Giải mã bí ẩn về lõi Sao Hỏa

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Một nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Nature cho thấy Sao Hỏa có cấu trúc bên trong tương tự Trái Đất, với lõi trong rắn bao quanh bởi lớp lõi ngoài dạng lỏng. Kết quả này giúp giải mã câu hỏi tồn tại lâu nay về sự tiến hóa của hành tinh đỏ và lý do vì sao nó từng có môi trường thuận lợi hơn hiện nay.
NASA công bố bản đồ về vùng lõi Sao Hỏa
NASA công bố bản đồ về vùng lõi Sao Hỏa

Theo nhóm tác giả do Huixing Bi thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (Hợp Phì) dẫn đầu, lõi trong rắn của Sao Hỏa có bán kính khoảng 610 km. Sự tồn tại của lớp lõi rắn chứng tỏ quá trình kết tinh và đông đặc vẫn đang diễn ra khi hành tinh này tiếp tục nguội đi theo thời gian.

Điều này khiến cấu trúc lõi của Sao Hỏa giống Trái Đất hơn nhiều so với suy đoán trước đây và cho thấy nó từng có khả năng tạo ra hiệu ứng “máy phát địa từ” (dynamo). Ở Trái Đất, sự chênh lệch nhiệt giữa lõi trong rắn, lõi ngoài lỏng và lớp phủ tạo ra dòng đối lưu, từ đó hình thành và duy trì từ trường. Từ trường đóng vai trò như lá chắn bảo vệ khí quyển trước gió Mặt Trời, giúp duy trì môi trường sống.

Trước đây, các mô hình từ dữ liệu tàu đổ bộ InSight (NASA) chỉ cho thấy lõi Sao Hỏa có dạng lỏng, với kích thước lớn hơn và mật độ thấp hơn dự kiến. Năm 2021, nhóm của Simon Stähler (ETH Zurich, Thụy Sĩ) xác nhận sự tồn tại của lõi lỏng này nhưng chưa đủ bằng chứng khẳng định có lõi rắn. Lần này, các nhà nghiên cứu đã chọn lọc các trận “động đất Sao Hỏa” phù hợp và áp dụng kỹ thuật phân tích tín hiệu mới để phát hiện sóng địa chấn đi qua ranh giới lõi trong.

Kết quả này cũng giúp lý giải tại sao Sao Hỏa từng có từ trường và khí quyển dày, giữ được nước lỏng chảy trên bề mặt. Các dấu vết sông ngòi, hồ cạn và khoáng chất hình thành dưới nước trên bề mặt hành tinh là minh chứng rõ ràng. Khi lõi mất khả năng duy trì dòng đối lưu, từ trường biến mất, khí quyển dần bị gió Mặt Trời thổi bay vào vũ trụ, để lại hành tinh khô cằn, lạnh giá như hiện nay.

Các nhà khoa học nhận định phát hiện về lõi rắn không chỉ mở rộng hiểu biết về lịch sử Sao Hỏa mà còn giúp xây dựng các mô hình chung về sự hình thành và tiến hóa của các hành tinh đá trong Hệ Mặt Trời. Đây cũng là minh chứng cho sự tiến bộ trong thu thập và phân tích dữ liệu khoa học, khi các mô hình cạnh tranh trước đây dần được bổ sung và điều chỉnh dựa trên bằng chứng mới.

Quan chức ASEAN và Trung Quốc tại cuộc họp về DOC và COC (Nguồn: Báo Quốc tế)
COC ở Biển Đông: Bảo đảm ổn định mà không thu hẹp không gian chính sách của Việt Nam
(Ngày Nay) - Đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) giữa ASEAN và Trung Quốc tiếp tục được thúc đẩy trong năm 2026. Với Việt Nam, vấn đề không chỉ là khi nào văn kiện được ký kết, mà còn là các điều khoản sẽ tác động như thế nào đến quyền trên biển, hoạt động kinh tế và khả năng hợp tác với các đối tác quốc tế. COC chỉ thực sự có giá trị khi góp phần quản lý căng thẳng mà không làm suy giảm những quyền hợp pháp được bảo đảm theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).
Thông báo ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới
Thông báo ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới
(Ngày Nay) - Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành Thông báo ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới (Thông báo số 194-TB/VPTW, ngày 12/10/2026)
IMF nâng nhẹ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026
IMF nâng nhẹ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026
(Ngày Nay) - Ngày 13/10, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo kinh tế toàn cầu tăng trưởng 3,1% trong năm 2026, nhỉnh hơn mức 3% đưa ra hồi tháng 7/2026, nhờ hoạt động đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo (AI) bù đắp tác động từ cú sốc năng lượng do xung đột tại Trung Đông. Tuy nhiên, định chế tài chính này cảnh báo rủi ro suy giảm tăng trưởng đang gia tăng, trong khi nhiều quốc gia ngày càng dễ tổn thương trước gánh nặng nợ lớn.
Anh lo ngại AI “tự ý” xâm nhập dữ liệu nhà nước, dự tính siết quy định an toàn AI
Anh lo ngại AI “tự ý” xâm nhập dữ liệu nhà nước, dự tính siết quy định an toàn AI
(Ngày Nay) - Quốc vụ khanh phụ trách trí tuệ nhân tạo (AI) của Anh Kanishka Narayan ngày 12/10 cảnh báo một cuộc tấn công mạng do tác nhân AI thực hiện, tương tự vụ xâm nhập hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân Medicare của Australia hồi tháng 6, “có nguy cơ xảy ra, nếu không muốn nói là không thể tránh khỏi” tại Anh. Theo ông, hệ thống phòng vệ mạng của Chính phủ Anh có thể bị vượt qua.
“Điểm chạm con người - Di sản tương lai” trong mỹ thuật công nghiệp
“Điểm chạm con người - Di sản tương lai” trong mỹ thuật công nghiệp
(Ngày Nay) - Tối 12/10, tại Trường Đại học Kiến trúc TPHCM (phường Xuân Hòa), Triển lãm MPOINT 2026 với chủ đề “Điểm chạm con người - Di sản tương lai” (Human Touch - Legacy of Tomorrow) chính thức khai mạc với sự tham gia của đông đảo nhà thiết kế, nhà sư phạm, sinh viên và người yêu thích lĩnh vực thiết kế.
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Bảo đảm cung ứng điện là điều kiện tiên quyết để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Bảo đảm cung ứng điện là điều kiện tiên quyết để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển
(Ngày Nay) - Chiều 12/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành, cơ quan về bảo đảm cung ứng điện trong thời gian tới, đến năm 2030 và định hướng điều chỉnh Quy hoạch điện VIII. Tham dự cuộc họp có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan và các tập đoàn trong lĩnh vực năng lượng.
Mô hình AI dự đoán gene ung thư phổi với độ chính xác tới 90%
Mô hình AI dự đoán gene ung thư phổi với độ chính xác tới 90%
(Ngày Nay) - Trung Quốc mới đây đã công bố một mô hình lớn đa phương thức thế hệ mới ứng dụng trong bệnh lý học ung thư phổi, có khả năng dự đoán các gene đích với độ chính xác lên tới 90%, đồng thời mở ra triển vọng rút ngắn thời gian sàng lọc và giảm chi phí xét nghiệm gene.