Những điểm… nghẽn
Công văn số 16966/SYC-QLCC ngày 25/6/2026 của Sở Tài chính TP.HCM gửi đến Trung tâm Báo chí Thành phố để cung cấp thông tin liên quan đến trụ sở, cơ sở nhà đất công dôi dư đã nảy sinh nhiều vấn đề.
Nội dung trình bày của Sở Tài chính thể hiện, quá trình thực hiện việc xây dựng chính quyền 2 cấp, trước ngày 01/7/2025, Sở Tài chính TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu đã tích cực, chủ động trong việc tham mưu Ủy ban nhân dân 3 tỉnh, thành phố chỉ đạo, phê duyệt phương án sắp xếp, bố trí, xử lý trụ sở làm việc.
Lãnh đạo thành phố ưu tiên trên cơ sở tận dụng tối đa trụ sở hiện có nhưng phải đảm bảo thuận lợi tối đa cho người dân trong việc tiếp cận các dịch vụ công.
Đại diện Sở Tài chính phân tích, qua theo dõi tình hình thực hiện tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị, Sở Tài chính nhận thấy vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc trong việc sắp xếp, bố trí, xử lý đối với tài sản công thuộc phạm vi quản lý của TP.HCM. Bản chất của sự chậm trễ, lãng phí này xuất phát từ nhiều nguyên.
Cụ thể, quy trình phức tạp khi chuyển đổi công năng và sự bất cập về quy hoạch. Việc chuyển đổi công năng các cơ sở nhà, đất dôi dư để phục vụ các mục đích y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao hoặc công cộng tại một số địa phương còn gặp khó khăn do phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch, tiêu chuẩn chuyên ngành, điều kiện cơ sở vật chất và nhu cầu thực tế của địa phương.
Một số cơ sở nhà, đất đã có quyết định thu hồi hoặc chuyển giao nhưng việc bàn giao, tiếp nhận chưa thực hiện được do phát sinh vướng mắc về hồ sơ pháp lý, ranh giới sử dụng đất, tình trạng lấn chiếm hoặc đơn vị đang sử dụng tiếp tục có nhu cầu giữ lại để phục vụ hoạt động (do thành lập thêm các Ban quản lý dự án xây dựng và các trung tâm cung ứng dịch vụ… ở các phường, xã). Khối lượng cơ sở nhà, đất phải rà soát, sắp xếp và xử lý trên địa bàn Thành phố rất lớn; nhiều cơ sở có nguồn gốc lịch sử phức tạp, hồ sơ pháp lý chưa hoàn chỉnh.
Việc bố trí, sử dụng trụ sở làm việc và cơ sở hoạt động sự nghiệp cho các đơn vị hành chính cấp xã mới sau sắp xếp chưa thực sự đồng bộ. Một số địa phương còn gặp khó khăn trong việc bảo đảm tiêu chuẩn, định mức sử dụng diện tích làm việc theo quy định do phải tiếp nhận thêm chức năng, nhiệm vụ và nhân sự từ cấp huyện.
 |
| Trụ sở một trường tiểu học trên đường Lý Thường Kiệt cũng bỏ trống từ sau đợt dịch Covid -19. |
Hàng trăm cơ sở nhà, đất cần được tháo gỡ
Theo thống kê từ Sở Tài chính TP.HCM, thực hiện ý kiến hướng dẫn của Bộ Tài chính, chỉ đạo của Thành ủy, Sở Tài chính đã tham mưu UBND Thành phố ban hành kế hoạch sắp xếp, bố trí, xử lý đối với tài sản công của các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý của TP.HCM. Theo đó, Sở Tài chính đã chủ trì, phối hợp với cơ quan, tổ chức đơn vị thường xuyên thực hiện rà soát, tổng hợp các cơ sở nhà, đất đang để trống không sử dụng, sử dụng kém hiệu quả, sử dụng không đúng mục đích. Sở Tài chính đã trình UBND Thành phố xem xét, quyết định phương án xử lý các cơ sở nhà, đất sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.
Đối với nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng, để trống, UBND Thành phố đã thu hồi giao Tổ chức phát triển quỹ đất, Tổ chức quản lý kinh doanh nhà địa phương tiếp nhận và xây dựng Kế hoạch quản lý, khai thác theo quy định.
Cụ thể, ngày 06/01/2026, UBND Thành phố ban hành Quyết định số 118/QĐ-UBND thu hồi nhà, đất của các cơ quan, đơn vị giao Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng, Trung tâm Phát triển quỹ đất. Trong đó, giao Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng: 151 cơ sở nhà, đất; giao Trung tâm Phát triển quỹ đất: 13 khu đất. Đối với nhà, đất dôi dư từ các Bộ ngành, đơn vị Trung ương chuyển giao, đến nay, Sở Tài chính đã tổ chức tiếp nhận, bàn giao và đề xuất phương án xử lý đối với 67 địa chỉ nhà đất.
Sở Tài chính đang lấy ý kiến của UBND các phường, xã và các đơn vị, trường hợp nhu cầu của UBND các phường, xã và các đơn vị phù hợp với tiêu chuẩn, định mức, Sở Tài chính sẽ trình UBND Thành phố giao tài sản này cho UBND phường, xã và các đơn vị. Các tài sản còn lại, Sở Tài chính sẽ trình UBND Thành phố giao Trung tâm quản lý nhà và giám định xây dựng (Sở Xây dựng), Trung tâm phát triển quỹ đất Thành phố để quản lý, khai thác theo quy định.
 |
| Trụ sở Trung tâm du lịch Bình Dương đóng cửa, hạng mục công trình xuống cấp, cỏ dại xâm lấn. |
Ưu tiên chuyển đổi thành cơ sở y tế, giáo dục…
Trong thời gian tới, Sở Tài chính tiếp tục tham mưu cho UBND Thành phố trong chỉ đạo rà soát cơ sở nhà, đất của từng đơn vị đang sử dụng để đảm bảo phù hợp tiêu chuẩn định mức và thực tiễn sử dụng. Đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư sẽ ưu tiên chuyển đổi công năng thành cơ sở y tế, giáo dục, văn hóa, công trình công cộng… để phục vụ người dân. Đơn cử, trường hợp trụ sở cũ của UBND Quận 12, Quận Tân Phú… đã được chuyển đổi công năng thành trường học.
Trường hợp không thể phục vụ cho các mục đích nêu trên thì giao cho tổ chức có chức năng quản lý kinh doanh nhà để khai thác theo quy định pháp luật tạo nguồn thu cho ngân sách. Đại diện Sở Tài chính cho biết, đến thời điểm hiện nay, việc rà soát số lượng tổng thể nhà, đất cũng như phương án sử dụng hiệu quả của từng địa chỉ cơ bản đã hoàn thành. Sau khi cấp có thẩm quyền thông qua, Sở Tài chính sẽ công bố cho người dân được biết.
Ngày 30/3/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn số 3857/BTC-QLCS về việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện xử lý, khai thác các cơ sở nhà đất dôi dư sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính. Theo đó, hoàn thành xử lý, khai thác sử dụng đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp bộ máy, đề xuất cơ chế đặc thù để xử lý (nếu cần thiết), không để hư hỏng, xuống cấp, lãng phí, hoàn thành trong quý II/2026.
Đại diện Sở Tài chính khẳng định, sẽ đẩy nhanh tiến độ đề xuất trình UBND Thành phố hoàn tất phương án xử lý các cơ sở nhà đất dôi dư sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính trước ngày 30/6/2026 và hoàn chỉnh hồ sơ pháp lý liên quan trước ngày 31/12/2026.
Kỳ tới: Khoảng 11.000 công sản được cởi trói
