Những năm gần đây, Cơ quan cảnh sát châu Âu (Europol) và chính phủ các quốc gia Liên minh châu Âu (EU) đã kêu gọi những người tìm việc làm cần thận trọng hơn do tình trạng gian lận và lừa đảo đang tăng mạnh, đặc biệt trên các nền tảng trực tuyến. Trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ deepfake đang khiến các mối đe dọa ngày càng trở nên khó phát hiện.
Theo khảo sát của LinkedIn đối với hơn 4.000 người tại Anh và Đức, gần 1/3 nhà tuyển dụng cho biết đã bị tội phạm mạng đánh cắp danh tính. Những kẻ lừa đảo sử dụng tên tuổi, logo và uy tín của các chuyên gia nhân sự thật để tạo ra những đề nghị việc làm giả nhằm chiếm đoạt tiền bạc và thông tin cá nhân của người ứng tuyển.
Sự tinh vi của công nghệ đã khiến 67% chuyên gia tuyển dụng thừa nhận rằng việc xây dựng niềm tin với ứng cử viên việc làm hiện khó khăn hơn. Để ứng phó, nhiều nhà tuyển dụng đang phải nỗ lực minh bạch hóa quy trình và hơn 700.000 tổ chức đã tiến hành xác thực hồ sơ trên LinkedIn nhằm tự bảo vệ mình.
Theo Euronews, đáng chú ý, người tìm việc thuộc thế hệ Gen Z lại chính là nhóm dễ bị tổn thương nhất. Nghiên cứu của LinkedIn cho thấy người tìm việc Gen Z có nguy cơ bị lừa cao gấp 3,7 lần so với người tìm việc thuộc Gen X. Tại Anh, 43% ứng cử viên tìm việc Gen Z cho biết suýt trở thành nạn nhân và 31% thừa nhận đã bị lừa. Nguyên nhân không nằm ở sự thiếu hiểu biết công nghệ, mà ở áp lực kinh tế. Nỗi sợ thất nghiệp, chi phí sinh hoạt đắt đỏ và sự sụt giảm nhân sự trên thị trường khiến người trẻ dễ dàng bỏ qua các “dấu hiệu cảnh báo” trước những lời mời chào hấp dẫn.
Chiến thuật phổ biến nhất của các đối tượng lừa đảo là yêu cầu ứng cử viên tìm việc thanh toán trước các khoản phí, như phí kiểm tra lý lịch, phí thị thực, chi phí đào tạo hoặc tiền mua thiết bị làm việc (điện thoại, laptop).
Dữ liệu từ công ty công nghệ tài chính Revolut cho thấy tác động tài chính của loại hình gian lận này là nghiêm trọng. Dù số lượng vụ việc có thể thấp hơn lừa đảo mua sắm, nhưng giá trị thiệt hại lại chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thiệt hại do lừa đảo ở nhiều quốc gia châu Âu. Cụ thể, lừa đảo việc làm chiếm tới 20% tổng thiệt hại tài chính tại Bồ Đào Nha, 19% tại Anh và 18% tại Italy. Romania là quốc gia có tỷ lệ lừa đảo việc làm cao nhất, chiếm gần 1/5 tổng số vụ lừa đảo được ghi nhận ở nước này.
