Chuyển đổi xanh: cấp thiết nhưng còn nhiều khó khăn
Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh, thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Xây dựng đã ban hành nhiều chính sách, văn bản quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển, khuyến khích sản xuất, sử dụng vật liệu xây không nung, vật liệu tái chế, vật liệu tiết kiệm năng lượng, vật liệu phát thải thấp và các sản phẩm vật liệu xây dựng thân thiện môi trường…
Nhiều sản phẩm vật liệu xây dựng trong nước đã từng bước tiếp cận các hệ thống chứng nhận xanh, chứng nhận môi trường và các yêu cầu kỹ thuật cao của thị trường trong nước, khu vực và quốc tế.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi xanh của ngành vật liệu xây dựng vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, thách thức...
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia tạo ra một định hướng rất quan trọng để ngành vật liệu xây dựng phát triển theo chiều sâu hơn, hiện đại hơn, xanh hơn.
Cùng với đó, Chiến lược phát triển vật liệu xây dựng Việt Nam thời kỳ 2021-2030, định hướng đến năm 2050, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1266/QĐ-TTg, là nền tảng định hướng dài hạn để ngành vật liệu xây dựng chuyển từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ, chất lượng và hiệu quả tài nguyên.
 |
Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh chia sẻ tại hội thảo. |
Đặc biệt, Chỉ thị số 03-CT/TW, ngày 3/2/2026 của Ban Bí thư đã đặt ra các yêu cầu cụ thể đối với công tác quản lý, phát triển vật liệu xây dựng trong giai đoạn mới.
Trên cơ sở đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 527/QĐ-TTg ngày 31/3/2026 về Kế hoạch triển khai Chỉ thị số 03-CT/TW, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phát triển ngành vật liệu xây dựng theo hướng bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh, kiểm soát chặt thị trường, đẩy mạnh chuyển đổi xanh, đổi mới công nghệ, minh bạch cung - cầu và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong khai thác, sản xuất vật liệu xây dựng.
Hiện nay, Bộ Xây dựng đang tiếp tục hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật liên quan để cụ thể hóa các định hướng nêu trên, bao gồm Nghị định quản lý Vật liệu xây dựng thay thế Nghị định số 09/2021/NĐ-CP; Thông tư quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng thay thế cho Thông tư số 10/2024/TT-BXD.
Điểm đáng chú ý trong dự thảo Nghị định nói trên là định hướng xây dựng khung quản lý, phát triển vật liệu xây dựng theo hướng gắn với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, tiết kiệm tài nguyên, năng lượng, giảm phát thải và nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nhận định: Quá trình chuyển đổi xanh của ngành Xây dựng nói chung, lĩnh vực vật liệu xây dựng nói riêng, chắc chắn sẽ còn nhiều việc phải làm.
Đây không phải nhiệm vụ của riêng cơ quan quản lý Nhà nước, cũng không chỉ là bài toán của riêng doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng. Đó là quá trình đòi hỏi sự đồng hành và phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà đầu tư, đơn vị thiết kế, đơn vị thi công, các hiệp hội nghề nghiệp và cả người tiêu dùng trong việc hoàn thiện thể chế, phát triển công nghệ, xây dựng thị trường, thay đổi thói quen tiêu dùng và thúc đẩy sử dụng vật liệu xanh trong thực tiễn.
 |
Hội thảo “Vật liệu xây dựng xanh - xu thế phát triển bền vững” do Báo Xây dựng tổ chức ngày 05/05/2026 tại Hà Nội thu hút đông đảo sự quan tâm của giới chuyên môn và báo chí. |
 |
Hoàn thiện chính sách pháp luật, làm rõ nhiều vấn đề từ thực tiễn
Trong phiên thảo luận với chủ đề “Vật liệu xây dựng xanh - xu thế tất yếu trong bối cảnh phát triển mới” các chuyên gia đã tập trung làm rõ vai trò của vật liệu xây dựng xanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; đồng thời trao đổi các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả quản lý Nhà nước, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, cũng như các cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển vật liệu xanh.
 |
Toàn cảnh phiên thảo luận. |
Các chuyên gia cũng cho rằng cần khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, đổi mới công nghệ, phát triển các loại vật liệu mới, vật liệu tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường; thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngành vật liệu xây dựng.
 |
Ông Lê Văn Kế chia sẻ tại phiên thảo luận. |
“Tôi cho rằng, các chính sách mới đã phát đi tín hiệu tích cực bước đầu trên cả ba phương diện. Vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện cần có trọng tâm, trọng điểm để phát huy hiệu quả”, ông Lê Văn Kế, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng nhận định.
Cũng theo ông Kế và nhiều chuyên gia, hoàn thiện chính sách pháp luật về vật liệu xây dựng là nhiệm vụ quan trọng để ngành phát triển bền vững và hội nhập quốc tế; tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và phục vụ hiệu quả hơn các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước.
“Từ nay đến năm 2030 và xa hơn là đến năm 2045, ngành vật liệu xây dựng phải chuyển mình từ một ngành sản xuất truyền thống sang một ngành sản xuất hiện đại, xanh, thông minh, có năng lực cạnh tranh cao, có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
Để làm được điều đó, điều kiện tiên quyết là tiếp tục thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng, chính sách của Nhà nước; đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, xây dựng môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng vẫn siết chặt kỷ cương, kỷ luật trong quản lý tài nguyên, môi trường, chất lượng và thị trường, sản phẩm”, ông Kế nhấn mạnh.
