Khởi Thủy - Nơi gốm độc bản đối thoại cùng di sản quá khứ

Với 36 tác phẩm thuộc hai bộ sưu tập "Tiếng Vọng" và "Luân Hồi", sự kiện này không chỉ khắc họa hành trình từ hội họa polygon sang điêu khắc ba chiều của nữ nghệ sĩ mà còn gợi lên những lớp lang ký ức, nơi chất men và hoa lửa hòa quyện thành biểu tượng của sự tái sinh và tiếng vọng nội tâm của người làm sáng tạo.

Phát biểu tại buổi triển lãm, họa sĩ Nguyễn Mai Hương, Chủ tịch chi nhánh tại Việt Nam của Hiệp hội Nghệ sĩ châu Á (AAA), đã gửi lời chúc mừng đến nghệ sĩ Nguyễn Thu Thủy. Bà nhận xét, "Khởi thủy" đánh dấu sự trưởng thành của tác giả, đồng thời góp phần vào dòng chảy mới mẻ của gốm Việt Nam, hướng tới sự hội nhập quốc tế sâu rộng. Họa sĩ Nguyễn Mai Hương cũng bày tỏ hy vọng Hiệp hội Nghệ sĩ châu Á sẽ tiếp tục hỗ trợ các sự kiện tương tự để thu hút thêm nhiều nghệ sĩ Việt Nam tham gia.

Lễ khai mạc triển lãm "Khởi thủy". Ảnh: Nguyệt Linh

Tiếp theo, họa sĩ, giám tuyển Nguyễn Thế Sơn, đồng nghiệp của nghệ sĩ Nguyễn Thu Thủy tại Khoa Nghệ thuật và Thiết kế, Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội, đã chia sẻ về ý nghĩa của không gian trưng bày.

Theo họa sĩ, giám tuyển Thế Sơn, với kinh nghiệm gắn bó lâu năm cùng Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật 22 Hàng Buồm, ông nhìn nhận đây là một không gian đặc biệt cho sáng tạo của Thủ đô.

Công trình có tuổi đời gần 200 năm, được trùng tu từ năm 2020, vừa mang chiều sâu lịch sử vừa mở ra điều kiện cho những thử nghiệm nghệ thuật đương đại. Triển lãm lần này của nghệ sĩ Nguyễn Thu Thủy được xem là một trong những nỗ lực đầu tiên khai thác chất liệu gốm tại sảnh giữa Hội quán, nơi các tác phẩm đương đại đối thoại trực tiếp với di sản gốm sứ Cây Mai, một dòng gốm cổ mà hiện nay mỗi tác phẩm có thể được định giá tới hàng triệu đô la và vẫn đang hiện diện trong chính không gian này.

Sự gặp gỡ giữa gốm độc bản của Nguyễn Thu Thủy và gốm Cây Mai tạo nên một cầu nối giàu ý nghĩa tại một nơi chốn đặc thù của Hà Nội, từ đó mở ra những chiều sâu mới trong thực hành gốm Việt Nam đương đại.

Từ phải sang trái nghệ sĩ Nguyễn Thu Thủy, họa sĩ Lê Ngọc Hân, họa sĩ Hoàng Nghĩa Hiệp, vợ chồng họa sĩ Nguyễn Thủy Liên. Ảnh: Nguyệt Linh

Phần trung tâm của buổi lễ là sự xuất hiện và chia sẻ của nghệ sĩ Nguyễn Thu Thủy, người đang tiếp tục hành trình sáng tạo với gốm trong niềm say mê và cảm hứng. Tại sự kiện, nữ nghệ sĩ bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới họa sĩ Hoàng Nghĩa Hiệp, nguyên phụ trách Khoa Đồ họa Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp, người đã mở lối cho chị đến với làng gốm Bát Tràng chỉ bằng một cuộc gọi giản dị.

Nghệ sĩ Nguyễn Thu Thủy cũng dành lời tri ân tới người cha là họa sĩ Nguyễn Thủy Liên, cùng ông nội và các thành viên trong gia đình, những người thầy đã đặt nền móng và luôn hỗ trợ bền bỉ cho hành trình nghệ thuật của chị. Tại buổi lễ, nữ nghệ sĩ mời lên sân khấu họa sĩ Lê Ngọc Tân, bậc lão thành của làng gốm, ở tuổi 95 vẫn miệt mài sáng tác và từng giảng dạy tại Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp; điêu khắc gia Nguyễn Kim Xuân, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Gốm Nghệ thuật Việt Nam, nơi chị đang đảm nhiệm vai trò thư ký; cùng các thợ gốm lành nghề từ Bát Tràng và các học trò của mình.

Nguyễn Thu Thủy nhấn mạnh rằng những tác phẩm có quy mô lớn không thể hình thành nếu thiếu sự nâng đỡ của cộng đồng làng nghề. Ôn lại chặng đường sáng tác từ năm 2021, giữa bối cảnh đại dịch COVID-19, chị kể về những cung bậc cảm xúc đan xen, từ tích cực đến tiêu cực, đã dẫn dắt mình đi từ các triển lãm hội họa tiến đến khám phá “muôn mặt bản thân” thông qua chất liệu gốm.

Tác phẩm gốm đặc biệt được thực hiện ngay tại buổi lễ khai mạc "Khởi thủy". Ảnh: Nguyệt Linh

Các tác phẩm gốm của Nguyễn Thu Thủy hướng tới một biểu đạt phi giới tính, khái quát hóa trải nghiệm con người. Trong triển lãm “Khởi thủy”, chị đặc biệt nhấn mạnh chủ đề luân hồi như một dòng chảy bất tận, nơi mỗi tác phẩm cất lên tiếng nói trong khoảnh khắc đối diện và gặp gỡ chính bản thể.

Buổi lễ khép lại bằng hoạt động mang tính biểu tượng khi các vị khách mời cùng nghệ sĩ Nguyễn Thu Thủy tham gia làm men cho một tác phẩm gốm đặc biệt tại triển lãm.