Mua sữa vì khuyến mãi hấp dẫn
Sữa là thức uống rất cần trong chiến lược bảo đảm dinh dưỡng, nâng cao thể trạng của người Việt Nam. Đặc biệt quan trọng với các nhóm đối tượng yếu thế gồm: trẻ em, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người bệnh. Nhưng không phải gia đình nào cũng đủ tiền mua sữa ngoại nhập, các loại sữa đắt tiền để phục vụ nhu cầu dinh dưỡng lâu dài cho gia đình. Đối với hàng triệu gia đình thu nhập thấp, sữa vẫn là một mặt hàng xa xỉ mà muốn uống chỉ có thể mua sữa rẻ, sữa có khuyến mãi hấp dẫn.
Sau khi Bộ công an triệt phá đường dây sản xuất gần 600 loại sữa giả đã đưa ra thị trường suốt 4 năm, người tiêu dùng hoang mang, truyền thông trong nước liên tiếp phơi bày hàng loạt sai phạm của các thương hiệu sữa và bài toán trách nhiệm vẫn chưa có hồi kết. Song nhiều tháng qua, cốt lõi vấn đề về sữa vẫn chưa được gọi tên, đó là phát triển vùng nguyên liệu.
 |
Hàng loạt sản phẩm sữa giá rẻ của công ty Mega Nutrion bán tại các chợ, cửa hàng sữa khu vực tỉnh Đồng Nai. (Ảnh: Xử lý từ internet) |
Vì mục tiêu lợi nhuận, ở Việt Nam đang có những doanh nghiệp chỉ kinh doanh sữa bột và sữa hoàn nguyên, không phải tất cả hãng sữa đều tham gia phát triển vùng nguyên liệu để sản xuất mà chỉ có một số doanh nghiệp tự đầu tư phát triển hoặc ký hợp đồng với nông dân phát triển đàn bò sữa. Chính vì điều này mà giá cả các mặt hàng sữa có sự chênh lệch khá rõ khiến người thu nhập thấp, người có nhu cầu uống sữa lâu dài không thể uống được những loại sữa cao tiền.
“Rẻ, khuyến mãi hấp dẫn, sữa có vị thơm ngon” là những tiêu chí mà người tiêu dùng bình dân thường chọn khi mua sữa. Nắm được tâm lý này, những doanh nghiệp sản xuất sữa bột và các sản phẩm từ sữa bột thường chọn thị trường ngách này để kinh doanh. Khảo sát tại các địa phương vùng ven TP.HCM và các tỉnh thành lân cận, phóng viên khá bất ngờ khi xuất hiện hàng loạt sản phẩm sữa rất ít tính thương hiệu trên thị trường nhưng được khuyến mãi rầm rộ để đến tay người mua.
Tại tỉnh Đồng Nai, bộ sản phẩm sữa có tên Tokijo gồm 9 loại sữa bột trong đó có nhiều sản phẩm được giới thiệu chứa chiết xuất tổ yến. Các sản phẩm này được bán tại nhiều cửa hàng sữa ở Long Khánh với chương trình quà tặng kèm hấp dẫn là đồ chơi trẻ em, chén bát sứ, đồ gia dụng… Ngoài bộ sản phẩm sữa này, phóng viên còn chú ý tới các bộ sản phẩm sữa khác như Joe milky, Lamosa, Sunrise… Điểm chung của tất cả sản phẩm trên đều do công ty TNHH Sản xuất thương mại chế biến thực phẩm dinh dưỡng Mega (257 đường An Phú Đông 3, khu phố 5, phường An Phú Đông, quận 12) sản xuất và trực tiếp bán ra thị trường.
 |
Các sản phẩm sữa đủ loại giá rẻ cho mọi đối tượng bán tại hộ kinh doanh Tokijo (Quận 12). |
Tra cứu thông tin cho thấy, công ty này đi vào hoạt động từ năm 2016 do Lê Hạo Nhiên là đại diện pháp luật, đến nay đã cho ra đời hàng trăm sản phẩm sữa với nhiều thương hiệu khác nhau. Ngoài các thương hiệu đã kể trên, còn có: Tom&Kid Platium, Galaxy, Kid Pro, Rain Bow, Legend… Các thương hiệu của công ty Mega Nutrion phần lớn đều xuất khẩu sang thị trường Lào, Nam Phi, Bangladesh… Thị trường nội địa đang phân phối cho các đại lý ở ngoại thành, nông thôn, các tỉnh miền Tây… Sản phẩm cũng bán tại shoppee, tiktok và hộ kinh doanh Tokijo (3C Đường TL 29, Tổ 7, Khu phố 1, phường Thạnh Lộc, quận 12), cơ sở này cũng do Lê Hạo Nhiên đứng tên.
Ai kiểm nghiệm hàng trăm sản phẩm?
Trong vai khách hàng, chúng tôi hỏi mua một hộp sữa có tên Kid Garden Diabest Sure 400g với giá bán 115.000 do công ty Mega Nutrion sản xuất. Sản phẩm này được giới thiệu dành cho người tiểu đường, người dưỡng bệnh, sau phẫu thuật với nguyên liệu nhập khẩu từ New Zealand. Theo bản tự công bố sản phẩm số 06/DDMG/2019 do người bán cung cấp thì đây là thực phẩm dinh dưỡng.
Tương tự, một sản phẩm dành cho người tiểu đường khác của công ty Mega Nutrion có tên Mega Extra Gold Diabetes với giá bán 294.000 cũng được ghi trên nhãn rất nhiều công dụng như: Ổn định đường huyết, tốt cho tim mạch, giúp trái tim khoẻ mạnh, giúp cho xương khớp chắc khoẻ, hỗ trợ trí nhớ, giảm cholesterol… với nguyên liệu sữa non được nhập khẩu từ Mỹ.
 |
Sản phẩm Sunrise Health Care dành cho người tiểu đường với giá rẻ bất ngờ và giấy tờ xác nhận công bố năm 2018. |
Một sản phẩm khác có tên Joe Milky Diabest Sure với giá bán 294.000 được giới thiệu là sữa cao cấp dành cho người tiểu đường giúp kiểm soát đường huyết, tốt cho hệ tim mạch, phòng ngừa bệnh tiểu đường, tăng sức đề kháng.
Ngoài những sản phẩm kể trên, công ty Mega Nutrion còn cho ra đời rất nhiều sản phẩm na ná nhau dành cho người dưỡng bệnh, trẻ em, người bị xương khớp như: Lamosa Diabetes care, Mega canxi Extra Gold, Kid Garden canxi Golden, Galaxy Mega xương khớp. Các sản phẩm này đều được ghi trên nhãn lon là chứa thành phần nguyên liệu cao cấp nhập khẩu từ Mỹ, Newzeland nhưng giá thành chỉ vài trăm nghìn.
Đi sâu vào tìm hiểu giấy tờ sản phẩm, chúng tôi được người bán hàng cho xem các phiếu tự công bố sản phẩm nhưng có thời hạn khá lâu như 2018, 2019, 2021… Điều này đồng nghĩa với việc nhiều sản phẩm đã ra thị trường gần cả chục năm. Tuy nhiên chất lượng các sản phẩm sữa này ra sao, nguyên liệu và quá trình sản xuất có đảm bảo an toàn cho sức khoẻ người tiêu dùng hay không là những vấn đề mà người mua đều không thể trả lời được.
 |
Sữa tiểu đường KidGarden Diabest của công ty Mega Nutrion rẻ bất ngờ. |
Theo bà Phạm Khánh Phong Lan - Giám đốc sở An toàn thực phẩm TP.HCM, tự công bố sản phẩm với thực phẩm đóng gói là của doanh nghiệp, sau đó họ tự động sản xuất, kinh doanh. Nhưng trách nhiệm của cơ quan nhà nước là kiểm tra, thanh tra. Còn với sản phẩm liên quan đến sức khỏe thì doanh nghiệp phải làm thủ tục công bố và nộp lên cơ quan quản lý nhà nước để được xét duyệt xem có đạt hay không rồi mới sản xuất, lưu hành và sau đó là hậu kiểm. Nhưng công bố hay tự công bố mà hậu kiểm không làm tốt thì cũng giống nhau.
Hồ sơ công bố, tự công bố sản phẩm từ năm 2018 đến nay tại TP.HCM là 296.000 hồ sơ. Sở An toàn thực phẩm TP.HCM sắp xếp thứ tự ưu tiên để kiểm tra chứ không thể hậu kiểm xuể, vì vậy nguy cơ vẫn còn. “Nếu một công ty đăng ký hàng chục nhãn sữa là phải kiểm tra; những sản phẩm quảng cáo quá lố là phải kiểm tra”, Giám đốc sở An toàn thực phẩm TP.HCM khuyến cáo người dân hãy mua sản phẩm ở những cơ sở hợp pháp, có hóa đơn chứng từ.
Theo công văn 2310/BYT-ATTP ngày 17/4/2025, Bác sĩ, dược sĩ, nhân viên y tế, kể cả người đã nghỉ hưu, không được tham gia quảng cáo thực phẩm, thực phẩm chức năng do gây hiểu lầm cho người dùng.
Khoản 2 Điều 27 Nghị định số 15/2018/NĐ – CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm có nêu: Nội dung quảng cáo phải phù hợp với công dụng, tác dụng của sản phẩm đã được công bố trong bản công bố sản phẩm. Không sử dụng hình ảnh, thiết bị, trang phục, tên, thư tín của các đơn vị, cơ sở y tế, bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế, thư cảm ơn của người bệnh, bài viết của bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế để quảng cáo thực phẩm.
