Bão tuyết lịch sử tại Mỹ: Cú sốc toàn diện từ kinh tế đến hạ tầng

Một trận bão tuyết mùa Đông quy mô lịch sử, được xem là nguy hiểm nhất trong gần 10 năm qua, đang càn quét hơn 40 bang của Mỹ, ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 230 triệu người.

Cơn bão đã gây ra tình trạng hỗn loạn trên diện rộng với hơn 1 triệu hộ gia đình mất điện, hệ thống giao thông hàng không gần như tê liệt với số chuyến bay bị hủy cao kỷ lục, và đe dọa gây thiệt hại kinh tế ước tính lên tới 24 tỷ USD.

Cơn bão khổng lồ, hình thành từ sự va chạm giữa khối không khí lạnh Bắc Cực và luồng khí ấm từ phía Nam, đã tạo ra một tổ hợp thời tiết cực đoan phức hợp bao gồm tuyết rơi dày, mưa băng, gió giật mạnh và rét đậm.

Tại nhiều bang, tuyết đã phủ dày gần 1m, trong khi nhiệt độ ở một số nơi xuống tới âm 30 độ C hoặc thấp hơn, khiến ít nhất 5 người thiệt mạng tại New York.

Giao thông hàng không tê liệt ở mức kỷ lục

Hệ thống giao thông vận tải của Mỹ, đặc biệt là hàng không, đã hứng chịu cú sốc nặng nề nhất. Theo dữ liệu tổng hợp từ FlightAware, hơn 17.000 chuyến bay đã bị hủy từ ngày 24-26/1, đánh dấu mức độ gián đoạn nghiêm trọng nhất kể từ những ngày đầu của đại dịch COVID-19.

Tình trạng tê liệt xảy ra tại hàng loạt cửa ngõ hàng không huyết mạch. Theo số liệu từ công ty phân tích hàng không Cirium, ngày 25/1, tại các sân bay lớn của New York như Newark Liberty, LaGuardia và John F. Kennedy, hơn 80% chuyến bay khởi hành đã bị hủy. Tỷ lệ này tại Sân bay Quốc gia Washington Reagan lên tới hơn 90%.

Các hãng hàng không lớn đều bị ảnh hưởng nặng: American Airlines hủy hơn 1.400 chuyến (khoảng 45% lịch trình), Delta Air Lines và Southwest Airlines mỗi hãng hủy hơn 1.200 chuyến, trong khi JetBlue hủy tới 71% lịch trình bay trong ngày.

Hệ thống điện lưới oằn mình trước thử thách

Áp lực lên hệ thống năng lượng quốc gia là cực kỳ lớn. Tính đến chiều 25/1 (giờ địa phương), hơn 1 triệu hộ gia đình và doanh nghiệp trên toàn nước Mỹ đã rơi vào cảnh mất điện, tập trung chủ yếu ở các bang Tennessee, Mississippi và Louisiana.

Nguyên nhân chính là do mưa băng tạo ra một lớp băng dày tới 1,9cm, làm gãy cành cây và kéo đổ hàng loạt đường dây điện.

Nhà vận hành lưới điện lớn nhất Mỹ, PJM Interconnection, đang chuẩn bị cho nhu cầu điện mùa Đông cao kỷ lục và đã yêu cầu các doanh nghiệp hạn chế sử dụng điện để tránh nguy cơ mất điện luân phiên.

Bộ Năng lượng Mỹ đã phải ban hành lệnh khẩn cấp, cho phép các nhà máy điện, kể cả nhiệt điện than và dầu, hoạt động hết công suất, bất chấp các quy định về môi trường.

Giá điện bán buôn đã tăng vọt lên mức khủng hoảng. Tại Texas, giá điện có lúc chạm mốc 1.500-1.600 USD/MWh, trong khi tại khu vực của PJM, giá điện giao ngay có thời điểm vượt ngưỡng 3.000 USD/MWh.

Phản ứng của chính quyền

Cơn bão không chỉ gây tê liệt hạ tầng mà còn tạo ra một cú sốc kinh tế diện rộng. Theo ước tính từ Enki Research, tổng thiệt hại và tổn thất kinh tế có thể lên tới 24 tỷ USD. Nhiều doanh nghiệp lớn như Walmart đã phải đóng cửa ít nhất 21 cửa hàng, trong khi Amazon và DoorDash phải hạn chế hoạt động giao hàng.

Để đối phó với tình hình, Tổng thống Donald Trump đã ban bố tình trạng khẩn cấp tại ít nhất 10 bang, cho phép Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA) huy động nguồn lực hỗ trợ.

Tại New York, Thống đốc đã điều động 100 thành viên Vệ binh Quốc gia để trợ giúp. Các trường công lập tại thành phố New York đã phải chuyển sang hình thức học trực tuyến.

Các nhà dự báo cảnh báo, tình trạng đóng băng thảm khốc và nhiệt độ cực thấp sẽ còn kéo dài trong những ngày tới, gây thêm nhiều khó khăn cho nỗ lực phục hồi.

Các chuyên gia cũng nhận định, cơn bão tuyết năm nay không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà là một mắt xích trong chuỗi các biểu hiện thời tiết cực đoan ngày càng dày đặc trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu.