Các nhà khoa học phát hiện ra rằng muỗi cái, loài vật truyền các vi khuẩn giết chết hàng triệu người mỗi năm, sẽ mất hứng thú với máu người nếu sự thèm ăn của chúng bị ức chế bởi hóa chất.
Nghiên cứu, vẫn còn trong giai đoạn đầu, đã được công bố trên tạp chí Cell cho biết rằng bằng cách điều khiển các hormone khiến muỗi không còn cảm thấy đói, ham muốn hút máu của loài côn trùng này có thể được thỏa mãn.
"Chúng tôi rất ấn tượng và ngạc nhiên khi các loại thuốc được thiết kế để tác động đến sự thèm ăn của con người lại có tác dụng hoàn hảo để ngăn chặn sự thèm ăn của loài muỗi", bà Leslie Vosshall - tác giả của nghiên cứu, tuyên bố.
Các nhà khoa học đã thực hiện thí nghiệm trên muỗi cái Aedes aegypti, luôn cần máu người để hấp thụ protein giúp tạo ra trứng. Loài này chịu trách nhiệm truyền nhiễm các bệnh như sốt vàng da, sốt xuất huyết và virus Zika.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu lưu ý rằng một khi những con muỗi này hút máu người và trở nên đầy hơi, sức hấp dẫn của con người đối với chúng sẽ giảm trong vài ngày.
"Nó giống như bữa tối cuối cùng trong lễ Tạ ơn vậy", bà Laura Duvall - đồng tác giả nghiên cứu, cho biết.
Nhóm các nhà nghiên cứu từ Đại học Rockefeller ở thành phố New York đã nhắm mục tiêu nghiên cứu của họ vào các hormone neuropeptide Y (NPY), giúp điều chỉnh lượng thức ăn ở người.
Các nhà khoa học đã cho muỗi uống dung dịch muối chứa các loại thuốc do ngành công nghiệp dược phẩm phát triển để kích hoạt và gây ức chế các hormone NPY và nhận thấy sự thèm ăn và sức hấp dẫn của máu người đối với các con muỗi này đã giảm mạnh.
Họ đã đo lường điều này bằng cách treo lên một chiếc tất nylon mà nhà nghiên cứu Duvall đã mặc trước đó đủ lâu để mùi cơ thể được hấp thụ và quan sát xem những con muỗi có bay về phía đó không. Họ cũng đã thử nghiệm đối với chuột để xem liệu chúng có cắn một vật chủ sống hay không.
Các nhà khoa học đã thử nghiệm tất cả 49 hormone NPY ở muỗi bằng các loại thuốc để xác định loại nào chịu trách nhiệm kiểm soát sự thèm ăn. Họ cũng đã tiến hành thử nghiệm rộng rãi trên hàng ngàn hợp chất để xác định loại nào có thể nhắm trực tiếp vào muỗi hơn là có tác động đến con người.
Ông James Logan - trưởng bộ phận kiểm soát dịch bệnh tại Trường Y học Nhiệt đới và Vệ sinh London, đã mô tả khám phá mới đầy tiềm năng này rất "thú vị và hấp dẫn".
"Một trong những vấn đề lớn nhất mà chúng tôi gặp phải khi kiểm soát các bệnh do muỗi truyền nhiễm là sự kháng thuốc của chúng đối với thuốc trừ sâu", ông Logan nói.
"Một hợp chất với chế độ mới lạ ngăn chặn việc hút máu của muỗi có thể hữu ích nếu nó hiệu quả, khả thi về mặt logic và bền vững trong điều kiện đồng ruộng. Tuy nhiên, có rất nhiều việc phải làm trước khi điều này có thể được triển khai trong lĩnh vực này", ông Logan chỉ ra.
Cựu giáo sư về côn trùng học y tế Paul Reiter tại Viện Pasteur cho rằng phương pháp mới này rất "hấp dẫn".
Ông Reiter lưu ý rằng những ý tưởng mới về cách ngăn chặn muỗi đốt là rất cần thiết, vì các nhà khoa học hiện đang tỏ ra "vô dụng" trong việc ngăn chặn sự lây lan các căn bệnh như sốt xuất huyết. Tuy nhiên, ông cũng nói rằng các phương pháp cho muỗi hấp thụ thuốc "không quá dễ dàng", nhưng cho rằng dùng "mồi đường" có thể là một giải pháp.
Ông Leo Braack - chuyên gia kiểm soát cao cấp từ tổ chức chống sốt rét Malaria Consortium, nói rằng những phát hiện này "đại diện cho một hướng đi mới để can thiệp vào sự tiếp xúc giữa muỗi mang mầm bệnh và vật chủ là con người" và "nhân loại cần khẩn cấp tìm ra các công cụ mới để ngăn chặn làn sóng muỗi gây nhiễm trùng đang nổi lên".
Chuyên gia Braack nói thêm rằng "vẫn còn nhiều điều cần được làm rõ và cần nghiên cứu thêm.
"Ví dụ, làm thế nào những con muỗi với khả năng hấp thụ đã suy giảm cạnh tranh lại với những con ngoài tự nhiên trong việc sản xuất trứng và duy trì nòi giống?", ông Braack chỉ ra.
Các nhà khoa học nghiên cứu cũng lưu ý rằng nghiên cứu ban đầu có thể cung cấp một "phương pháp mới để kiểm soát truyền nhiễm bệnh, những vẫn còn hạn chế".
Trong khi các nhà nghiên cứu biết loại thuốc nào kích hoạt hormone NPY của muỗi trong phòng thí nghiệm, họ không chắc chắn loại hormone tự nhiên nào có trong tự nhiên, bà Duvall nói. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu đã giải mã được một danh sách gồm 9 loại NPY tiềm năng.
Các nhà khoa học cũng phải tiến hành nghiên cứu sâu hơn để xác định nơi các hormone được tạo ra trong muỗi và làm thế nào chúng có thể được kích hoạt tự nhiên. Một kỹ thuật cũng cần được phát triển để chuyển thành công thuốc vào muỗi trong tự nhiên.
