Theo thông báo của HOSE, nguyên nhân dẫn đến việc hủy niêm yết là báo cáo tài chính kiểm toán của doanh nghiệp trong 3 năm liên tiếp bị đưa ra ý kiến kiểm toán ngoại trừ, bao gồm các năm 2023, 2024 và 2025.
Ý kiến ngoại trừ của kiểm toán liên quan đến khoản chi phí đầu tư dở dang tại dự án Nhà máy sản xuất phân lân nung chảy và phân bón NPK Văn Điển tại Thanh Hóa. Theo báo cáo tài chính năm 2025, doanh nghiệp đã dừng triển khai dự án nhưng chưa ghi nhận tổn thất đối với khoản chi phí đã đầu tư khoảng 24,7 tỷ đồng.
Kiểm toán cho biết không thể thu thập đầy đủ bằng chứng để đánh giá ảnh hưởng của khoản mục này đến báo cáo tài chính, do đó phải đưa ra ý kiến ngoại trừ.
Quyết định hủy niêm yết cổ phiếu VAF không phải là động thái đột ngột mà là kết quả của chuỗi chế tài đã được áp dụng trước đó đối với doanh nghiệp này. Trước khi bị hủy niêm yết, cổ phiếu VAF từng bị đưa vào diện cảnh báo, sau đó bị chuyển sang diện kiểm soát từ tháng 3/2025 do báo cáo tài chính kiểm toán năm 2023 và 2024 đều có ý kiến ngoại trừ.
Theo quy định của HOSE, việc một doanh nghiệp có hai năm liên tiếp bị kiểm toán ngoại trừ sẽ khiến cổ phiếu bị đặt vào diện kiểm soát để tăng cường giám sát và cảnh báo rủi ro cho nhà đầu tư.
Đến năm 2025, khi báo cáo tài chính kiểm toán tiếp tục nhận ý kiến ngoại trừ, HOSE đã phát đi cảnh báo về khả năng hủy niêm yết bắt buộc nếu tình trạng này tiếp diễn. Khi báo cáo kiểm toán năm 2025 được công bố với ý kiến ngoại trừ năm thứ ba liên tiếp, cổ phiếu VAF chính thức rơi vào trường hợp phải hủy niêm yết theo quy định pháp luật.
Như vậy, việc rời sàn của cổ phiếu VAF được xem là bước cuối cùng trong lộ trình chế tài tăng dần, từ cảnh báo, kiểm soát đến hủy niêm yết.
 |
Hiện cổ phiếu VAF được giao dịch quanh mốc 20.500 đồng/cổ phiếu.
Liên quan đến vấn đề này, CTCP Phân lân nung chảy Văn Điển đã nhiều lần gửi văn bản giải trình tới HOSE về nguyên nhân ý kiến kiểm toán ngoại trừ cũng như biện pháp khắc phục tình trạng cổ phiếu bị kiểm soát.
Theo doanh nghiệp, dự án nhà máy tại Thanh Hóa ban đầu đã dừng triển khai theo quyết định của Đại hội đồng cổ đông vào tháng 4/2025 để tiến hành quyết toán và thanh lý. Tuy nhiên, công ty sau đó tiếp tục triển khai dự án di dời nhà máy mới tại Thanh Hóa, được Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn cấp giấy chứng nhận đầu tư trong năm 2025.
Doanh nghiệp cũng cho biết đã ký hợp đồng thuê lại đất tại Khu công nghiệp Bỉm Sơn để thực hiện dự án mới, đồng thời tiến hành các bước chuẩn bị đầu tư như lập quy hoạch chi tiết, khảo sát địa hình, lập báo cáo nghiên cứu khả thi và đánh giá tác động môi trường.
Theo giải trình, một phần chi phí đầu tư dở dang của dự án cũ có thể được kế thừa cho dự án mới, do đó doanh nghiệp chưa ghi nhận tổn thất đối với khoản chi phí 24,7 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc xác định chính xác giá trị tổn thất và khả năng kế thừa chi phí vẫn phải phụ thuộc vào quá trình quyết toán, kiểm toán và thẩm định độc lập trong thời gian tới.
Dù vậy, theo đánh giá của HOSE, những giải trình này đã được doanh nghiệp lặp lại nhiều lần trong các báo cáo và văn bản trước đó, song vấn đề cốt lõi liên quan đến khoản mục chi phí đầu tư dở dang vẫn chưa được xử lý dứt điểm trên báo cáo tài chính.
Việc hơn 37 triệu cổ phiếu VAF bị hủy niêm yết cho thấy yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt của cơ quan quản lý đối với tính minh bạch của báo cáo tài chính doanh nghiệp niêm yết.
Đối với nhà đầu tư, sự kiện này cũng là lời cảnh báo về rủi ro khi doanh nghiệp liên tục xuất hiện ý kiến kiểm toán ngoại trừ kéo dài qua nhiều năm, bởi đây thường là tín hiệu cho thấy các vấn đề tài chính chưa được làm rõ hoặc xử lý triệt để.
Năm 1960, CTCP Phân lân nung chảy Văn Điển thành lập với tên gọi Nhà máy Phân lân Văn Điển. Năm 2010, Công ty chính thức Cổ phần hóa và đổi tên thành CTCP Phân lân nung chảy Văn Điển với vốn điều lệ là 271 tỷ đồng (Nhà nước chiếm 67%). Sau nhiều lần tăng vốn, đến năm 2016, doanh nghiệp này có vốn điều lệ gần376,7 tỷ đồng như hiện tại. Ngày 23/6/2015, cổ phiếu VAF được giao dịch trên HOSE với giá đóng cửa 18.400 đồng/cổ phiếu.
