Theo Báo cáo về việc xác nhận tư cách đại biểu Quốc hội khóa XVI của Hội đồng Bầu cử quốc gia, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI đã được tiến hành theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín; bảo đảm yêu cầu dân chủ, đúng pháp luật. Việc hiệp thương, lựa chọn, giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI được tổ chức công khai, dân chủ, đúng pháp luật; các bước lập danh sách, công bố danh sách cử tri, danh sách những người ứng cử được tiến hành đúng quy trình, thời gian theo quy định của Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND.
Cử tri cả nước bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI tại 182 đơn vị bầu cử theo đúng nguyên tắc xác định người trúng cử được quy định tại Điều 78 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND.
Sau khi xin ý kiến bằng văn bản và biểu quyết bằng phiếu, với sự thống nhất cao, tất cả các thành viên Hội đồng Bầu cử quốc gia đã biểu quyết nhất trí thông qua Nghị quyết xác nhận 500 người trúng cử đủ tư cách đại biểu Quốc hội khóa XVI. Ngày 27/3/2026, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã ban hành Nghị quyết số 238/NQ-HĐBCQG về việc xác nhận đủ tư cách đại biểu Quốc hội khóa XVI.
Tăng đại biểu chuyên trách, giảm kiêm nhiệm
Kết quả cho thấy, cơ cấu đại biểu tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tăng đại biểu chuyên trách, giảm kiêm nhiệm; tỷ lệ đại biểu chuyên trách đạt 40%, cao nhất từ trước đến nay (nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, tỷ lệ này đạt 38,6%). Đặc biệt, lần đầu tiên trong Quốc hội có đại diện dân tộc Ơ Đu; tỷ lệ đại biểu nữ duy trì ở mức cao (30%), thể hiện bước tiến về bình đẳng giới và tính đại diện.
Có thể thấy, điểm sáng nổi bật nhất trong kết quả cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là trình độ học vấn của các đại biểu. Trong số 500 đại biểu Quốc hội trúng cử, có tới 418 đại biểu trình độ Thạc sĩ và Tiến sĩ. Nếu ở Quốc hội khóa XV, tỷ lệ này đã ở mức rất cao (78,5%), bước sang khóa XVI, con số này tăng lên 83,6%.
Tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm nhiệt liệt chúc mừng kết quả rất tốt đẹp của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Gửi lời chúc mừng các đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp đã được cử tri cả nước tín nhiệm lựa chọn, Tổng Bí thư khẳng định, đó là niềm vinh dự lớn lao, nhưng đồng thời cũng là trách nhiệm rất lớn trước Đảng, trước nhân dân và trước tương lai của đất nước.
Trước đó, trong bài viết “Ngày hội non sông và trọng trách trước Nhân dân”, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: Mỗi lá phiếu của cử tri không chỉ thể hiện quyền làm chủ của người dân, mà còn gửi gắm niềm tin và kỳ vọng vào tương lai tươi đẹp của đất nước, đồng thời khẳng định bản chất Nhà nước ta – "Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân".
Nhiệm kỳ mới 2026-2031 mở ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển quan trọng, với thời cơ và thách thức đan xen. Đại hội XIV của Đảng đã xác định các mục tiêu chiến lược cho đất nước, trong đó có quyết tâm đưa Việt Nam thành nước phát triển có thu nhập cao vào 2045. Để hiện thực hóa khát vọng đó, Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ mới phải nỗ lực đổi mới, sáng tạo mạnh mẽ trong mọi hoạt động. Các đại biểu cần bám sát thực tiễn sôi động của công cuộc đổi mới, tích cực đóng góp trí tuệ trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường hiệu quả giám sát tối cao và quyết định đúng đắn những vấn đề quan trọng về kinh tế-xã hội, ngân sách, quốc phòng, đối ngoại… trước yêu cầu mới.
Tổng Bí thư nhấn mạnh, phải tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của từng đại biểu Quốc hội, đặc biệt là đại biểu chuyên trách; củng cố, phát huy mạnh hơn nữa vai trò của các Đoàn đại biểu Quốc hội để thật sự là cầu nối chặt chẽ giữa Quốc hội với cử tri và nhân dân; làm sao để mỗi đại biểu vừa có bản lĩnh chính trị, vừa có trình độ chuyên môn, vừa có năng lực phản biện, vừa có khả năng truyền tải trung thực tiếng nói của nhân dân đến nghị trường.
Nâng cao năng lực, kỹ năng hoạt động cho các đại biểu
Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định xây dựng đồng bộ thể chế phát triển là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của nhiệm kỳ. Vì vậy, khối lượng công việc của các đại biểu nhân dân trong thời gian tới là rất lớn.
Để Quốc hội hoạt động ngày càng hiệu lực, hiệu quả, các nhiệm kỳ qua, cùng với việc không ngừng đổi mới tổ chức, hoạt động, Quốc hội luôn dành rất quan tâm đến việc nâng cao năng lực, kỹ năng hoạt động cho các đại biểu, nhất là đại biểu mới trúng cử lần đầu. Yêu cầu về tăng chất lượng đại biểu cũng đã được nhấn mạnh trong Chỉ thị số 46-CT/TW ngày 16/5/2025 của Bộ Chính trị về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Với việc 100% đại biểu dự kiến hoạt động chuyên trách trúng cử, có thể khẳng định đây chính là "đòn bẩy" quan trọng để chuyên nghiệp hóa hoạt động nghị trường, nâng cao chất lượng lập pháp và đáp ứng kỳ vọng về những quyết sách đột phá trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.
Tại họp báo công bố Nghị quyết của Hội đồng Bầu cử quốc gia về kết quả bầu cử và danh sách những người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI do Hội đồng Bầu cử quốc gia tổ chức vào 21/3, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội Nguyễn Hữu Đông bày tỏ kỳ vọng: “Với nền tảng trình độ chuyên môn cao như hiện nay, chúng tôi kỳ vọng các đại biểu trẻ sẽ sớm tiếp cận và bắt nhịp với môi trường nghị trường để cống hiến cho đất nước. Qua đó, đóng góp hiệu quả vào công tác xây dựng pháp luật, tham gia quyết định các vấn đề quan trọng của quốc gia và thực hiện nghiêm túc những lời hứa của mình trước cử tri”.
Còn theo bà Tạ Thị Yên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, để các đại biểu Quốc hội nhanh chóng bắt nhịp, bước vào nhiệm kỳ mới, các cơ quan của Quốc hội và Hội đồng nhân dân sẽ tổ chức các hội nghị, lớp bồi dưỡng, tập huấn về kỹ năng lập pháp, giám sát các vấn đề quan trọng cũng như kỹ năng tiếp xúc cử tri và xử lý kiến nghị. Bên cạnh đó, các cơ quan của Quốc hội, Hội đồng nhân dân, cơ quan liên quan sẽ cung cấp tài liệu, thông tin và điều kiện bảo đảm để các đại biểu thực hiện tốt nhiệm vụ, tạo điều kiện để các đại biểu sớm thích ứng và phát huy năng lực, thực hiện tốt hơn vai trò, trách nhiệm trước cử tri và nhân dân.
Thông qua các hoạt động tập huấn, trao đổi kinh nghiệm góp phần bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng hoạt động, hỗ trợ đại biểu Quốc hội nâng cao năng lực hoạt động nghị trường, từ đó phát huy được sở trường, thế mạnh của mỗi đại biểu Quốc hội, tạo điều kiện cho đại biểu Quốc hội mới trúng cử lần đầu bắt nhịp được ngay với hoạt động của Quốc hội.
Tại Phiên họp thứ 5 của Hội đồng Bầu cử quốc gia diễn ra chiều 21/3 vừa qua, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia nhấn mạnh: Đại biểu dân cử phải làm tròn sứ mệnh, làm tròn lời hứa trước cử tri và nhân dân.
Ngay trong phiên khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, đất nước ta đang đứng trước thời điểm lịch sử có ý nghĩa bước ngoặt, trách nhiệm đặt lên vai Quốc hội và từng đại biểu Quốc hội là hết sức nặng nề nhưng cũng vô cùng vẻ vang.
Chủ tịch Quốc hội khẳng định: Đảng và nhân dân kỳ vọng các đại biểu Quốc hội tiếp tục là những đại diện tiêu biểu về trí tuệ, bản lĩnh, đạo đức và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, tiếp nối xứng đáng truyền thống vẻ vang 80 năm của Quốc hội Việt Nam.
