solomon chia sẻ: “Nếu ChatGPT hay Claude đang mở khóa trí tuệ hội thoại, thì chúng tôi đang mở khóa trí tuệ miễn dịch". Ông nhấn mạnh rằng ChatGPT – dù đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống – mới chỉ là “phần nổi của tảng băng”.
Theo ông Solomon, AI hiện nay vừa bị thổi phồng quá mức, vừa bị đánh giá thấp. Ông cho biết hiếm có công ty nào không tuyên bố đang làm điều gì đó với AI, nhưng chỉ một số ít doanh nghiệp thực sự áp dụng đúng công nghệ, đúng dữ liệu và đúng cách tiếp cận – và chính những đơn vị này mới nắm giữ tiềm năng to lớn cho tương lai của thế giới.
Trong lĩnh vực miễn dịch học, ông Solomon tin rằng AI có thể giúp trả lời những câu hỏi kéo dài hàng thập kỷ xoay quanh các căn bệnh nguy hiểm như ung thư hay các bệnh tự miễn, đồng thời mở ra các hướng điều trị hoàn toàn mới.
Theo nhà toán học này, việc lập bản đồ toàn diện hệ miễn dịch có thể mất từ 10 đến 15 năm. Đến nay, công ty Immunai đã thu thập được 40.000 mẫu bệnh phẩm từ bệnh nhân mắc nhiều loại bệnh khác nhau, với quy mô tăng gấp đôi mỗi năm. Dữ liệu bao gồm các bệnh ung thư cũng như các bệnh viêm và tự miễn như viêm ruột mạn tính từng vùng (Crohn), viêm loét đại tràng, viêm da cơ địa, viêm khớp và lupus (một bệnh tự miễn dịch mạn tính).
Nhờ công nghệ giải trình tự đơn bào ứng dụng AI, chỉ từ một giọt máu, các nhà khoa học có thể phân tích hàng nghìn tế bào miễn dịch, từ đó xây dựng các bản đồ tính toán quy mô lớn về cách hệ miễn dịch phản ứng trước, trong và sau điều trị.
Ông Solomon cho biết: “Chỉ từ một lần lấy máu, chúng tôi thu được hàng trăm triệu chỉ số đo lường. Khi đưa tất cả vào các hệ thống AI tiên tiến, chúng tôi bắt đầu nhận diện được các mô hình: những trường hợp đáp ứng điều trị, những trường hợp không, cũng như nhóm có nguy cơ gặp tác dụng phụ nghiêm trọng và quan trọng hơn là nguyên nhân vì sao".
Cách tiếp cận này đã mang lại thành công đáng kể. Kể từ năm 2018, Immunai đã huy động được 270 triệu USD vốn đầu tư và thiết lập quan hệ đối tác với nhiều “ông lớn” trong ngành dược. Tháng 10/2024, công ty công bố hợp tác nghiên cứu trị giá 85 triệu USD với AstraZeneca, nhằm xác định các mục tiêu sinh học cho việc phát triển thuốc điều trị bệnh viêm ruột (IBD). Trước đó, năm 2024, AstraZeneca cũng đã đầu tư khoảng 18 triệu USD để sử dụng nền tảng AI của Immunai trong các thử nghiệm lâm sàng ung thư.
