Giữ gìn và phát huy Di sản văn hóa dân tộc Đờn ca tài tử

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Hàng năm, tại Đình Vạn Phước (xã Mỹ Lệ, huyện Cần Đước), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Long An tổ chức Liên hoan Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh mở rộng. Khác với nhiều năm trước (là cuộc thi giữa các đơn vị), năm 2023, Liên hoan là nơi giao lưu gặp gỡ, nơi thể hiện niềm đam mê của các tài tử đờn, tài tử ca với Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
Tiết mục biểu diễn của Ban đờn ca tài tử tỉnh Long An. Ảnh (tư liệu): Đức Hạnh/TTXVN.
Tiết mục biểu diễn của Ban đờn ca tài tử tỉnh Long An. Ảnh (tư liệu): Đức Hạnh/TTXVN.

Tại vùng đất Cần Đước, cách đây trên trăm năm, Nghệ nhân - Nhạc sư Nguyễn Quang Đại (một nhạc quan của triều đình Huế) đã dừng chân, sinh sống và dạy nhạc vào những năm cuối thế kỷ XIX. Ông cùng với các nghệ nhân, nhạc sĩ chỉnh lý, bổ sung và hoàn chỉnh 20 bài bản tổ, sáng tác 8 bài ngự và truyền dạy cho nhiều thế hệ học trò. Ông là người có công rất lớn trong việc gây dựng và phát triển nền âm nhạc tài tử Nam Bộ độc đáo. Để quảng bá, tôn vinh bộ môn nghệ thuật này, đồng thời tỏ lòng thành kính, tri ân Nghệ nhân - Nhạc sư Nguyễn Quang Đại, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh phối hợp với UBND huyện Cần Đước tổ chức Liên hoan đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Long An mở rộng nhân húy kỵ Nghệ nhân - Nhạc sư Nguyễn Quang Đại (ngày 16 tháng Giêng).

Sau 2 năm bị gián đoạn do dịch COVID-19, Liên hoan năm nay có sự tham gia của 12 ban đờn ca tài tử trong và ngoài tỉnh với gần 150 nghệ nhân, tài tử đờn, tài tử ca. Tài tử ca Trà Thanh Nhàn (Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết, lần đầu được tham gia Liên hoan nhân ngày húy kỵ nhạc sư Nguyễn Quang Đại, chị thấy hạnh phúc, vinh dự, hồi hộp và xúc động. Dù đi hát từ năm 2007 nhưng chị chủ yếu hát Cải lương bởi hát Đờn ca tài tử khó hơn, cần độ chính xác cao, hát phải đúng. Liên hoan là nơi giúp những nghệ nhân như chị học hỏi, trau dồi kinh nghiệm, thể hiện tình yêu, niềm đam mê đối với Di sản văn hóa dân tộc.

Tài tử đờn Lâm Diễm Trinh, Ban đờn ca tài tử tỉnh Bình Thuận năm nay 24 tuổi, nhưng đã có gần 10 năm học và chơi đàn tranh. Được xem là thế hệ kế thừa những tài tử ca của Ban đờn ca tài tử tỉnh sau này, Diễm Trinh cảm thấy vô cùng tự hào và cố gắng sống hết mình với Đờn ca tài tử. Diễm Trinh cho biết, được tham gia Ban đờn ca tài tử của tỉnh, chị có điều kiện học hỏi các cô chú, anh chị đi trước. Từ trước đến nay, chị chỉ mới tham gia liên hoan cấp xã, huyện. Được tham gia cấp tỉnh là cơ hội tốt giúp thế hệ đi sau như chị học hỏi, trau dồi kinh nghiệm.

Phó Chủ tịch UBND huyện Cần Đước Nguyễn Minh Vương cho biết, Liên hoan trở thành ngày hội văn hóa truyền thống của giới Đờn ca tài tử trong khu vực suốt 27 năm qua. Lãnh đạo địa phương luôn tạo điều kiện thuận lợi để Liên hoan Đờn ca tài tử thành công tốt đẹp. Đây là dịp để nối kết bền chặt tình cảm giữa huyện Cần Đước với bạn bè, du khách gần xa trong giao lưu văn hóa và hợp tác phát triển kinh tế.

Giữ gìn và phát huy Di sản văn hóa dân tộc

Long An là một trong những chiếc nôi của nhạc tài tử Nam Bộ với sự có mặt của Nghệ nhân - Nhạc sư Nguyễn Quang Đại, người đã đào tạo nên nhiều thế hệ tài năng, góp phần giữ gìn và phát huy di sản chung của dân tộc.

Là thành viên Ban đờn ca tài tử tỉnh Long An, tài tử ca Huỳnh Lý (sinh năm 1995) hiện là giáo viên trường Tiểu học Thuận Bình (huyện Thạnh Hóa). Từ khi học Đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh, chị đã nuôi dưỡng niềm đam mê ca hát bằng việc tham gia các lớp học ngoại khóa do thầy, cô Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức. Tốt nghiệp Đại học, chị tiếp tục ở lại học thêm và trau dồi bộ môn nghệ thuật này. Chị được tuyển chọn vào Ban Đờn ca tài tử tỉnh Long An từ năm 2021. Huỳnh Lý cho biết, do cha mẹ rất mê vọng cổ nên chị được nghe, tiếp xúc và nuôi dưỡng tình yêu với loại hình nghệ thuật này từ nhỏ.

Theo Ban tổ chức, các đơn vị tham gia Liên hoan năm nay thể hiện năng lực nghệ thuật theo tinh thần giao lưu học hỏi, cống hiến cho giới thưởng ngoạn và quần chúng nhân dân những nét tinh túy, tuyệt kỹ nhất của nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ, góp phần nâng cao chất lượng của Liên hoan.

Nhà nghiên cứu Võ Trường Kỳ, Chi hội trưởng Chi hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tỉnh Long An, Trưởng Ban tham vấn Liên hoan cho biết, chất lượng Liên hoan năm nay được nâng lên. Các đội có trình độ ngang nhau. Lực lượng kế thừa phát triển. Đó là dấu hiệu đáng mừng từ khi nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Theo Chi hội trưởng Chi hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tỉnh Long An, do diễn ra nhân Ngày giỗ của Nghệ nhân - Nhạc sư Nguyễn Quang Đại, các đội đã chọn các vở với nhiều nội dung hay, hình thức tốt được đầu tư, chuẩn bị chu đáo từ trang phục đến nhạc cụ để dâng lên báo công Tổ nghiệp. Tham gia Liên hoan năm nay, đa số các tài tử đờn trẻ tốt nghiệp Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh, được đào tạo bài bản về chơi nhạc cũng như kỹ năng trình diễn.

Tại Long An, phong trào Đờn ca tài tử luôn phát huy thế mạnh và luôn được chính quyền quan tâm phát triển lực lượng kế thừa. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chủ động tham mưu tỉnh cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, ban hành các văn bản chỉ đạo, điều hành, hướng dẫn xây dựng phong trào tại cơ sở. Từ năm 2016 đến nay, tỉnh đã tổ chức nhiều cuộc thi, liên hoan ở cơ sở về Đờn ca tài tử, thu hút nhiều đối tượng tham gia; đồng thời, tuyên truyền bằng nhiều hình thức như: cổ động trực quan, tuyên truyền lưu động, sân khấu hóa, tập huấn, giao lưu, tọa đàm, phát hành đĩa đờn ca tài tử; tổ chức các cuộc thi sáng tác bài ca tài tử, hướng dẫn sách dạy và học về tài tử...

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Long An Nguyễn Anh Dũng cho rằng, thời gian tới, địa phương cùng với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với các bộ, ngành liên quan đề xuất đưa nghệ thuật Đờn ca tài tử vào học đường, ban hành chủ trương chung cho 21 tỉnh, thành phố phía Nam cùng thực hiện đồng bộ. Bên cạnh đó, Long An tạo điều kiện cho những nghệ nhân giỏi nghề của 21 tỉnh, thành phố được góp mặt, giao lưu văn hóa dân tộc nhân các sự kiện trong và ngoài nước; phát hành CD và in ấn sách chuẩn về 20 bài bản tổ của nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ. Tỉnh xem xét, tháo gỡ những vướng mắc, bất cập trong các quy định đã ban hành, có chính sách đãi ngộ cho những nghệ nhân nòng cốt có hoàn cảnh khó khăn, giúp họ giữ vững tinh thần và ngọn lửa đam mê để thực hành tốt công tác bảo tồn Di sản văn hóa dân tộc.

UNESCO ra mắt bộ sách về an ninh tài nguyên. Ảnh: UNESCO và Springer Nature
UNESCO ra mắt bộ sách về an ninh tài nguyên
(Ngày Nay) - Khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang phải đối mặt với nhiều thách thức to lớn về mặt xã hội, kinh tế và môi trường do quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và tăng trưởng dân số nhanh chóng. Những thách thức này bao gồm tình trạng thiếu hụt nước ngọt, suy thoái tài nguyên năng lượng và mất an ninh lương thực. Do đó, UNESCO đã ra mắt một bộ sách hỗ trợ giải quyết những vấn đề này. 
Cửa sổ Lauriston Livingstone Stone memorial. Ảnh: Tiffany Glassware
Sắc màu huyền ảo từ những ô cửa sổ kính màu Tiffany
(Ngày Nay) - Nổi tiếng với những thiết kế lộng lẫy và đầy sáng tạo, cửa sổ kính màu Tiffany đã trở thành biểu tượng cho nghệ thuật trang trí nội thất cao cấp và là niềm tự hào của nước Mỹ. Bắt nguồn từ niềm đam mê nghệ thuật và sự sáng tạo không ngừng nghỉ của Louis Comfort Tiffany, những ô kính này không chỉ mang đến vẻ đẹp rực rỡ mà còn là minh chứng cho kỹ thuật điêu luyện và tầm nhìn nghệ thuật độc đáo của Tiffany Studios.
Biến đổi khí hậu làm tăng tần suất nhiễu động không khí
Biến đổi khí hậu làm tăng tần suất nhiễu động không khí
gày 21/5, chuyến bay SQ321 của hãng hàng không Singapore Airlines đã gặp hiện tượng nhiễu động không khí trong quá trình bay, khiến 1 hành khách thiệt mạng và hơn 70 người khác bị thương. Tuy nhiễu động không khí không phải là điều hiếm gặp khi di chuyển bằng đường hàng không, nhưng các chuyên gia nhận định rằng hiện tượng này đang ngày càng trở nên phức tạp hơn và xảy ra thường xuyên hơn do biến đổi khí hậu.
Lực lượng lao động nhập cư Trung Quốc biến động
Lực lượng lao động nhập cư Trung Quốc biến động
(Ngày Nay) - Theo dữ liệu mới nhất, lực lượng lao động nhập cư của Trung Quốc hiện có độ tuổi trung bình lớn hơn, có trình độ học vấn cao hơn và làm việc gần nhà hơn so với 16 năm trước. Đa phần nhóm người này đều đã chuyển từ ngành xây dựng sang lĩnh vực dịch vụ.
Người bệnh đang được theo dõi, điều trị tích cực tại Bệnh viện Chợ Rẫy Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: TTXVN phát
Nam thanh niên phải lọc thận cấp sau khi chạy marathon
(Ngày Nay) - Bệnh viện Chợ Rẫy Thành phố Hồ Chí Minh vừa hồi sức tích cực, điều trị thành công cho một trường hợp bị hội chứng ly giải cơ vân (tiêu cơ vân) phải lọc máu khẩn cấp do vận động mạnh sau khi tham gia giải chạy marathon.
Tuyển Việt Nam rới vào bảng đấu khó. Ảnh: VFF
ASEAN Cup 2024: Việt Nam cùng bảng Indonesia và Philippines
(Ngày Nay) - Tại Lễ bốc thăm chia bảng ASEAN Cup 2024, đội tuyển Việt Nam nằm ở nhóm hạt giống số 1 đã rơi vào bảng B cùng đội tuyển Indonesia và Philippines. Các đội còn lại của bảng B cùng thầy trò huấn luyện viên Kim Sang-sik còn có tuyển Myanmar và tuyển Lào.