David Harris - lãnh đạo phong trào chống chiến tranh Việt Nam tại Mỹ qua đời ở tuổi 76

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - David Harris là một nhà hoạt động và nhà báo vào cuối những năm 1960, người đã trở thành một nhân vật quốc gia vì những hoạt động, nỗ lực khuyến khích thanh niên Hoa Kỳ chống lại việc nhập ngũ để phục vụ trong Chiến tranh Việt Nam — đã vào tù sau khi bản thân từ chối nhập ngũ. Ông qua đời ngày 6/2/2023 tại nhà riêng ở Mill Valley, California ở tuổi 76 do căn bệnh ung thư phổi - theo lời của vợ ông, bà Cheri Forrester.
David Harris là một nhà hoạt động phản chiến nổi tiếng toàn quốc từng vào tù vì từ chối phục vụ, sau này ông trở thành cây viết cho tạp chí Rolling Stone và The New York Times. Ảnh: David Harris phát biểu tại Đại học California, San Diego, năm 1971.
David Harris là một nhà hoạt động phản chiến nổi tiếng toàn quốc từng vào tù vì từ chối phục vụ, sau này ông trở thành cây viết cho tạp chí Rolling Stone và The New York Times. Ảnh: David Harris phát biểu tại Đại học California, San Diego, năm 1971.

David Victor Harris sinh ngày 28/2/1946 tại Fresno, California, là con trai của Clifton Harris Jr., một luật sư Đảng Cộng hòa cứng rắn và Elaine (Jensen) Harris, một người nội trợ. Ông lớn lên trong sự sung túc do sự bùng nổ thời hậu chiến của California tạo ra. Là một học sinh hàng đầu tại trường trung học Fresno, ông mơ ước được đến West Point và trở thành đặc vụ F.B.I., nhưng tất cả đã kết thúc tại Stanford.

"Sự thức tỉnh" đến với David Harris vào năm thứ nhất Đại học Standford (1964), một vài tuần làm việc ở Mississippi vào cuối Mùa hè Tự do năm 1964 đã thuyết phục ông rằng thế hệ của ông có nghĩa vụ đạo đức chống lại sự bất công, bao gồm cả những gì ông coi là thảm họa đang diễn ra ở Việt Nam bấy giờ.

Ông dành nhiều đêm dài trong phòng với những người bạn cùng ký túc xá, nghe nhạc (bao gồm cả đĩa hát của Joan Baez, rất lâu trước khi hai người chính thức gặp mặt) và tranh luận về đạo đức của việc Hoa Kỳ tham gia quân sự ở Đông Nam Á.

Ông tham gia cuộc biểu tình đầu tiên vào tháng 3/1965. Trong vài năm tiếp theo, ông đã sử dụng vị thế cơ sở của mình để vươn lên nổi tiếng trên toàn quốc, kêu gọi các sinh viên và những người trẻ tuổi khác đứng lên đấu tranh. Ông tập trung hoạt động của mình vào việc phản kháng quân dịch, bởi vì, đó là cách để ông tạo ra sự khác biệt cụ thể, mang tính cá nhân. Ông chủ trương phản kháng chứ không trốn tránh, kêu gọi các sinh viên trả lại thẻ quân dịch cho chính phủ để phản đối. Khi bản thân ông bị yêu nhập ngũ vào năm 1968, ông đã từ chối và gần như ngay lập tức bị chính quyền liên bang truy tố.

David Harris - lãnh đạo phong trào chống chiến tranh Việt Nam tại Mỹ qua đời ở tuổi 76 ảnh 1

Harris và Joan Baez tại một cuộc họp báo ở New York sau đám cưới của họ năm 1968. Họ gặp nhau thông qua phong trào phản chiến và trải qua 16 tháng lưu diễn khắp đất nước.

Vài tháng sau khi bị cáo trạng, ông kết hôn với ca sĩ Joan Baez, người ông gặp trong phong trào phản chiến. Cả hai đã đi lưu diễn khắp đất nước trong 16 tháng, hát và phát biểu để phản đối chiến tranh.

Bà Baez nói trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại: “Tôi không nghi ngờ gì về việc ông ấy có tài diễn thuyết tuyệt vời,“ mọi người sẽ tụ tập lại để nghe David Harris nói về cách họ sẽ thay đổi thế giới.

Ông Harris bị kết tội vào năm 1969 và bị kết án ba năm tù liên bang, trong đó ông thụ án 20 tháng. Ngay sau khi ông bị tuyên án, Baez đã viết “A Song for David”: “The stars in your sky/Are the stars in mine/And both prisoners/Of this life are we.” (Những vì sao trên bầu trời của anh / là những vì sao trên bầu trời của em / Và cả hai chúng ta / đều là tù nhân của cuộc đời này).

Ông được trả tự do vào năm 1970, nhưng cuộc sống ngoài tù khá khó khăn đối với Harris, cả về mặt đời sống cá nhân và nghề nghiệp. Chiến tranh bắt đầu lắng xuống, phong trào phản chiến cũng vậy. Vợ chồng ông ly hôn vài tháng sau đó, mặc dù họ vẫn là bạn thân trong suốt quãng đời còn lại của Harris.

Một lần, ông viết một lá thư cho Jann Wenner, nhà xuất bản tạp chí Rolling Stone, đề nghị bán cho ông ta một loạt bài viết phản chiến. Wenner từ chối, nhưng ông thích những bài viết của Harris đủ để mang tới một cơ hội khác cho ông: viết về Ron Kovic, một lính thủy đánh bộ bị thương ở chiến trường Việt Nam khiến ông không thể sử dụng được hai chân, và sau này trở thành một nhà hoạt động phản chiến nổi bật.

Bài báo “Hỏi một người lính thủy đánh bộ” được đăng tải năm 1973. Ba năm sau, ông Kovic xuất bản cuốn tự truyện của mình, “Sinh ngày 4 tháng 7,” và vào năm 1989, Oliver Stone đã thực hiện một phiên bản điện ảnh của cuốn sách được giới phê bình đánh giá cao, với sự tham gia của Tom Cruise trong vai Kovic.

David Harris - lãnh đạo phong trào chống chiến tranh Việt Nam tại Mỹ qua đời ở tuổi 76 ảnh 2

Một cảnh trong phim "Born on the Forth of July" (Sinh ngày 4 tháng 7)

Bài báo cũng bắt đầu sự nghiệp thứ hai của Harris, với tư cách là một nhà báo và tác giả tạp chí. Ông dành năm năm tiếp theo để viết cho Rolling Stone và năm 1978 trở thành cây bút cộng tác cho Tạp chí New York Times. Một thập kỷ sau, ông rời tạp chí để dành toàn thời gian viết sách.

Các bài báo của ông thường khai thác di sản của Chiến tranh Việt Nam và sự hỗn loạn xã hội của những năm 1960, bao gồm một đoạn tìm kiếm về tung tích một trong những người cố vấn ở Stanford của ông, nhà hoạt động tự do và chính trị gia Allard K. Lowenstein, người đã bị sát hại vào năm 1980./.

David Harris - lãnh đạo phong trào chống chiến tranh Việt Nam tại Mỹ qua đời ở tuổi 76 ảnh 3

Ông Harris kết hôn với Lacey Fosburgh, một nhà văn và cựu phóng viên của tờ The New York Times, vào năm 1977. Bà mất năm 1993. Ông gặp bà Forrester vào năm 1993 và họ kết hôn vào năm 2011.

Theo New York Times
Loạt phim Việt làm nên “kỷ lục doanh thu lịch sử” trong Quý 1/2026
Vì sao phim Việt đầu năm đại thắng ngàn tỷ đồng?
(Ngày Nay) - Các phim Việt Nam ra rạp kể từ đầu năm 2026 đến hết tháng 3/2026 gặt thành công lớn khi lập kỷ lục doanh thu phòng vé lên tới 1.130 tỷ đồng , vượt qua con số 1.110 tỷ đồng cùng kỳ năm ngoái . Điều này cho thấy khán giả đang rất ủng hộ và thích xem phim Việt.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn chủ trì họp báo Chính phủ thường kỳ.
Nỗ lực bảo đảm nguồn cung xăng dầu, cung ứng đủ điện
(Ngày Nay) - Chiều 4/4, tại Hà Nội, Văn phòng Chính phủ tổ chức họp báo Chính phủ thường kỳ dưới sự chủ trì của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn. Tại họp báo, đại diện lãnh đạo một số bộ, ngành trả lời câu hỏi của các phóng viên liên quan những vấn đề nóng đang được dư luận xã hội quan tâm.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu tất cả trường học phải công khai đơn vị cung cấp thức ăn, thực phẩm trên trang thông tin điện tử, phương tiện thông tin đại chúng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các trường học phải công khai đơn vị cung cấp thức ăn, thực phẩm
(Ngày Nay) - Chiều 4/4, tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ, ông Hoàng Đức Minh, Vụ trưởng Vụ Học sinh sinh viên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu tất cả trường học phải công khai đơn vị cung cấp thức ăn, thực phẩm trên trang thông tin điện tử, phương tiện thông tin đại chúng.
Bác bỏ tối hậu thư, Iran ra cảnh báo ngược lại với Mỹ
Bác bỏ tối hậu thư, Iran ra cảnh báo ngược lại với Mỹ
(Ngày Nay) - Bộ chỉ huy quân sự trung tâm của Iran đã bác bỏ lời đe dọa của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc phá hủy cơ sở hạ tầng quan trọng của nước này nếu Iran không chấp nhận một thỏa thuận hòa bình trong vòng 48 giờ.
Thủ tướng tiếp Đại sứ Kuwait tại Việt Nam
Thủ tướng tiếp Đại sứ Kuwait tại Việt Nam
(Ngày Nay) - Ngày 4/4, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tiếp ông Yousef Ashour Al-Sabbagh, Đại sứ Kuwait tại Việt Nam để trao đổi về các biện pháp thúc đẩy quan hệ Đối tác Chiến lược và hợp tác bảo đảm an ninh năng lượng giữa hai nước.