Quốc lộ 12A là tuyến giao thông huyết mạch kết nối các khu vực khai thác khoáng sản, nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng với cảng biển, khu công nghiệp và Cửa khẩu quốc tế Cha Lo. Mỗi ngày, hàng trăm lượt xe đầu kéo, xe ben vận chuyển vật liệu xây dựng lưu thông trên tuyến, đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, cùng với lưu lượng phương tiện lớn, tình trạng bốc xếp hàng hóa không đúng quy định, nhất là chất hàng cao vượt thành thùng hoặc che chắn không bảo đảm, vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông và ảnh hưởng đến môi trường.
Theo phản ánh của người dân sinh sống dọc Quốc lộ 12A, xe chở vật liệu xây dựng hoạt động với tần suất lớn diễn ra thường xuyên. Nhiều phương tiện được cho là chất hàng vượt thành thùng, có dấu hiệu quá tải, để đất, đá rơi vãi hoặc kéo bùn đất ra mặt đường, gây bụi, ảnh hưởng đến việc đi lại và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông.
Để làm rõ những phản ánh này, chiều 15/7, phóng viên có mặt tại một số mỏ khai thác vật liệu xây dựng dọc tuyến Quốc lộ 12A. Thực tế ghi nhận cho thấy nhiều xe đầu kéo, xe ben chở đá và đất được bốc xếp hàng hóa cao vượt thành thùng trước khi lưu thông trên đường.
 |
Xe đầu kéo biển kiểm soát 73F-004.47 kéo theo sơ mi rơ moóc 73RM-000.36 bốc hàng vượt quá chiều cao thành thùng. (Ảnh: Hoàng Anh) |
 |
Xe đầu kéo mang biển kiểm soát 73H-002.57 kéo theo sơ mi rơ moóc 73RM-010.28 bốc đá bột cao vượt thành thùng. (Ảnh; Hoàng Anh) |
Khoảng 14 giờ 43 phút, tại mỏ đá Đức Hóa, hoạt động bốc xếp diễn ra liên tục. Tại khu vực bốc đá xây dựng, xe đầu kéo biển kiểm soát 73F-004.47 kéo theo sơ mi rơ moóc 73RM-000.36 được xe xúc lật nhiều lần đưa đá lên thùng hàng. Sau nhiều gầu xúc, lượng đá được chất đầy, vun cao vượt mép thành thùng. Ngay bên cạnh, xe đầu kéo biển kiểm soát 73H-002.57 kéo theo sơ mi rơ moóc 73RM-010.28 cũng được một xe xúc lật khác bốc đá bột lên thành thùng với khối lượng lớn, phần vật liệu nhô cao hơn thành thùng xe. Sau khi hoàn tất việc bốc xếp, cả hai phương tiện được phủ bạt, đi qua trạm cân của mỏ rồi lưu thông ra Quốc lộ 12A. Từ đây các phương tiện di chuyển về hướng phường Ba Đồn.
Chỉ hơn 10 phút sau, khoảng 14 giờ 55 phút, xe đầu kéo biển kiểm soát 73H-031.27 kéo theo sơ mi rơ moóc 73R-007.61 tiếp tục được bốc đá lên thùng hàng. Qua nhiều lần xúc, lượng đá được chất cao vượt thành thùng, tạo thành khối nhô lên như hình chóp. Khi phương tiện rời mỏ và lưu thông trên Quốc lộ 12A, phóng viên ghi nhận nhiều viên đá rơi từ thùng xe xuống mặt đường. Những viên đá tuy không lớn nhưng đủ tạo ra nguy cơ mất an toàn đối với các phương tiện, đặc biệt là xe mô tô, xe gắn máy lưu thông phía sau.
Đến khoảng 15 giờ 15 phút, xe đầu kéo biển kiểm soát 73C-108.91 kéo theo sơ mi rơ moóc 73RM-003.31 được bốc đá bột. Chỉ sau ít phút, lượng vật liệu tiếp tục được chất cao vượt thành thùng trước khi phương tiện phủ bạt và lưu thông trên Quốc lộ 12A.
Không chỉ tại mỏ đá Đức Hóa, từ 16 giờ đến 17 giờ cùng ngày, tại khu vực san lấp phía trước Ban Chỉ huy Quân sự xã Tuyên Phú, phóng viên tiếp tục ghi nhận nhiều xe ô tô tải mang biển kiểm soát 73A-398.62, 73C-170.24, 73C-109.59, 73C-170.28 và 73C-178.81 liên tục vận chuyển đất từ khu vực gần cầu Chợ Gát đến điểm san lấp mặt bằng.
Quá trình ghi nhận cho thấy một số phương tiện che chắn hàng hóa còn sơ sài. Đất bám trên bánh xe và rơi xuống mặt đường trong quá trình di chuyển, tạo thành những vệt đất kéo dài, phát tán bụi, ảnh hưởng đến môi trường và an toàn giao thông. Khi các xe mở bạt để đổ hàng, nhiều phương tiện được ghi nhận chở đất cao vượt thành thùng, phần đất nhô cao khỏi mép thùng khoảng 15–30 cm.
Đáng chú ý, trong suốt thời gian tác nghiệp tại các địa điểm nêu trên, phóng viên chưa ghi nhận sự hiện diện của lực lượng chức năng làm nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát trên tuyến.
 |
Xe tải mang biển kiểm soát 73C-178.81 bốc đất cao vượt thành thùng trước. (Ảnh: Hoàng Anh) |
 |
Xe ô tô tải biển kiểm soát 73A-398.62 chở đất cao vượt quá thành thùng. (Ảnh: Hoàng Anh) |
Bên cạnh những tồn tại nêu trên, phóng viên ghi nhận các đơn vị khai thác đã triển khai một số biện pháp nhằm hạn chế bụi, đất, đá rơi vãi trong quá trình vận chuyển. Tại mỏ đá Đức Hóa, đơn vị bố trí xe tưới nước để giảm bụi, đồng thời phân công một nhân viên quét dọn khu vực lối ra, vào mỏ. Tại khu vực mỏ đất, có bố trí một nhân viên hướng dẫn phương tiện ra, vào nhằm bảo đảm an toàn giao thông và có tưới nước ở lối ra vào để giảm thiểu bụi. Tuy nhiên, do thời tiết nắng nóng, nước tưới nhanh bốc hơi nên bụi vẫn phát sinh trong quá trình xe lưu thông.
Thời gian qua, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Quảng Trị đã nhiều lần tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Đồng thời, cho lái xe, chủ phương tiện và doanh nghiệp vận tải ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định về tải trọng, kích thước xếp hàng, che chắn hàng hóa và không để vật liệu rơi vãi trong quá trình vận chuyển.
Tuy nhiên, những gì phóng viên ghi nhận tại hiện trường cho thấy vẫn còn những trường hợp chưa thực hiện nghiêm các quy định cũng như các cam kết đã ký. Điều đó cho thấy việc bảo đảm an toàn không thể chỉ dừng lại ở khâu tuyên truyền hay xử lý trên đường mà cần được thực hiện ngay từ nơi xuất phát của hàng hóa.
 |
Đất, bụi phát sinh tại lối ra vào khu vực khai thác đất trên tuyến Quốc lộ 12A. (Ảnh: Hoàng Anh) |
Thực tế ghi nhận cho thấy, tình trạng xe chở vật liệu được bốc xếp cao vượt thành thùng, có dấu hiệu quá tải, để vật liệu rơi vãi hoặc kéo đất ra mặt đường không chỉ làm mất mỹ quan, gây ô nhiễm môi trường mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông. Với người điều khiển xe mô tô, chỉ một viên đá hoặc lớp đất bùn trên mặt đường cũng có thể trở thành nguyên nhân dẫn đến những sự cố đáng tiếc. Bên cạnh đó, mật độ lớn của các phương tiện tải trọng nặng lưu thông thường xuyên cũng tạo áp lực không nhỏ lên kết cấu hạ tầng giao thông của Quốc lộ 12A.
Thực tế cho thấy, bảo đảm an toàn trong hoạt động vận chuyển vật liệu xây dựng không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà còn thể hiện văn hóa doanh nghiệp và văn hóa giao thông của từng đơn vị, cá nhân tham gia vận tải. Một doanh nghiệp khai thác, chế biến vật liệu xây dựng có trách nhiệm không chỉ quan tâm đến sản lượng, doanh thu mà còn phải đặt yếu tố an toàn giao thông, bảo vệ môi trường và trách nhiệm với cộng đồng trong quá trình hoạt động.
Văn hóa doanh nghiệp được thể hiện ngay từ những khâu đầu tiên như bốc xếp hàng hóa, kiểm soát kích thước xếp hàng, che chắn phương tiện trước khi rời mỏ và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình vận chuyển. Khi một phương tiện được phép rời nơi xuất hàng với vật liệu chất cao vượt thành thùng, nguy cơ mất an toàn không chỉ đến từ người điều khiển phương tiện mà còn bắt nguồn từ sự thiếu chặt chẽ trong công tác quản lý tại nơi bốc xếp.
 |
Bụi bay mù trời tại lối ra vào mỏ đá Đức Hoá trên tuyến Quốc lộ 12A. (Ảnh: Hoàng Anh) |
Cùng với trách nhiệm của doanh nghiệp, người điều khiển phương tiện cũng cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, xem việc bảo đảm an toàn cho bản thân và những người cùng tham gia giao thông là trách nhiệm nghề nghiệp. Việc tuân thủ quy định về tải trọng, kích thước xếp hàng, che chắn hàng hóa và không để vật liệu rơi vãi không chỉ là nghĩa vụ bắt buộc mà còn là biểu hiện của văn hóa giao thông.
Xây dựng văn hóa giao thông trong hoạt động vận tải vật liệu xây dựng không thể chỉ dừng lại ở những bản cam kết hay các đợt tuyên truyền, mà cần trở thành nguyên tắc được thực hiện thường xuyên trong mỗi doanh nghiệp, mỗi chuyến xe. Khi trách nhiệm được bắt đầu từ nơi xuất hàng, những nguy cơ mất an toàn trên đường sẽ được hạn chế ngay từ gốc.
