Tôi sinh ra ở vùng đất này, từ nhỏ đã quen với những trận lụt nước bạc bùn non từ thượng nguồn kéo vào tận giường ngủ. Theo kinh nghiệm dân gian truyền đời, bà nội tôi thường đọc câu ca truyền miệng: “Ông tha mà bà chẳng tha, bà làm trận lụt hăm ba tháng mười”, sau ngày 23 tháng 10 âm lịch, tiết trời mới hiền hòa trở lại với người dân nơi đây.
Sau ngày này, được “ông, bà tha”, người dân quê mới thở phào xua bớt nỗi lo trong lòng, những nếp nhăn trên mặt cũng giãn ra. Năm nay nhuận hai tháng 6 âm lịch, cái mốc “23 tháng 10” như dài hơn với những trận bão lũ thổi qua bao mái nhà có những phận người nhỏ bé bên trong. Dù luôn sẵn sàng đón nhận những quy luật tự nhiên không thể tránh nhưng không ai ngờ rằng trận lũ vừa qua lại tàn khốc đến vậy.
 |
Chị Trần Thị Kim Cúc đại diện nhóm thiện nguyện đến từ TPHCM trao tiền hỗ trợ cho người vợ có chồng bị nước cuốn bỏ lại người vợ và hai con nhỏ ở thôn Phú Lương, xã Hòa Tân Đông (cũ0 |
Hôm qua 24/11, nhiều nhóm bạn của tôi đã đến Phú Yên, đem theo những món quà được bạn bè, người thân gửi cho chúng tôi đem theo chia sẻ khó khăn của người dân vùng lũ. Trên khắp các ngả đường, những chuyến xe cứu trợ từ khắp mọi miền tổ quốc đã đến. Ở những điểm công cộng, bộ đội, công an đang giúp dọn rác và bùn non trên đường, trường học, bệnh viện… Không khí nhộn nhịp, khẩn trương để đưa cuộc sống làng quê trở lại yên bình như tên gọi của vùng đất này mà người xưa đã đặt.
Chúng tôi chọn cách đến những gia đình bị thiệt hại nặng nhất, có người mất trong lũ, nhà sập, già yếu neo đơn, tàn tật… ở trong những ngõ nhỏ quanh co heo hút nhất. Tại thôn Phú Lương, xã Hòa Tân Đông (cũ), chúng tôi liên hệ trước với anh Nguyễn Thành Lý nhờ chỉ giúp những cảnh đời như thế.
 |
Chị Trần Thị Kim Cúc đại diện nhóm thiện nguyện đến từ TPHCM trao tiền hỗ trợ gia đình bị sập nhà ở thôn Phú Lương, xã Hòa Tân Đông (cũ) |
Anh Lý đưa chúng tôi đến nhà có cụ bà mất trong đợt lũ. Nhà cụ có hai mẹ con, cụ bà lớn tuổi và người con trai tàn tật nương tựa nhau sống trong sự đùm bọc xóm làng. Lũ lên nhanh, hai mẹ con cụ không thể di chuyển đến nơi cao. Anh Lý vượt dòng nước xiết đến đưa hai mẹ con cụ lên nơi khô ráo, nhưng quá lạnh do ngâm trong nước bạc, cụ đã không qua khỏi.
Trong thôn Phú Lương, nhà anh Lý thuộc hàng khá giả nhất, xây được hai tầng lầu từ nghề trồng và mua bán cây cảnh. Ngôi nhà này được anh Lý làm nơi tránh nước cho nhiều người trong xóm không có điều kiện xây được nhà lầu như anh.
Những nơi anh Lý đưa chúng tôi đến, dường như gia đình nào cũng có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Ám ảnh với tôi nhất khi đến một gia đình đang cúng thất cho người thân. Người mất trong lũ là lao động chính, nhà nghèo được tặng hai con bò. Khi cơn lũ đang về, người đàn ông này đã liều mình ra cồn cỏ trên sông để giữ bò và bị nước cuốn bỏ lại người vợ và hai con nhỏ. Có thể bạn sẽ hỏi tại sao biết nước lũ đang về còn đi giữ bò để thiệt mạng? Xin thưa, với nhiều gia đình thôn quê, hai con bò hay vài con gà, con heo… là tài sản rất lớn, họ không thể không canh giữ.
 |
| Chị Trần Thị Kim Cúc đại diện nhóm thiện nguyện đến từ TPHCM trao tiền hỗ trợ cho người già neo đơn ở thôn Minh Đức, xã Hòa Kiến (cũ) |
Tối cùng ngày, tôi nhờ một bạn văn chở đi thăm một bạn viết khác sống ở một xã thuần nông mà tôi biết gia cảnh rất khó khăn và neo đơn, lại đang bị mất việc sau sáp nhập tỉnh. Dự trù kinh phí hỗ trợ bạn đã sẵn nhưng sau khi trò chuyện tôi đã gửi thêm bạn trị giá một tấn… thóc.
Sau lũ nước rút, ngày nào bạn tôi cũng dầm mưa để cùng mẹ già phơi lúa. Nhà bạn có 2,5 sào ruộng, mẹ bạn thuê thêm 2,5 sào nữa để trồng lúa hai vụ. Mỗi vụ sau khi trừ các chi phí, nhà bạn lời được một tấn lúa. Nhưng trận lũ đã cướp đi công sức của mẹ bạn, bà tiếc của vẫn đem lúa đã bị ngâm trong nước bạc ra phơi với hy vọng cứu vớt được chút công sức của mình. Nước bạc là thứ nước chảy về từ thượng nguồn kéo theo rều rác và bùn non. Nước này rất độc, đàn bà có chửa mà lội trong nước bạc thì khả năng sẩy thai rất cao. Tôi hỏi bạn một tấn lúa nhiêu tiền? Bạn nói 7 triệu đồng, mẹ bạn tiếc của không đêm nào ngủ được, sáng ra đã lo phơi lúa dù trời vẫn ít nắng nhiều mưa.
 |
Phơi lúa trong mưa, hình ảnh thấy được ở khắp các nẻo đường quê Phú Yên (cũ) |
Tôi gửi “một tấn lúa” nói bạn đưa cho bà cụ. Muốn gửi cho bạn nhiều hơn nhưng trên các đường làng ở Phú Yên lúc này những hạt lúa đã bắt đầu nảy mầm vẫn được người dân đem ra phơi như phơi một niềm hy vọng. Và những tấm lòng của đồng bào từ khắp mọi miền đang dồn về Phú Yên mang đến niềm hy vọng ấy. Hy vọng ngày mai trời sẽ xanh trong, yên bình đến với những cánh đồng trù phú và những phận người lam lũ, hiền lành như hạt lúa nhiều đời nay.
