Đến chung vui cùng các nhà văn TPHCM sau sáp nhập tại Lễ tổng kết và trao giải, có ông Lê Văn Minh - Thành ủy viên, Phó trưởng ban thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận, ông Phạm Minh Tuấn - Phó chủ tịch UBMTTQ Việt Nam TPHCM, bà Định Thị Thanh Thủy - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận, ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM…
Người cầm bút phải tự nâng mình lên
Nhà văn Trịnh Bích Ngân, Chủ tịch Hội nhà văn TPHCM tại buổi tổng kết hoạt động năm 2025, cho rằng: “Thành phố đang sở hữu những mạch nguồn văn hóa khác nhau: Sự đĩnh đạc sắc nét, tinh tế của một vùng văn hóa làng nghề (Bình Dương cũ); sự trầm lắng, sâu sắc có sức lan tỏa của vùng văn hóa biển, văn hóa truyền thống, văn hóa tâm linh (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) và văn hóa của một đô thị lớn. TPHCM vốn giàu năng lực kết nối với các nguồn lực xã hội, nguồn lực kinh tế… hội đủ các yếu tố sáng tạo, mang tầm vóc quốc gia và quốc tế".
 |
Nhà văn Trịnh Bích Ngân, Chủ tịch Hội nhà văn TPHCM phát biểu tổng kết hoạt động năm 2025 |
Nhà văn Bích Ngân bày tỏ vui mừng: "Đồng thời, Nghị định 360 của Chính phủ về “Quy định về khuyến khích phát triển văn học”(được thực thi vào giữa tháng 2/2026), trong đó chỉ rõ mọi thứ hỗ trợ gần như đầy đủ cho sáng tác và quảng bá văn học, từ quy định về nguồn kinh phí, về hỗ trợ viết và sáng tác văn học… Lần đầu tiên văn học được cụ thể hóa bằng hệ thống pháp lý của nhà nước một cách rõ ràng, mạnh mẽ và thuyết phục. Tiếp theo là Nghị quyết 80 của Bộ chính trị về Phát triển văn hóa Việt Nam mà văn học luôn là lĩnh vực quan trọng của Văn hóa…”.
 |
Vinh danh các tác giả có nhiều đóng góp cho hoạt động Hội Nhà văn TPHCM |
Cũng theo nhà văn Bích Ngân: “Sống, làm việc và sáng tạo trong môi trường nhiều thuận lợi và cũng không ít thử thách, đòi hỏi những người cầm bút phải nâng mình lên rất nhiều vì xem xét kỹ ta sẽ thấy văn học là nguồn tư liệu gốc của nhiều thể loại nghệ thuật: Kịch bản phim, kịch bản sân khấu để tạo ra các bộ phim, các vở diễn thì hoặc là một dạng của văn học, hoặc là lấy cảm hứng từ văn học.
Âm nhạc cũng thế, lấy cảm hứng từ thi ca, hoặc phổ thơ, hoặc hình ảnh, ca từ của bản nhạc cũng là một dạng văn học, hoặc bản thân người nhạc sĩ thường cũng là một thi sĩ. Thậm chí ngay cả các phương tiện truyền thông mới trên không gian mạng, những người sáng tạo nội dung số, cũng phải bắt đầu tư duy như một người kể chuyện, tìm những góc quay, tạo kịch tính và tìm cái đẹp y như một đạo diễn hay một nhà văn. Bản chất Văn luồng sâu trong mọi hoạt động nghệ thuật và xã hội mà nhà văn không theo kịp sứ mạng ấy thì xem như không hoàn thành nhiệm vụ”.
Và lối đi riêng của mỗi tác giả
Nhà thơ, nhà nghiên cứu văn học Lê Thiếu Nhơn, Ủy viên Hội đồng Chung khảo giải thưởng Hội Nhà văn TPHCM, đánh giá: “Với một Hội nghề nghiệp, giải thưởng hàng năm luôn có ý nghĩa như thước đo hoạt động chuyên môn đáng tin cậy nhất. Năm 2025, trong bối cảnh cả nước có nhiều biến chuyển do tinh gọn và sáp nhập, Giải thưởng của Hội Nhà văn TP.HCM vẫn nhận được sự quan tâm của hội viên và công chúng. Trong số gần 70 tác phẩm thuộc các thể loại tham gia giải thưởng Hội, có sự góp mặt của những tác giả từ Bình Dương (cũ) và Bà Rịa Vũng Tàu (cũ). Đó là tín hiệu đáng mừng, cho thấy quá trình hợp nhất siêu đô thị phương Nam được diễn ra thuận lợi và tích cực.
Thông qua thẩm định và đề cử của các Hội đồng chuyên môn, Ban chấp hành Hội Nhà văn TPHCM đã chọn được tác phẩm tiêu biểu ở mỗi thể loại để vinh danh những đồng nghiệp sáng tạo. Đầu tiên xin bày tỏ sự phấn khởi trước sự xuất hiện của tác giả trẻ nhất trong lịch sử giải thưởng Hội Nhà văn TPHCM. Đó là tác giả Cao Việt Quỳnh sinh năm 2008. Bắt đầu viết từ năm 9 tuổi, đến nay Cao Việt Quỳnh đã ra mắt hai bộ tiểu thuyết. Với bộ tiểu thuyết Lục địa rồng gồm 5 tập, tác giả Cao Việt Quỳnh dành được sự đồng thuận rất cao của hội đồng chung khảo, cho hạng mục Văn học Thiếu nhi”.
 |
Cao Việt Quỳnh - tác giả trẻ nhất trong lịch sử giải thưởng Hội Nhà văn TPHCM |
“Nhà thơ luôn chiếm số lượng áp đảo trong Hội Nhà văn TPHCM, nên số lượng tác phẩm thơ gửi về dự giải năm nào cũng nhộn nhịp. Bắt nhịp không khí cả nước kỷ niệm 50 năm non sông liền một dải, nhiều nhà thơ đã chọn mảng đề tài truyền thống cách mạng để sáng tác. Đây là đề tài không dễ viết, bởi thành tựu của các tiền bối đã tạo nên những cái bóng khổng lồ. Hơn nữa, muốn làm thơ về đề tài này, phải tránh được ngôn từ cũ kỹ mang tính khẩu hiệu và những hình ảnh quen thuộc mang tính minh họa.
Thật may, trong rất nhiều ứng viên, Hội Nhà văn TPHCM đã tìm thấy hai tác phẩm để trao giải thưởng và tặng thưởng. Tập thơ Những ngọn gió biên cương có thể xem như một nỗ lực của tác giả Trần Mai Hường. Sau nhiều năm miệt mài với thơ tình, tác giả Trần Mai Hường cũng có được con đường khám phá những hy sinh thầm lặng và những nỗi đau hậu chiến. Dựa trên tinh thần “Dải mây trắng cũng mang hình sông núi/ Hạt cát nhỏ cũng khắc ghi nguồn cội”, tác giả Trần Mai Hường nhận diện âu lo phía biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc “Khói nhang trùm mộ sóng/ Đặc quánh những tầng buồn/ Tiếng vọng từ sâu thẳm/ Se thắt lòng đại dương” và bái vọng những mất mát chưa bao giờ nguôi ngoai của bom đạn “Máu thành bão thành giông thành lửa/ Máu tràn trên dòng sông Thạch Hãn/ Nước và trời soi bóng đỏ trong nhau”. Với tập thơ Những ngọn gió biên cương, tác giả Trần Mai Hường tìm được một ưu điểm mới của bản thân trên hành trình thi ca”, nhà nghiên cứu văn học Lê Thiếu Nhơn thay mặt hội đồng chung khảo, nhận xét.
