Giải mã bí ẩn về lõi Sao Hỏa

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Một nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Nature cho thấy Sao Hỏa có cấu trúc bên trong tương tự Trái Đất, với lõi trong rắn bao quanh bởi lớp lõi ngoài dạng lỏng. Kết quả này giúp giải mã câu hỏi tồn tại lâu nay về sự tiến hóa của hành tinh đỏ và lý do vì sao nó từng có môi trường thuận lợi hơn hiện nay.
NASA công bố bản đồ về vùng lõi Sao Hỏa
NASA công bố bản đồ về vùng lõi Sao Hỏa

Theo nhóm tác giả do Huixing Bi thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (Hợp Phì) dẫn đầu, lõi trong rắn của Sao Hỏa có bán kính khoảng 610 km. Sự tồn tại của lớp lõi rắn chứng tỏ quá trình kết tinh và đông đặc vẫn đang diễn ra khi hành tinh này tiếp tục nguội đi theo thời gian.

Điều này khiến cấu trúc lõi của Sao Hỏa giống Trái Đất hơn nhiều so với suy đoán trước đây và cho thấy nó từng có khả năng tạo ra hiệu ứng “máy phát địa từ” (dynamo). Ở Trái Đất, sự chênh lệch nhiệt giữa lõi trong rắn, lõi ngoài lỏng và lớp phủ tạo ra dòng đối lưu, từ đó hình thành và duy trì từ trường. Từ trường đóng vai trò như lá chắn bảo vệ khí quyển trước gió Mặt Trời, giúp duy trì môi trường sống.

Trước đây, các mô hình từ dữ liệu tàu đổ bộ InSight (NASA) chỉ cho thấy lõi Sao Hỏa có dạng lỏng, với kích thước lớn hơn và mật độ thấp hơn dự kiến. Năm 2021, nhóm của Simon Stähler (ETH Zurich, Thụy Sĩ) xác nhận sự tồn tại của lõi lỏng này nhưng chưa đủ bằng chứng khẳng định có lõi rắn. Lần này, các nhà nghiên cứu đã chọn lọc các trận “động đất Sao Hỏa” phù hợp và áp dụng kỹ thuật phân tích tín hiệu mới để phát hiện sóng địa chấn đi qua ranh giới lõi trong.

Kết quả này cũng giúp lý giải tại sao Sao Hỏa từng có từ trường và khí quyển dày, giữ được nước lỏng chảy trên bề mặt. Các dấu vết sông ngòi, hồ cạn và khoáng chất hình thành dưới nước trên bề mặt hành tinh là minh chứng rõ ràng. Khi lõi mất khả năng duy trì dòng đối lưu, từ trường biến mất, khí quyển dần bị gió Mặt Trời thổi bay vào vũ trụ, để lại hành tinh khô cằn, lạnh giá như hiện nay.

Các nhà khoa học nhận định phát hiện về lõi rắn không chỉ mở rộng hiểu biết về lịch sử Sao Hỏa mà còn giúp xây dựng các mô hình chung về sự hình thành và tiến hóa của các hành tinh đá trong Hệ Mặt Trời. Đây cũng là minh chứng cho sự tiến bộ trong thu thập và phân tích dữ liệu khoa học, khi các mô hình cạnh tranh trước đây dần được bổ sung và điều chỉnh dựa trên bằng chứng mới.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.