Hòa trong không khí đó, chùa Thái Bình (xã Thiệu Hợp, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hoá) đã long trọng tổ chức lễ đón bằng “Việt Nam linh thiêng cổ tự” do Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam trao tặng. Dự Lễ đón bằng có sự tham gia đông đảo của đại diện lãnh đạo Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam; đại diện lãnh đạo xã Thiệu Hợp, tỉnh Thanh Hóa; đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam… cùng các vị tăng ni, phật tử trong và ngoài tỉnh.
Một “khánh bằng liệt chướng” của xứ Thanh
Chùa Thái Bình nằm trong quần thể di tích thắng cảnh Bàn A sơn nổi tiếng của xứ Thanh. Ngôi chùa nằm dựa vào núi Bằng Trình, quanh năm yên bình bên dòng sông Chu mát lành.
Nhiều người đến chùa Thái Bình đã không khỏi bồi hồi trước bức tranh thủy mặc mà tạo hóa đã khéo sắp bày cho vùng non nước Bàn A. Từ cao tốc đi vào chùa Thái Bình, du khách phải rẽ qua những con đường nhỏ quanh co, qua những xóm làng yên ả, thanh bình xen lẫn nét trầm mặc, cổ kính. Bàn A sơn uy nghi, vững chãi dần hiện hữu ngay trước tầm mắt. Phải men theo từng bậc thang đá, chậm rãi từng bước khoan thai mới có thể tận hưởng hết chất thơ của vùng non nước đẹp ngỡ ngàng ấy.
Là ngôi chùa nổi tiếng, chùa Thái Bình được ghi chép trong nhiều sách địa chí trước đây. Chùa nhìn ra sông Lương, sau chùa có hang đá thông suốt từ phía Đông sang Tây… Trong cuốn sách “Chùa xứ Thanh Tập II” của Đại Đức Thích Tâm Đức xuất bản năm 2016 đã khẳng định, "Chùa Thái Bình cùng với núi Bằng Trình thắng tích và lịch sử để làm nên một “Khánh bằng liệt chướng” một trong 10 cảnh đẹp của thắng cảnh Bàn A Sơn nổi tiếng”.
 |
Chùa Thái Bình nằm trong quần thể di tích thắng cảnh Bàn A sơn nổi tiếng của xứ Thanh |
Trải qua năm tháng thời gian, những biến động của lịch sử chiến tranh và sự khắc nghiệt của thời tiết, chùa Thái Bình bị phá hủy chỉ còn lại đất đai, nền móng và một số di vật. Sư thầy Thích Nữ Đàm Nhân - Trụ trì chùa Thái Bình đã nhặt từng viên đá, xới từng lớp đất…để tạo dựng một ngôi chùa khang trang, uy nghiêm như hiện nay. Gần 30 năm qua, sư thầy Thích Nữ Đàm Nhân đã hết lòng phụng sự cho Phật giáo địa phương, đưa giáo lý Phật đà truyền trao cho mọi tầng lớp, thế hệ…
Ngày 22/10/2008, thắng cảnh núi Bằng Trình và chùa Thái Bình được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.
Năm 2019, Di tích thắng cảnh núi Bằng Trình và chùa Thái Bình được UBND tỉnh công nhận là điểm du lịch của tỉnh.
Sáng ngày 4/5/2025, chùa Thái Bình vinh dự nhận chứng nhận “Việt Nam linh thiêng cổ tự” do Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam trao tặng. Ông Nguyễn Xuân Thiết, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam khẳng định, chùa Thái Bình không chỉ đẹp về kiến trúc, cảnh quan, địa thế mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa độc đáo, gắn bó với biết bao thăng trầm của làng quê Thiệu Hợp, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa, xứng đáng được vinh danh “Việt Nam linh thiêng cổ tự” – danh hiệu nhằm tôn vinh các giá trị giáo dục, khoa học, văn hóa; di tích lịch sử, di sản văn hóa, vật thể, phi vật thể của nhân loại.
 |
Sư thầy Thích Nữ Đàm Nhân phát biểu tại buổi lễ chùa Thái Bình đón nhận bằng "Việt Nam linh thiêng cổ tự" |
Tại sự kiện, đại diện UBND xã Thiệu Hợp cũng đã có bài phát biểu, gửi lời chúc mừng đến sư thầy Thích Nữ Đàm Nhân, tin tưởng sư thầy sẽ cùng các tăng ni, phật tử tiếp tục gìn giữ và phát huy hơn nữa những giá trị lịch sử, văn hóa của ngôi chùa cũng như văn hóa tâm linh thiêng liêng của địa phương, dân tộc.
Huyền thoại về vị sư thầy từng khoác áo lính Trường Sơn
Trải qua nhiều lần trùng tu tôn tạo, ngày nay chùa Thái Bình được cai quản và tôn tạo trang nghiêm dưới tấm lòng từ bi của sư thầy Thích Nữ Đàm Nhân.
Trong ngày nhận chứng nhận “Việt Nam linh thiêng cổ tự”, vị sư trụ trì - người từng mặc áo lính Trường Sơn, cũng là Thượng úy quân đội năm xưa không giấu nổi niềm hạnh phúc. “Đó là niềm vinh dự lớn cả một đời của thầy” – sư thầy Thích Nữ Đàm Nhân chia sẻ.
Ở cái tuổi đã gần đất xa trời, hành trình tòng quân nhập ngũ từ lúc 17 tuổi, với 18 năm mặc áo lính tham gia kháng chiến chống Mỹ vẫn còn in hằn trong tâm trí sư thầy. Với tác phong quân đội, nữ chiến sĩ trẻ trở về quê hương, dứt khoát chọn con đường theo Giáo hội Phật giáo. Bà dày công đi học ở Bà Rịa Vũng Tàu, nhập tăng về đoàn tỉnh Thanh Hóa rồi được bổ nhiệm về trụ trì chùa Thái Bình.
“Khi thầy về, ngôi chùa chỉ là một khu đất trống sau chiến tranh. Dân phá núi, xây lò vôi, sinh sống trên đất chùa… tang thương lắm, cây xoan cổ trơ trụi không còn một chiếc lá…”, sư thầy Thích Nữ Đàm Nhân kể lại.
Nhưng rồi, thầy tự nhủ tu hành phải khổ hạnh. 18 năm không chịu khuất phục trước bom đạn kẻ thù thì những khó khăn xây chùa, dựng chùa… có là gì?! - Cứ thế, sư thầy Thích Nữ Đàm Nhân kiên trì từng bước, động viên 14 hộ dân ra khỏi đất chùa, sau đó lan tỏa giáo lý nhà Phật đến người dân địa phương, phật tử quanh vùng… cùng nhau xây từng viên gạch, dựng từng cột đình…
Tròn 70 tuổi, sư thầy chính thức xây chùa khang trang và uy nghiêm như hiện nay. Đã 25 năm qua đi, ngôi chùa trở thành điểm đến bình an cho người dân địa phương và khách thập phương.
 |
Sư thầy Thích Nữ Đàm Nhân (thế danh Lê Thị Duyên) là Thượng úy quân đội, được vinh dự nhận Huân chương kháng chiến hạng Ba, Huân chương chiến sĩ vẻ vang hạng Ba cùng nhiều Bằng khen khác |
Trong số hơn 200 ngôi chùa của tỉnh Thanh Hóa, chùa Thái Bình lọt Top những ngôi chùa có cảnh quan đẹp nhất. Nhìn từ trên cao xuống, chùa được bao bọc bởi một miền xanh như cổ tích. Núi xanh, sông xanh, cùng vườn cây trái bạt ngàn cho quả quanh năm như chuối, vải, nhãn, bưởi… Thứ quả nào cũng căng mọng, trĩu trịt.
Người ta biết đến sư thầy Thích Nữ Đàm Nhân không chỉ bởi công lao xây chùa, góp phần làm phong phú đời sống tâm linh của người dân Thiệu Hóa… mà từ lâu, ai cũng cảm phục sư thầy vì tấm lòng từ bi, bác ái.
Vừa là trụ trì chùa Thái Bình, sư thầy còn kiêm Trưởng ban từ thiện. Tuy tuổi cao sức yếu, nhưng sư thầy không ngại khó ngại khổ, bất cứ nơi đâu có những phận đời éo le cần giúp đỡ là sư thầy lên đường. Ngày cơn bão số 3 tràn qua miền núi phía Bắc, sư thầy Thích Nữ Đàm Nhân là một trong những người sớm nhất có mặt ở làng Nủ đến trao nhu yếu phẩm: dầu ăn, mì chính, gạo ăn… cho các gia đình bị thiệt hại nặng nề từ bão lũ. Bước chân của sư thầy đi khắp ba miền Tổ quốc, ra cả nước ngoài, vừa mang giáo lý nhà Phật đi xa, vừa nối dài thêm tình yêu thương thiêng liêng của dân tộc Việt Nam giữa con người với con người.
