Thông báo mới nhất từ CTCP Bông Sen cho thấy doanh nghiệp này tiếp tục chưa thể thanh toán lãi trái phiếu đúng hạn, với nguyên nhân được nêu là tài khoản bị phong tỏa, khiến dòng tiền không thể lưu chuyển.
Cụ thể, khoản lãi phải thanh toán trong kỳ gần nhất của lô trái phiếu BSECH2126003 lên tới hơn 2.815 tỷ đồng, song đến nay vẫn chưa được chi trả cho trái chủ. Đây là lô trái phiếu được phát hành từ tháng 10/2021, kỳ hạn 5 năm, tổng giá trị 4.800 tỷ đồng, lãi suất lên tới 15,75%/năm (mức cao so với mặt bằng chung tại thời điểm phát hành). Trái phiếu dự kiến đáo hạn vào tháng 10/2026.
Theo công bố ban đầu, mục đích phát hành lô trái phiếu này nhằm đầu tư phát triển dự án Cao ốc Văn phòng, Trung tâm Thương mại dịch vụ và Căn hộ tại địa điểm 152 Đường Trần Phú, Phường 4, Quận 5, TP.HCM (nay là Phường Chợ Quán, TP.HCM). Tài sản bảo đảm bao gồm phần vốn góp tại các doanh nghiệp liên quan, cổ phần tại CTCP Daeha, cùng các tài sản khác của doanh nghiệp và bên thứ ba, kể cả tài sản hình thành trong tương lai.
Cụ thể, là phần vốn góp tương đương với 30% vốn điều lệ của Công ty TNHH Bất động sản Trí Đức có tổng giá trị là 180 nghìn tỷ đồng thuộc sở hữu của bà Trần Thị Phơ; hơn 63 triệu cổ phần có tổng giá trị theo mệnh giá hơn 634 tỷ đồng, tương đương 69,9% vốn điều lệ của CTCP Daeha thuộc sở hữu của Công ty Cổ phần Đầu tư Hợp Thành 1 (khi đủ điều kiện thế chấp); Bất động sản và động sản hiện có hoặc hình thành trong tương lai (khi đủ điều kiện thế chấp) thuộc sở hữu của Công Ty và/hoặc của Bên thứ ba; Các tài sản bảo đảm khác sẽ được bổ sung, thay thế tại từng thời điểm nhằm bảo đảm cho các nghĩa vụ của trái phiếu.
 |
Mục đích phát hành lô trái phiếu BSECH2126003 là để đầu tư dự án tại khu đất 152 Trần Phú. |
Đáng chú ý, việc chậm thanh toán lãi không phải là diễn biến mới. Dữ liệu công bố cho thấy Bông Sen đã ngừng chi trả lãi từ cuối năm 2022, sau khi hoàn tất một số kỳ thanh toán ban đầu. Từ đó đến nay, các nghĩa vụ lãi liên tục bị dồn tích qua từng kỳ. Trong đó, năm 2023 ghi nhận số lãi chậm trả vượt 1.000 tỷ đồng, đến năm 2025 tăng lên hơn 2.400 tỷ đồng, và hiện đã vượt mốc 2.800 tỷ đồng. Điều này phản ánh tình trạng đứt gãy dòng tiền kéo dài, thay vì chỉ là khó khăn mang tính thời điểm.
Nguyên nhân cốt lõi được xác định đến từ yếu tố pháp lý. Bông Sen là doanh nghiệp có liên quan đến hệ sinh thái của Trương Mỹ Lan – nhân vật trung tâm trong đại án tài chính lớn liên quan đến Tập đoàn Vạn Thịnh Phát. Sau khi vụ án được khởi tố vào cuối năm 2022, nhiều tài khoản và tài sản liên quan đã bị phong tỏa để phục vụ điều tra, khiến hoạt động tài chính của các doanh nghiệp liên đới (trong đó có Bông Sen), rơi vào trạng thái đình trệ mà cốt lõi là khu đất vàng 152 Trần Phú (là mục đích phát hành lô trái phiếu BSECH2126003 của Bông Sen).
Trong bối cảnh đó, dù lô trái phiếu có lãi suất cao và được công bố có tài sản bảo đảm, việc thanh toán vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng khơi thông dòng tiền – yếu tố hiện chưa có tín hiệu cải thiện. Với thời điểm đáo hạn vào năm 2026 đang đến gần, áp lực thanh toán không chỉ dừng ở lãi mà còn bao gồm cả 4.800 tỷ đồng tiền gốc, đặt ra thách thức lớn đối với Bông Sen trong việc xử lý nghĩa vụ với trái chủ.
Về hoạt động kinh doanh, năm 2025 Bông Sen cũng cho thấy sức khỏe tài chính tiếp đà “suy sụp” khi các chỉ số đều đi xuống. Cụ thể, Số liệu báo cáo tài chính cho thấy doanh nghiệp tiếp tục chìm trong thua lỗ, với khoản lỗ sau thuế kỳ báo cáo lên tới gần 679 tỷ đồng, nâng lỗ lũy kế lên hơn 3.429 tỷ đồng.
Áp lực thanh toán ngày càng gia tăng khi tổng nợ phải trả phình to lên đến vượt mức 9.466 tỷ đồng. Trong đó, tập trung tại các khoản phải trả ngắn hạn. Như phải trả người bán ngắn hạn tăng lên hơn 36 tỷ đồng, thuế và các khoản phải nộp Nhà nước khoảng gần 48 tỷ đồng, phải trả người lao động 34 tỷ đồng, vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn 79 tỷ đồng, phải trả ngắn hạn khác khoảng 2.632 tỷ đồng...
Những con số này phản ánh tình trạng doanh nghiệp đang kéo dài nghĩa vụ thanh toán và dồn áp lực về ngắn hạn. Trong khi đó, khả năng thanh toán lại ở mức đáng lo ngại, với hệ số thanh toán hiện hành chỉ đạt 0,89 – thấp hơn ngưỡng an toàn, và đặc biệt hệ số khả năng trả lãi vay âm (-0,84), cho thấy doanh nghiệp không tạo đủ lợi nhuận để trang trải chi phí tài chính.
Trong bối cảnh đó, việc tài khoản bị phong tỏa càng làm trầm trọng thêm điểm nghẽn dòng tiền. Khi các dòng tiền vào – ra bị gián đoạn, doanh nghiệp không chỉ gặp khó trong việc thanh toán cho nhà cung cấp và người lao động, mà còn đối mặt nguy cơ đứt gãy chuỗi hoạt động kinh doanh. Những dấu hiệu này cho thấy hoạt động cốt lõi không chỉ kém hiệu quả mà còn thiếu tính bền vững, khiến doanh nghiệp dễ tổn thương trước các cú sốc thanh khoản và rủi ro vận hành trong ngắn hạn.
