Thành phố Gurugram, nằm ở ngoại ô thủ đô New Delhi của Ấn Độ, là thành phố ô nhiễm nhất thế giới, theo tổ chức Hòa bình xanh và trang web xếp hạng chất lượng không khí AirVisual.
Cụ thể, Gururam có chỉ số chất lượng không khí trung bình (AQI) là 135,8 vào năm 2018 - cao gấp 3 lần so với mức mà Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) coi là lành mạnh.
Trong hai tháng năm ngoái, AQI tại Gurugram - được đo bằng hàm lượng tiêu chuẩn của các hạt trôi nổi trong 1m3 không khí, hay còn được gọi là bụi PM 2.5 - đã ở mức trên 200. EPA đánh giá chỉ số này là "rất không lành mạnh" và cảnh báo rằng "mọi người có thể gặp phải tình trạng sức khỏe nghiêm trọng" nếu tiếp xúc với không khí bên ngoài.
Theo báo cáo, ô nhiễm không khí sẽ gây ra khoảng 7 triệu ca tử vong sớm trên toàn cầu vào năm tới và có tác động kinh tế lớn.
"Ô nhiễm không khí đánh cắp sinh kế và tương lai của chúng ta", ông Yeb Sano - giám đốc điều hành của tổ chức Hòa bình xanh Đông Nam Á nói. "Ngoài việc ảnh hưởng tới tính mạng, ước tính chi phí giảm thiểu lao động toàn cầu là 225 tỷ USD và hàng nghìn tỷ phải chi cho lĩnh vực y tế. Điều này có tác động rất lớn, đến sức khỏe và ví tiền của chúng ta".
Vấn đề này biểu hiện đặc biệt rõ rệt ở các nước trong khu vực Nam Á. Đã có 18 trong tổng số 20 thành phố ô nhiễm nhất thế giới nằm ở Ấn Độ, Pakistan hoặc Bangladesh, bao gồm các đô thị lớn như Lahore, Delhi và Dhaka, lần lượt xếp thứ 10, 11 và 17 vào năm ngoái.
BIến đổi khí hậu "đang làm cho tác động của ô nhiễm không khí trở nên tồi tệ hơn bằng cách gây biến đổi khí quyển và khuếch đại các đám cháy rừng", báo cáo cho biết, trong khi lưu ý rằng việc lạm dụng nguyên liệu hóa thạch cũng là tác nhân gây ô nhiễm.
"Những gì chúng ta cần thấy là các nhà lãnh đạo phải suy nghĩ nghiêm túc về sức khỏe và khí hậu bằng cách xem xét chuyển đổi các dạng nguyên liệu hóa thạch trong khi cho chúng ta biết rõ mức độ chất lượng không khí xung quanh, để có thể thực hiện các giải pháp nhằm xử lý cuộc khủng hoảng sức khỏa và khí hậu này".
Ngoài gây ảnh hưởng nặng nền tới các nước Nam Á và cả Trung Quốc, ô nhiễm không khí đang dần trở thành vấn nạn toàn cầu.
Trong số 3.000 thành phố được đo lường trong báo cáo, đã có 64% vượt quá các hướng dẫn phơi nhiễm hàng năm của Tổ chức Y tế Thế giới đối với bụi PM 2.5.
PM2.5 bao gồm các chất gây ô nhiễm như sulfate, nitrat và carbon đen, có thể chui sâu vào phổi và hệ thống tim mạch con người. Tiếp xúc lâu với các hạt này có thể gây rối loạn tim-phổi và có thể làm giảm chức năng nhận thức và miễn dịch.
Mỗi thành phố được đưa vào báo cáo ở Trung Đông và Châu Phi đều vượt quá hướng dẫn của WHO về PM2.5, cũng như 99% các thành phố ở Nam Á, 95% ở Đông Nam Á và 89% ở Đông Á.
Một điểm sáng hiếm hoi mà bản báo cáo chỉ ra rằng nồng độ chất ô nhiễm trung bình của Trung Quốc đã giảm 12% từ năm 2017 đến 2018, trong khi thủ đô Bắc Kinh đã "thoát" khỏi top 100 thành phố ô nhiễm nhất sau những nỗ lực để kiểm soát ô nhiễm không khí.
Thành phố ô nhiễm nhất Trung Quốc năm 2018 là Hòa Điền ở khu vực Tân Cương., trong khi đó thành phố Bảo Định (tỉnh Hà Bắc), từng được xếp hạng trong số những nơi tồi tệ nhất trong cả nước, hiện ở vị trí 33. Trước đó vào năm 2015, người dân cho biết họ thường không thể nhìn thấy các tòa nhà lân cận vì có rất nhiều khói bao vây thành phố.
Tuy nhiên, trong khi Trung Quốc đã có sự cải thiện, nhiều quốc gia láng giềng đang phải hứng chịu hậu quả của ô nhiễm không khí, bao gồm Indonesia, Hàn Quốc, Việt Nam và Thái Lan.
Vào tháng 1, các nhà chức trách ở Bangkok đã triển khai các máy bay có khả năng tạo mưa đặc biệt nhằm làm giảm tình trạng ô nhiễm không khí dai dẳng ở thủ đô Thái Lan. Trong cùng tháng đó, các thành phố trên khắp Hàn Quốc, Trung Quốc và Ấn Độ đã bị bao phủ bởi khói bụi do tình trạng đốt nhiên liệu hóa thạch để sưởi ấm.
