Tham dự buổi lễ có, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh; Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu, Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trụ trì chùa Tam Chúc cùng hàng ngàn người dân địa phương và du khách thập phương.
Tại buổi lễ, bà Lê Thị Thu Hiền, Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đã Công bố và trao Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quyết định Xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt và trao Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt Quần thể Tam Chúc cho tỉnh Ninh Bình.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Ninh Bình Trần Song Tùng nhấn mạnh: Việc được đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt chính là thời khắc lịch sử đối với Quần thể Tam Chúc, nhân dân phường Tam Chúc nói riêng và tỉnh Ninh Bình nói chung. Đây không chỉ là sự ghi nhận đối với những giá trị to lớn của quần thể, mà còn khẳng định vị thế của vùng đất Ninh Bình trên bản đồ di sản Việt Nam. Đồng thời, là niềm vinh dự, tự hào của chính quyền và nhân dân địa phương, cũng là trách nhiệm lớn lao trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Do đó, địa phương sẽ tiếp tục thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về bảo vệ và phát huy giá trị di sản; tăng cường tuyên truyền, giáo dục, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ để mỗi người con Ninh Bình đều hiểu, yêu và tự hào về di sản quê hương. Địa phương cũng cần gắn bảo tồn với phát triển bền vững; tổ chức lễ hội trang trọng, văn minh, tiết kiệm, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch văn hóa, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Đồng thời, tuyên truyền, quảng bá sâu rộng hình ảnh vùng đất, con người Ninh Bình đến đông đảo các tầng lớp nhân dân, du khách trong nước và quốc tế, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa mảnh đất Cố đô lịch sử - Tam Chúc linh thiêng, gắn với phát triển du lịch bền vững.
Ông Trần Song Tùng cho biết, trong thời gian tới, tỉnh Ninh Bình sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cơ quan chuyên môn, các nhà khoa học, các doanh nghiệp và nhân dân địa phương để có giải pháp bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị Quần thể Tam Chúc một cách bền vững; từng bước xây dựng hồ sơ đề cử “Quần thể Tam Chúc - Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long” trình UNESCO xem xét công nhận Di sản thế giới.
Ngay sau nghi thức đón nhận danh hiệu Di tích Quốc gia đặc biệt cho Quần thể danh thắng Tam Chúc là chương trình nghệ thuật đặc biệt “Tam Chúc Concert 2026”, được dàn dựng bởi tổng đạo diễn Mai Thanh Tùng, với sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng.
Quần thể Tam Chúc là quần thể du lịch - văn hóa - tâm linh lớn, nối liền giữa bốn tỉnh là: Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên và Phú Thọ. Căn cứ vào một số di vật được tìm thấy dưới lòng hồ Tam Chúc và các câu chuyện dân gian còn được lưu truyền tại địa phương, cách đây hơn 1.000 năm vào thời Nhà Đinh, nơi đây là vùng đất Phật, với ngôi chùa Tam Chúc cổ kính, uy nghiêm, là chốn hội tụ của tăng ni, phật tử thập phương. Nhân dân địa phương hàng năm vào dịp đầu Xuân đều tổ chức lễ hội để cầu nguyện quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu...
Với diện tích rộng lớn, cảnh quan hoang sơ, hùng vĩ với “Tiền Lục nhạc, hậu Thất tinh”, tức là ba mặt được bao bọc bởi dãy núi Thất tinh thế tay ngai vững chãi, phía trước mặt hồ có 6 quả núi nhô lên nhìn tựa 6 quả chuông của nhà Phật. Chùa Tam Chúc được xây dựng với các công trình kiến trúc chính như: Tháp Ngọc, Điện Tam Thế, Điện Giáo Chủ, Điện Quán Âm, Nhà thờ Tổ, Nhà Tứ Ân, Cổng Tam Quan nội...
