Theo GLOBOCAN 2022[1], mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới và hơn 120.000 ca tử vong do ung thư. Tỷ suất mắc và tử vong chuẩn theo tuổi lần lượt đạt 150,8 và 99,0 trên 100.000 dân, phản ánh gánh nặng bệnh tật ngày càng gia tăng đối với hệ thống y tế và toàn xã hội. Các loại ung thư phổ biến gồm vú, gan, phổi, đại trực tràng và dạ dày, đồng thời ghi nhận xu hướng trẻ hóa ở một số bệnh như ung thư vú và ung thư đại trực tràng, đặt ra thách thức mới về tầm soát sớm, chẩn đoán và điều trị. Bối cảnh già hóa dân số, đô thị hóa nhanh và thay đổi lối sống như hút thuốc, thừa cân – béo phì, ít vận động cũng được xem là những yếu tố góp phần làm tăng số ca mắc; các dự báo cho thấy số ca ung thư mới tại Việt Nam có thể tăng 60-70% vào năm 2050[2], nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết của các chiến lược phòng ngừa, phát hiện sớm và tối ưu hóa điều trị ở quy mô quốc gia.
Nhận định về thực trạng này, PGS.TS.BS. Bùi Diệu, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam, chủ tọa sự kiện, nhấn mạnh: “Dưới áp lực gánh nặng ung thư ngày càng gia tăng và xu hướng trẻ hóa bệnh nhân tại Việt Nam, việc ứng dụng các tiến bộ y học không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả điều trị. Thúc đẩy y học chính xác, với trọng tâm là cá thể hóa phác đồ điều trị, mở ra một kỷ nguyên chăm sóc y tế dựa trên bằng chứng và đặc điểm riêng của từng người bệnh.
Chìa khóa cho kỷ nguyên này nằm ở việc triển khai các kỹ thuật chẩn đoán tiên tiến, có thể kể đến như sinh thiết lỏng trongxét nghiệm sinh học phân tử, ngoài ra, việc kết hợp hạ tầng dữ liệu số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán, theo dõi cũng là những công cụ đắc lực. Từ đó nâng cao hiệu quả lâm sàng trên từng các thể và tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực của hệ thống y tế.”
 |
PGS.TS.BS. Bùi Diệu, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam phát biểu khai mạc tại sự kiện |
Thúc đẩy hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) số hóa và sinh thiết lỏng: Nền tảng cho cá thể hóa điều trị ung thư bằng y học chính xác
Về nội dung khoa học, hội nghị cập nhật các giải pháp đang định hình tương lai ung thư học. Các bài trình bày tập trung thảo luận sâu về vai trò của Hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) và các tiến bộ công nghệ sinh học và ứng dụng AI.
Các chuyên gia đã dẫn chứng các nghiên cứu quốc tế cho thấy bệnh nhân ung thư có thể cải thiện thời gian sống thêm hơn 15 tháng nếu áp dụng MDT vào chẩn đoán và điều trị so với không áp dụng. Tuy nhiên, có nhiều nguyên nhân dẫn tới việc vận hành MDT chưa được thường quy, trong đó có thiếu hạ tầng số khiến dữ liệu bị phân tán. Giải pháp được các chuyên gia quốc tế chia sẻ nằm ở việc triển khai các nền tảng MDT số hóa, kết nối trực tiếp với hồ sơ bệnh án điện tử để theo dõi kết quả điều trị theo thời gian thực.
Theo TS.BS Jomtana Siripaibun, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Chulabhorn, Thái Lan: “MDT là một chiến lược sống còn trong điều trị ung thư, và chuyển đổi số là điều kiện bắt buộc để mô hình này vận hành bền vững. Khi triển khai nền tảng MDT số hóa kết nối dữ liệu lâm sàng, chúng tôi ghi nhận quy trình chuẩn bị ca bệnh hiệu quả hơn và hồ sơ điều trị đầy đủ, nhất quán hơn. Điều quan trọng là bắt đầu từ một nhóm bệnh ưu tiên và một quy trình hội chẩn chuẩn, theo dõi đầy đủ , để từng bước xây dựng năng lực hệ thống cho chăm sóc ung thư hiện đại.”
Đồng thời, sự phối hợp của sinh thiết lỏng và trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được kỳ vọng sẽ tái định hình lĩnh vực chẩn đoán sinh học phân tử và giải phẫu bệnh. Thay vì dựa hoàn toàn vào sinh thiết mô xâm lấn, sinh thiết lỏng cho phép phân tích DNA khối u lưu hành (ctDNA) để phát hiện sớm các dấu hiệu tái phát hoặc kháng thuốc. Bên cạnh đó, khi kết hợp với AI, quy trình chẩn đoán được nâng cao tính nhất quán, rút ngắn thời gian và hỗ trợ định lượng dấu ấn sinh học.
TS.BS. Chien-Feng Li, Trưởng khoa Giải phẫu bệnh lâm sàng và Xét nghiệm Trung tâm Y tế Chi Mei, và là Giáo sư kiêm nhiệm, Trường Y khoa, Đại học Quốc gia Sun Yat-sen, Đài Loan nhận định: “Những tiến bộ trong sinh thiết lỏng vatrí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo nên một chuyển đổi mang tính bước ngoặt trong chẩn đoán và điều trị ung thư, đặc biệt khi được triển khai theo mô hình chẩn đoán đa phương thức—kết hợp dữ liệu mô học, dữ liệu phân tử, sinh thiết lỏng và AI—để hỗ trợ y học chính xác. Cách tiếp cận này giúp lựa chọn điều trị phù hợp hơn cho từng người bệnh và tối ưu hóa hiệu quả điều trị, chăm sóc. Để tận dụng tối đa tiềm năng đó, đầu tư hạ tầng và đào tạo nhân lực sẽ là những yếu tố then chốt của hệ thống y tế.”
 |
TS.BS. Chien-Feng Li, Trưởng khoa Giải phẫu bệnh lâm sàng và Xét nghiệm, Trung tâm Y tế Chi Mei - Giáo sư kiêm nhiệm, Trường Y khoa, Đại học Quốc gia Sun Yat-sen, Đài Loan chia sẻ tại sự kiện |
AstraZeneca: Ba thập kỷ tiên phong xây dựng hệ sinh thái ung thư toàn diện tại Việt Nam
Có mặt trong lĩnh vực ung thư tại Việt Nam từ năm 1994, AstraZeneca hiện là một trong các tập đoàn dược sinh học đa quốc gia xác định ung thư là trụ cột chiến lược dài hạn. Với triết lý lấy người bệnh làm trung tâm, AstraZeneca đã mang đến Việt Nam nhiều giải pháp tiến bộ trong điều trị ung thư, đồng thời hổ trợ định hình một hệ sinh thái y tế gắn kết chặt chẽ giữa điều trị, nghiên cứu lâm sàng, chính sách và cộng đồng.
 |
ThS.BS. Văn Thị Thu Sương – Giám đốc Y khoa, Công ty TNHH AstraZeneca Việt Nam chia sẻ về Hành trình của AstraZeneca trong lĩnh vực Ung thư tại Việt Nam |
Hành trình này được thể hiện rõ nét qua các hợp tác chiến lược với các Hội chuyên ngành và bệnh viện trên toàn quốc. Vào tháng 9/2025, AstraZeneca đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác toàn diện dài hạn với Hội Ung thư Việt Nam (VCA). Song song đó, sự phối hợp cùng các bệnh viện tuyến đầu như Bệnh viện K và Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM và nhiều bệnh viện khác đã mở ra nhiều hoạt động có ý nghĩa để nâng cao công tác chẩn đoán và điều trị của nhiều mặt bệnh Ung thư khác nhau. Dấu ấn đậm nét nhất trong năng lực khoa học của AstraZeneca chính là việc triển khai 78 dự án nghiên cứu lâm sàng tại Việt Nam trong đó có 69 nghiên cứu lâm sàng ung thư tại 31 cơ sở y tế trên toàn quốc, với sự tham gia của 1.200 bệnh nhân, qua đó, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, thực hành lâm sàng của đội ngũ y bác sĩ, đồng thời, gia tăng cơ hội giúp bệnh nhân tiếp cận sớm các phương pháp điều trị ung thư tiên tiến.
Chia sẻ về định hướng tương lai, ông Atul Tandon, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc AstraZeneca Việt Nam, khẳng định: “AstraZeneca cam kết cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh thông qua đổi mới điều trị, nghiên cứu khoa học và hợp tác sâu rộng với hệ thống y tế. Chúng tôi tin rằng chuyển đổi chăm sóc ung thư cần được thúc đẩy đồng thời ở nhiều trụ cột từ chuẩn hóa hướng dẫn, nâng cao năng lực đa chuyên khoa, phát triển dữ liệu đời thực, đến ứng dụng chuyển đổi số trong chẩn đoán và theo dõi điều trị. Tiếp tục hành trình này, chúng tôi sẽ mở rộng, thúc đẩy hợp tác và đồng hành cùng chiến lược phòng chống ung thư quốc gia vì mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân.”
Hướng tới tương lai, AstraZeneca tiếp tục theo đuổi chiến lược dài hạn trong ung thư, với định hướng phát triển các liệu pháp đột phá như liên hợp kháng thể - thuốc (ADC), kháng thể đặc hiệu kép (Dual Specific Antibodies) hay liệu pháp tế bào; mở rộng đầu tư vào nghiên cứu lâm sàng và hỗ trợ hệ thống y tế Việt Nam phát triển bền vững và hiện đại hóa quy trình chăm sóc ung thư trong kỷ nguyên y học chính xác, đồng hành cùng Chiến lược phòng chống ung thư quốc gia.
[1] Globocan 2022
[2] “Global cancer burden: progress, projections, and challenges”, published on The Lancet
