Năm 1995, nhân làm phim Chung cư, đạo diễn Việt Linh được đạo diễn Vinh Sơn giới thiệu tiểu thuyết Nếu anh còn được sống – tác phẩm đạt giải thưởng văn học của Bộ Quốc phòng của nhà văn Văn Lê – với nhận xét “hay nhưng rất khó chuyển thể”.
“Chính anh Văn Lê cũng nói là khó chuyển thể. Nhưng bản thân tôi là người rất bướng. Bị tiểu thuyết thu hút, tôi bắt tay viết kịch bản phim Nếu anh còn được sống năm 1999. Anh Văn Lê rất thích kịch bản này” – đạo diễn Việt Linh chia sẻ.
Kịch bản Nếu anh còn được sống đạt giải A cuộc thi kịch bản phim toàn quốc năm 2007 nhưng vì nhiều lý do, dự án liên tục bị trì hoãn.
 |
Sự ra đi của một người lính luôn là nỗi đau khôn nguôi của gia đình - Ảnh: Minh Khang. |
Đến khi nhà văn Văn Lê qua đời, Nếu anh còn được sống vẫn chưa thể có thêm đời sống mới. Đạo diễn Việt Linh vẫn canh cánh bên lòng lời hứa với hương linh đồng nghiệp: “bằng mọi cách sẽ làm kịch bản này, dù quy mô có như thế nào”. Một lần nữa, chị lại chuyển thể kịch bản phim sang kịch bản sân khấu.
Năm 2025, Sân khấu Hồng Hạc ra mắt Nếu anh còn được sống, cũng là vở diễn đề tài chiến tranh - cách mạng đầu tiên của Hồng Hạc và của chính biên kịch - đạo diễn Việt Linh.
 |
Người lính trẻ bàng hoàng nhận ra mình đã hy sinh mà vẫn còn bao tiếc nuối - Ảnh: Minh Khang. |
Vở diễn nổi bật so với các tác phẩm cùng đề tài khi không kể về những anh hùng hay chiến công oanh liệt trên chiến trường mà theo ký ức của một người lính trẻ chết trận để nhìn thấy sự khốc liệt của chiến tranh.
Ở đó, có bi kịch cá nhân của người lính khi ngã xuống mà đeo mang ấm ức vì thấy mình chưa đóng góp được gì cho thắng lợi chung. Cái chết của người lính kéo theo bi kịch của một dòng họ thư hương độc đinh đã không còn người nối dõi. Mà những số phận người lính đó, dòng họ đó dĩ nhiên không là thiểu số trong chiến tranh. Cái giá của hòa bình luôn rất đắt!
 |
Đạo diễn Việt Linh xúc động chia sẻ về sự trở lại của Nếu anh còn được sống trong đêm diễn 19/12 - Ảnh: Minh Khang |
Tuy không làm được bộ phim điện ảnh với bối cảnh đồ sộ như ý tưởng ban đầu nhưng đạo diễn Việt Linh rất hài lòng với bản dựng sân khấu này. “Tôi yêu vở diễn này. Nó là vở diễn quy mô lớn nhất từ trước tới nay của Sân khấu Hồng Hạc với diễn viên đông nhất, nhiều đạo cụ nhất, cũng khó khăn, thách thức nhất. Trên hết, nó chứa đựng thanh xuân của tôi, của những con người từng đi qua kháng chiến” – đạo diễn Việt Linh chia sẻ.
Ở lần trở lại này, bản dựng được chăm chút hơn so với lần ra mắt vào đầu năm. Đạo diễn Việt Linh cho biết, đã nhận được những lời mới đưa vở lưu diễn miền Bắc và cũng đã có người đánh tiếng mua lại kịch bản điện ảnh của Nếu anh còn được sống để làm phim. “Niềm vui của tôi và ê-kíp là tác phẩm được lan tỏa và chạm đến cảm xúc người xem. Chúng tôi đang làm hết lòng hết sức công việc của mình” – đạo diễn Việt Linh bày tỏ.
