Trong bối cảnh dự luật dự kiến được Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ nhất vào tháng 4/2026, Hà Nội đang tích cực triển khai công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật theo hướng toàn diện và đồng bộ. Mục tiêu là giúp người dân nắm rõ nội dung, tạo sự đồng thuận và sẵn sàng tham gia thực hiện ngay khi luật chính thức có hiệu lực. Đây không chỉ là nhiệm vụ phổ biến pháp luật, mà còn là bước chuẩn bị quan trọng nhằm đưa các cơ chế mới đi vào thực tiễn hiệu quả.
Truyền thông chính sách cần đi trước
Tại cuộc họp về công tác thông tin, tuyên truyền dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) diễn ra ngày 19/3, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu – Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật thành phố nhấn mạnh rằng, mọi hoạt động truyền thông phải hướng tới mục tiêu cuối cùng là người dân hiểu, đồng thuận và chủ động thực hiện. Theo đó, việc cung cấp thông tin cần được triển khai sớm, tạo nền tảng nhận thức xã hội trước khi luật có hiệu lực.
Cùng quan điểm, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội Phạm Thị Thanh Hương cho biết công tác truyền thông đang được triển khai đúng lộ trình, bám sát các mốc thời gian trước, trong và sau khi Quốc hội thông qua luật. Các đơn vị liên quan đã phối hợp chặt chẽ để bảo đảm nội dung thống nhất, tập trung làm rõ những điểm mới đáng chú ý.
Trong thời gian tới, trọng tâm tuyên truyền sẽ xoay quanh các nội dung như cơ chế phân quyền cho chính quyền thành phố, thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật mang tính đặc thù, cũng như định hướng phát triển vùng Thủ đô.
Song song với đó, Hà Nội sẽ tổ chức nhiều hình thức truyền thông đa dạng: từ hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến tới cấp xã, phường, đến việc xây dựng tài liệu phổ biến và lan tỏa trên các loại hình báo chí và nền tảng số. Mục tiêu là bảo đảm thông tin đầy đủ, chính xác, góp phần tạo sự đồng thuận ngay từ giai đoạn đầu.
Mở rộng quyền chủ động, gắn với trách nhiệm
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) được xây dựng không chỉ nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy mà còn tạo không gian pháp lý mới cho sự phát triển của Hà Nội. Theo đó, thành phố sẽ được trao thêm quyền chủ động trong việc quyết định và triển khai nhiều lĩnh vực, đồng thời có thể ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn.
Những quy định này mở ra cơ hội lớn để giải quyết các vấn đề đô thị cấp bách như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, cải tạo chung cư cũ hay phát triển hạ tầng.
Đáng chú ý, dự thảo cho phép Hà Nội thí điểm các cơ chế, chính sách mới, kể cả những nội dung chưa được quy định hoặc khác với quy định hiện hành. Đây được xem là bước đi quan trọng trong đổi mới mô hình quản trị, tạo điều kiện để Thủ đô trở thành địa phương tiên phong trong thử nghiệm chính sách.
Tuy nhiên, lãnh đạo thành phố cũng nhấn mạnh cần làm rõ bản chất của các cơ chế này. Theo ông Nguyễn Xuân Lưu, cơ chế đặc thù không đơn thuần là ưu đãi, mà là công cụ để thử nghiệm, hoàn thiện chính sách, từ đó có thể nhân rộng khi đủ điều kiện. Việc truyền thông rõ ràng nội dung này có ý nghĩa quan trọng nhằm tránh những cách hiểu chưa chính xác hoặc kỳ vọng không phù hợp trong xã hội.
Một điểm cốt lõi khác của dự thảo là việc gắn phân quyền với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực. Khi được trao quyền lớn hơn, chính quyền thành phố cũng phải chịu trách nhiệm trước Trung ương và nhân dân, đồng thời chịu sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan có thẩm quyền và toàn xã hội.
Điều này đặt ra yêu cầu đội ngũ cán bộ phải nâng cao năng lực, tinh thần trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm và sẵn sàng chịu trách nhiệm trong quá trình thực thi nhiệm vụ. Công tác tuyên truyền cũng cần làm rõ mối quan hệ giữa quyền hạn và trách nhiệm, giúp người dân hiểu đúng và tham gia giám sát hiệu quả.
Bên cạnh đó, việc phổ biến nội dung dự thảo còn được gắn với các định hướng lớn như Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô và Quy hoạch tổng thể, nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa chiến lược phát triển và khung pháp lý.
Người dân là yếu tố then chốt của thực thi
Một điểm nổi bật của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) là nhấn mạnh vai trò trung tâm của người dân, hướng tới bảo đảm quyền con người, quyền công dân và nâng cao chất lượng sống.
Thực tế cho thấy, hiệu quả của một đạo luật không chỉ phụ thuộc vào nội dung quy định mà còn nằm ở mức độ đồng thuận và tham gia của xã hội. Những chính sách liên quan đến quản lý đô thị, giao thông, môi trường hay trật tự xã hội chỉ phát huy hiệu quả khi người dân hiểu rõ và chủ động thực hiện.
Vì vậy, Hà Nội xác định công tác tuyên truyền cần được triển khai sâu rộng, từ cấp thành phố đến cơ sở, bảo đảm thông tin đến được với từng người dân. Các kênh truyền thông sẽ được đa dạng hóa, kết hợp giữa báo chí truyền thống và nền tảng số nhằm nâng cao khả năng tiếp cận và hiệu quả lan tỏa.
Không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin, hoạt động tuyên truyền còn hướng tới chuyển hóa nhận thức thành hành động cụ thể, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả thực thi luật trong thực tế.
Việc tăng cường truyền thông được xem là một phần trong chiến lược tổng thể đưa luật vào cuộc sống. Thành phố đặt mục tiêu xây dựng một chiến dịch bài bản, có kịch bản rõ ràng, phân công cụ thể trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị, bảo đảm thông tin được truyền tải đồng bộ và hiệu quả.
Về lâu dài, khi được Quốc hội thông qua, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ tạo động lực phát triển cho Hà Nội mà còn có thể trở thành cơ sở để thử nghiệm và hoàn thiện chính sách ở tầm quốc gia. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Trong đó, truyền thông chính sách giữ vai trò cầu nối giữa quy định pháp luật và đời sống thực tiễn, góp phần chuyển hóa chủ trương thành hành động cụ thể trong xã hội.
