 |
| Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) trong cuộc gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Chequers (Anh) ngày 18/9/2025. Ảnh: REUTERS/TTXVN |
Theo Reuters ngày 18/9, quyết định mời Tổng thống Mỹ Donald Trump thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước lần thứ hai, một động thái chưa từng có tiền lệ đã đem lại cho Thủ tướng Anh Keir Starmer một cú hích chính trị quan trọng khi ông Trump công bố gói đầu tư kỷ lục từ phía Mỹ trị giá 150 tỷ bảng vào các lĩnh vực công nghệ, tài chính và năng lượng.
Trong bối cảnh dư luận Anh chia rẽ về việc có nên xích lại gần Tổng thống Trump, Thủ tướng Starmer đã khéo léo tránh được những căng thẳng công khai và đạt được hàng loạt thỏa thuận lớn, giúp ông củng cố vị thế sau một giai đoạn nhiều thử thách trong nhiệm kỳ. Trước đây, các chuyến thăm cấp nhà nước thường gắn với hợp tác văn hóa hoặc thương mại, nhưng lần này Tổng thống Trump, vốn nổi tiếng với cách tiếp cận thực dụng, đã mang theo các tỷ phú và lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu.
Một điểm nhấn quan trọng của chuyến thăm là loạt cam kết đầu tư từ các tập đoàn Mỹ. Quỹ đầu tư Blackstone cam kết rót 100 tỷ bảng trong vòng 10 năm, trong khi Microsoft công bố gói đầu tư 22 tỷ bảng. Ông Trump khẳng định mong muốn Mỹ dẫn đầu cuộc đua AI toàn cầu và cho rằng Anh, với hệ thống đại học và doanh nghiệp sáng tạo, sẽ là đối tác quan trọng.
Phát biểu tại họp báo, ông cho biết Mỹ cam kết đảm bảo cho Anh nguồn cung phần cứng và phần mềm AI an toàn, đáng tin cậy. Giới quan sát nhận định chiến lược này là sự kết hợp giữa thế mạnh hạ tầng, vốn và công nghệ của Mỹ với nền tảng nghiên cứu, sáng tạo của Anh.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến lo ngại sự phụ thuộc quá lớn vào Mỹ có thể biến London thành “tiền đồn” của Thung lũng Silicon. Nguyên Phó Thủ tướng Anh Nick Clegg, cho rằng điều này chẳng khác nào việc “Anh đang bám vào Mỹ để được kéo đi”. Luật sư Alex Kirkhope cũng đồng tình, nhấn mạnh rằng ưu thế chính trị của Anh sẽ suy giảm nếu nền tảng AI trong nước quá lệ thuộc vào hạ tầng và dữ liệu do Mỹ cung cấp. Ông cũng cho rằng việc tiến quá gần Washington có thể khiến London gặp khó khăn trong quan hệ thương mại với Liên minh châu Âu, đối tác lớn nhất của Anh.
Ở một góc độ khác, các chuyên gia đánh giá cao khả năng xử lý khéo léo của Thủ tướng Starmer trong quan hệ với Tổng thống Trump. Ông duy trì thái độ nhã nhặn, công khai bày tỏ sự trân trọng và khéo léo tận dụng ‘con bài’ hoàng gia để tạo điểm nhấn ngoại giao. David Dunn, giáo sư chính trị quốc tế tại Đại học Birmingham, cho rằng chính cách tiếp cận này đã giúp Anh đón nhận một phái đoàn đặc biệt với sự tham gia của các bộ trưởng cấp cao và lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ, trong khi nhiều quốc gia khác như Brazil hay Ấn Độ từng phải chịu các mức thuế quan nặng nề vì không thể hiện đủ thiện chí.
Anh cũng là quốc gia đầu tiên đạt được nhượng bộ về thuế quan trong chính sách thương mại toàn cầu của Trump, với việc giảm thuế đối với ô tô và phụ tùng hàng không. Tuy nhiên, ảnh hưởng của ông Starmer có giới hạn khi Anh vẫn phải chịu mức thuế 25% đối với ngành thép, dù thấp hơn nhiều so với mức 50% áp dụng với nhiều nước khác.
Mặc dù giữa hai bên vẫn tồn tại một số bất đồng như vấn đề công nhận Nhà nước Palestine hay cách tiếp cận với Nga, chuyến thăm khép lại trong bầu không khí tích cực khi Tổng thống Trump khẳng định quan hệ Mỹ - Anh sẽ luôn bền chặt và ca ngợi Thủ tướng Starmer đã thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.
