Trả lời phỏng vấn của phóng viên về hành trình 80 năm Việt Nam tái thiết, xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước kể từ khi giành được độc lập sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, dẫn đến sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) (2/9/1945 - 2/9/2025), Giáo sư Carl Thayer - chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam tại Học viện Quốc phòng Australia, Đại học New South Wales - cho rằng quốc gia Đông Nam Á này đã có những chuyển biến rõ rệt mang tính quyết định khi từng bước tạo dựng được vai trò và vị thế trên trường quốc tế thông qua việc mở cửa nền kinh tế, gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và ký kết các hiệp định thương mại tự do…
Theo quan sát của Giáo sư Carl Thayer, Việt Nam ngày càng tự tin hơn vào việc thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, thiết lập các mối quan hệ đối tác chiến lược và hiện nay là cả quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Ngoài ra, Việt Nam cũng từng bước tham gia và có những đóng góp đáng kể trong các thể chế quốc tế, trong đó có việc 2 lần được bầu làm thành viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ).
Bên cạnh đó, trong nhiều năm qua, kể từ khi ra Sách Trắng quốc phòng đầu tiên năm 1998, Việt Nam đã xác định rõ chính sách không tham gia các liên minh quân sự, không liên kết với nước này để chống nước kia, không cho nước ngoài đặt các căn cứ quân sự hay sử dụng lãnh thổ để chống nước khác và không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế. Giáo sư Carl Thayer cho rằng Việt Nam luôn nêu cao tinh thần tự lực cánh sinh trong bảo vệ chủ quyền, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, nỗ lực duy trì thống nhất trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và trở thành tiếng nói tiêu biểu của Nam Bán cầu. Việc gần đây Việt Nam chính thức trở thành đối tác của BRICS từ ngày 14/6/2025 là một thành tựu lớn nữa không thể phủ nhận.
Giáo sư Carl Thayer cũng bày tỏ ấn tượng trước việc Việt Nam rất chú trọng đến công tác đào tạo nhân tài, đặc biệt là ở trong nước. Theo ông, Việt Nam hiện có nhiều người trình độ học vấn cao. Dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm hiện nay, tất cả các bộ máy nhà nước đang được đẩy mạnh tái cơ cấu để hoạt động hiệu quả hơn. Trong lĩnh vực ngoại giao, Việt Nam cũng đã xây dựng được một đội ngũ chuyên nghiệp và phát triển hệ thống thông tin vững chắc trên toàn thế giới, thông qua sự hiện diện của các hãng thông tấn như Thông tấn xã Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và nhiều cơ quan báo chí khác, đồng thời đẩy mạnh việc dạy ngoại ngữ để có thể tự tin giao tiếp trên trường quốc tế.
Cũng theo Giáo sư Carl Thayer, trước thời kỳ “Đổi Mới”, Việt Nam đã trải qua một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng. Hệ thống quản lý theo mô hình kế hoạch hóa tập trung đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt hàng hóa và không có động lực kinh doanh. Tuy nhiên, sau khi mở cửa, Việt Nam dần dỡ bỏ các "rào cản" và đã nhìn thấy những tia hy vọng. Các doanh nghiệp gia đình, doanh nghiệp tư nhân bắt đầu đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế, cho dù cũng phải mất nhiều năm sau đó để có được sự phát triển và vai trò thực sự nổi trội hơn.
Giáo sư Carl Thayer cho rằng “Đổi Mới” là bước đi đầu tiên để Việt Nam thực sự mở cửa và bắt đầu thay đổi. Từ năm 1989, Việt Nam bắt đầu chứng kiến những hiệu quả rõ rệt của sự thay đổi này. Theo thời gian, Việt Nam đã giảm đáng kể tỷ lệ đói nghèo nhờ nội lực của chính mình và sự hỗ trợ của bạn bè quốc tế. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng thúc đẩy công bằng xã hội, bình đẳng giới, chú trọng đến các dân tộc thiểu số. Đây đều là những thành tựu lớn, Giáo sư Carl Thayer nói.
Bên cạnh đó, vị chuyên gia của Australia cũng rất ấn tượng với việc tuổi thọ trung bình của người Việt Nam không ngừng tăng lên, tỷ lệ thất nghiệp giảm mạnh và giờ đây Việt Nam đã trở thành quốc gia có thu nhập trung bình thấp. Các công dân Việt Nam sau khi ra nước ngoài học tập và làm việc đều có xu hướng quay trở về để đóng góp sức mình vào việc xây dựng quê hương, đất nước.
Trong con mắt của Giáo sư Carl Thayer, Việt Nam là một quốc gia năng động, thực hiện chính sách ngoại giao văn hóa mạnh mẽ, đối ngoại đa phương, đồng thời luôn thể hiện sự ấm áp và hiếu khách. Chính những điều này đã mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam, trong đó có ngành du lịch với những bước tăng trưởng mạnh mẽ.
Về khía cạnh an sinh xã hội, Việt Nam ngày càng có nhiều chương trình bảo hiểm hưu trí do chính phủ tài trợ và có ngành y tế khá tốt. Đó là những bước nhảy vọt lớn đối với một quốc gia đang phát triển như Việt Nam và giúp Việt Nam từng bước vươn lên trở thành một trong những nước đi đầu.
Bình luận về việc Việt Nam xác định các vấn đề về thể chế pháp quyền, đổi mới sáng tạo và khoa học công nghệ, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế tư nhân là “Bộ tứ trụ cột” trong “kỷ nguyên cất cánh”, Giáo sư Carl Thayer cho rằng đây là hướng đi hoàn toàn đúng đắn. Tuy nhiên, Việt Nam cần phải nỗ lực rất nhiều mới làm cho các thể chế hoạt động thực sự hiệu quả hơn , nhất là trong việc ra quyết định và phân bổ nguồn lực; đồng thời cần tận dụng quan hệ với các đối tác, đặc biệt là các đối tác chiến lược toàn diện, để hỗ trợ đất nước phát triển mạnh mẽ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và đào tạo nguồn nhân lực. Giáo sư Carl Thayer dự báo, trong tương lai gần, Việt Nam sẽ có sự bùng nổ các doanh nghiệp tư nhân. Mỗi doanh nghiệp sẽ có chuyên môn và sự phát triển riêng, mang lại nhiều lợi ích cho đất nước.
Kết thúc buổi phỏng vấn, Giáo sư Carl Thayer nhắc lại, Chủ tịch Hồ Chí Minh trước đây đã đưa ra kim chỉ nam cho Việt Nam là phải tự lực cánh sinh và làm bạn với tất cả các nước. Trong 80 năm qua, Việt Nam luôn tuân thủ điều đó và đã gặt hái được nhiều thành công, trở thành đối tác đáng tin cậy và có tính xây dựng trên trường quốc tế. Giờ đây, Việt Nam không còn là nước chỉ nhận viện trợ mà đã đi hỗ trợ các nước khác, thể hiện rõ qua đại dịch COVID-19, việc tiên phong tổ chức các hội nghị trực tuyến và tham gia vào các hoạt động gìn giữ hòa bình quốc tế... Trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp và những tác động của công nghệ số, Việt Nam cần tiếp tục thúc đẩy hơn nữa tinh thần tự lực, tự cường để vững vàng bước vào kỷ nguyên mới; đồng thời nhận diện kịp thời để có những giải pháp phù hợp trước những thách thức do các vấn đề toàn cầu đặt ra liên quan đến công nghệ mới, biến đổi khí hậu...
