Khi thời tiết cực đoan tạo điều kiện cho mầm bệnh phát triển
Nắng nóng đầu mùa năm 2026 đang kéo theo nhiều nguy cơ về sức khỏe, trong đó đáng chú ý là sự gia tăng của các bệnh truyền nhiễm. Theo cảnh báo từ bác sĩ chuyên khoa, ba bệnh dễ bùng phát trong điều kiện thời tiết này gồm tay chân miệng, sốt xuất huyết và viêm não Nhật Bản.
Lý giải nguyên nhân, các chuyên gia cho rằng thời tiết nắng nóng tạo môi trường thuận lợi cho cả mầm bệnh và vật trung gian truyền bệnh phát triển. Nhiệt độ cao kết hợp độ ẩm thay đổi giúp virus, vi khuẩn tồn tại lâu hơn, trong khi muỗi sinh sản nhanh trong môi trường nước đọng.
Thông tin từ Bộ Y tế cho thấy các khu đô thị đông dân, công trình xây dựng, khu nhà trọ… là những điểm nguy cơ cao do tồn tại nhiều ổ lăng quăng, làm tăng nguy cơ bùng phát sốt xuất huyết.
Ở góc độ dịch tễ, số liệu đầu năm 2026 ghi nhận xu hướng gia tăng rõ rệt. Chỉ trong gần 3 tháng, cả nước ghi nhận hơn 25.000 ca tay chân miệng, tăng mạnh so với cùng kỳ.
Tại TP.HCM, số ca tay chân miệng trong một số tuần gần đây tăng mạnh so với trung bình các tuần trước đó.
Không chỉ tăng về số lượng, điều đáng lo ngại hơn là diễn biến bệnh có xu hướng nặng và khó lường hơn. TS.BS Nguyễn Trung Nguyên – Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai – cảnh báo nắng nóng khiến cơ thể dễ mất nước, rối loạn điện giải, làm suy giảm miễn dịch và tăng nguy cơ biến chứng.
Các bác sĩ nhi khoa cũng lưu ý, tay chân miệng có thể chuyển nặng nhanh với dấu hiệu thần kinh; sốt xuất huyết nguy hiểm ở giai đoạn hạ sốt; viêm não Nhật Bản có nguy cơ tử vong và di chứng cao.
 |
Nguy cơ bùng phát dịch bệnh mùa nắng nóng - Ảnh minh họa. |
Gia tăng “gánh nặng kép” về sức khỏe
Các chuyên gia nhận định, tác động của nắng nóng không chỉ dừng ở các bệnh truyền nhiễm mà còn làm gia tăng nhiều vấn đề sức khỏe khác, tạo nên “gánh nặng kép” cho cộng đồng.
Một trong những vấn đề phổ biến nhất trong mùa nắng nóng là mất nước. Khi cơ thể đổ mồ hôi nhiều, không chỉ nước mà cả các chất điện giải như natri, kali cũng bị thất thoát. Điều đáng lo là cảm giác khát thường xuất hiện muộn, khi cơ thể đã thiếu nước đáng kể.
Mất nước nhẹ có thể gây khô miệng, mệt mỏi, nước tiểu sậm màu. Nặng hơn, người bệnh có thể chóng mặt, tim đập nhanh, tụt huyết áp, thậm chí sốc. Trẻ nhỏ và người cao tuổi là nhóm dễ bị tổn thương nhất vì khả năng nhận biết và bù nước kém hơn. Bên cạnh đó, nhiệt độ cao làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm và rối loạn tiêu hóa do thực phẩm dễ ôi thiu trong điều kiện nóng ẩm.
Điều đáng chú ý khác là xu hướng thay đổi mô hình bệnh tật. Đại diện ngành y tế cho rằng biến đổi khí hậu đang làm nhiều bệnh xuất hiện sớm hơn, kéo dài hơn và khó dự đoán hơn.
Từ các phân tích trên có thể thấy, nắng nóng không còn là yếu tố thời tiết đơn thuần mà đang trở thành một biến số quan trọng đối với sức khỏe cộng đồng. Sự gia tăng đồng thời của nhiều loại bệnh – từ truyền nhiễm đến các tình trạng cấp cứu – cho thấy rủi ro ngày càng phức tạp và khó kiểm soát hơn.
Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết: Thay vì chỉ “chống nóng”, mỗi gia đình cần chủ động bảo vệ sức khỏe toàn diện, đặc biệt với trẻ nhỏ – nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong các đợt nắng nóng kéo dài.
