Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đánh dấu một bước phát triển mới, tạo nền tảng pháp lý cho kỷ nguyên phát triển vượt bậc của Việt Nam.
Đây là nhận định của Tiến sỹ Oleg Ghermanovich Rumyantsev, Chủ tịch Ủy ban Phát triển nhận thức Luật Hiến pháp của Hiệp hội Luật sư Nga, Trưởng nhóm làm việc soạn thảo Hiến pháp Liên bang Nga.
Tiến sỹ Rumyantsev lưu ý rằng Việt Nam vừa tiến hành các cuộc cải cách hành chính cũng như đang đẩy mạnh quá trình quản trị số, đất nước đang quyết tâm chuyển mình với một bộ máy hành chính hoàn toàn mới.
Tiến sỹ Rumyantsev chỉ ra rằng đây là lĩnh vực đòi hỏi nhiều quy phạm mới. Với các nhà lập pháp khóa mới, nhiệm vụ quan trọng đặt ra là phải nhận thức được hai mặt của một văn bản quy phạm pháp luật-giám sát và khuyến khích, giám sát và phát triển luật pháp hiện đại - trong đó kiến thức xây dựng luật là phẩm chất cần phải có.
Trong những ngày qua, Tiến sỹ Rumyantsev đã dành thời gian tìm hiểu kỹ hơn Hiến pháp Việt Nam năm 2013, đặc biệt là nội dung liên quan đến bầu cử, và cho biết tìm thấy nhiều điều khiến ông khâm phục với tư cách là một nhà soạn thảo Hiến pháp Nga.
Hiến pháp Việt Nam quy định Quốc hội thực hiện giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của Nhà nước, bao gồm các cơ quan hành pháp, tư pháp và các cơ quan nhà nước khác, bảo đảm tuân theo Hiến pháp và pháp luật.
Theo ông, quy định này phần nào lý giải vì sao bầu cử ở Việt Nam được quan tâm nhiều, bởi đây là sự kiện có ý nghĩa đối với chất lượng mới của nhà nước và xã hội, cũng như đời sống người dân. Các đại biểu khóa mới cũng cần phải đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của cử tri và công dân.
Chuyên gia về Hiến pháp Nga cũng nhấn mạnh quy định tại Điều 8 của Hiến pháp Việt Nam năm 2013, theo đó các cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phải tôn trọng Nhân dân, tận tụy phục vụ Nhân dân, liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của Nhân dân; kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí và mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền.
Với tư cách là một trong những người soạn thảo Hiến pháp Nga, Tiến sỹ Rumyantsev đánh giá đây là một quy phạm có ý nghĩa lớn trong việc nâng cao nhận thức pháp luật của công chúng và của cử tri. Theo ông, với nhận thức pháp luật được phát triển theo cách đó, cử tri Việt Nam sẽ đặt ra những yêu cầu rất nghiêm túc đối với các ứng cử viên đại biểu cơ quan lập pháp.Thứ nhất là yêu cầu về chống tham nhũng.
Tiến sỹ Rumyantsev cho rằng trong tất cả các nước xã hội chủ nghĩa, không một quốc gia nào đề cập đến việc chống tham nhũng trong Hiến pháp, trong khi Việt Nam lại có nhiều điều khoản dành riêng cho vấn đề này.
Theo ông, việc nâng nội dung chống tham nhũng lên thành quy định trong Hiến pháp tạo nên những phẩm chất mới đối với các đại biểu, gắn liền với yêu cầu chống tham nhũng.
Thứ hai, sự liên hệ với cử tri cũng là yêu cầu không thể thiếu đối với đại biểu của nhân dân. Hiến pháp Việt Nam nêu rõ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước của nhân dân, vì nhân dân và nhân danh nhân dân.
Theo Tiến sỹ Rumyantsev, với nhà lập pháp, không thể đáp ứng được kỳ vọng và yêu cầu của người dân nếu hoàn toàn quên đi cử tri của mình. Ông nhấn mạnh sự đồng cảm với người dân là một trong những yếu tố đạo đức quan trọng nhất đối với các đại biểu.
