Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc cho biết, Bộ Tư pháp đang thực hiện quy trình xây dựng hồ sơ đề nghị xây dựng Luật theo quy định. Bộ đã trình Chính phủ báo cáo về các chính sách của dự án Luật và tiếp tục lấy ý kiến các thành viên Chính phủ. Đa số ý kiến cơ bản thống nhất với 6 nhóm chính sách do Bộ Tư pháp đề xuất, song vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.
Theo Thứ trưởng, dự thảo Luật tập trung vào 6 nhóm chính sách lớn gồm: Phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước và thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật; hoàn thiện quy định về tổ chức, hoạt động của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật; mở rộng đối tượng đặc thù; quy định rõ trách nhiệm giáo dục pháp luật trong hệ thống giáo dục quốc dân; bổ sung quy định về truyền thông chính sách, chuyển đổi số trong phổ biến, giáo dục pháp luật; đồng thời bổ sung cơ chế, chính sách và nguồn lực tương xứng cho công tác này.
Liên quan đến việc thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã, nhiều ý kiến đề nghị quy định thống nhất để tăng cường phối hợp liên ngành, hỗ trợ người đứng đầu trong chỉ đạo, điều hành. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng cấp xã hiện đã có nhiều ban chỉ đạo, hội đồng hoạt động chưa thực sự hiệu quả; nếu quy định cứng có thể làm tăng đầu mối, phát sinh chồng chéo và giảm trách nhiệm của người đứng đầu. Các đại biểu cho rằng cần tiếp tục đánh giá kỹ để lựa chọn phương án phù hợp.
Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Lai Châu ông Nguyễn Công Thiếp đề xuất quy định bắt buộc thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã nhằm bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất, nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật ngay từ cơ sở. Ông cũng kiến nghị cần quy định rõ vị trí, vai trò, trách nhiệm của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật; đồng thời có chế độ, chính sách phù hợp để tạo động lực và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Trong khi đó, Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên ông Đỗ Xuân Toán cho rằng nhiều vụ việc vi phạm pháp luật tại địa phương xảy ra do công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật chưa thực sự hiệu quả, nhất là ở vùng sâu, vùng xa. Theo ông, dù phổ biến, giáo dục pháp luật là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, song trên thực tế ngành Tư pháp chủ yếu mới đóng vai trò tham mưu, trong khi nhiều cơ quan được giao kinh phí nhưng thiếu cơ chế phối hợp và điều phối thống nhất.
Từ thực tiễn đó, đại biểu đề xuất Luật sửa đổi cần quy định rõ hơn cơ chế quản lý, sử dụng kinh phí cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; yêu cầu các cơ quan, đơn vị được giao kinh phí phải báo cáo cụ thể nội dung tuyên truyền, đối tượng, địa bàn và người thực hiện để cơ quan quản lý có cơ sở theo dõi, điều phối. Đồng thời, cần quan tâm hơn đến tiêu chuẩn, năng lực của đội ngũ làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Các đại biểu cũng phản ánh thực trạng phân bổ kinh phí hiện nay còn dàn trải, thiếu tập trung; nhiều hoạt động được tổ chức ở khu vực thuận lợi trong khi địa bàn khó khăn lại ít được tiếp cận. Vì vậy, cần nghiên cứu cơ chế quản lý, điều phối kinh phí chặt chẽ hơn và tăng vai trò của cơ quan tư pháp trong phân bổ, thẩm định, theo dõi nguồn lực thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.
Đối với nhóm đối tượng đặc thù, một số ý kiến đề nghị luật chỉ quy định nguyên tắc chung và giao văn bản dưới luật hướng dẫn cụ thể theo từng giai đoạn; trong khi nhiều ý kiến khác cho rằng cần tiếp tục xác định rõ các nhóm đối tượng ưu tiên để có cơ chế tập trung nguồn lực phù hợp.
